aḍayuγa T. M. C. (അട) n. v. 1. To be shut, shut up മൂത്രദ്വാരം അടഞ്ഞു Nid. വാതില്‍ അടഞ്ഞില്ല would not shut. ചെകിടട യും Bhr. the ear is stunned. 2. to be enclosed, get into, come into possession. എനിക്കു കടം, പൊലു etc. അടഞ്ഞു പോയി I have received. (= തന്നു ബോധിച്ചു), esp. of the collection of texes. നികിതി നേരായി വന്നടയും TR. ഗഡുവിന്നു (കിസ്തിന്ന്) അടയാത്ത പണം etc. (sometimes = അടങ്ങുക). 3. a. v. (T.) to obtain, രാജാവ് മഹത്തായുള്ള ധര്‍മ്മം അടഞ്ഞീടും KR. പിതാ ദൈവഗതി അടഞ്ഞു KR 2. അടയ Inf. (= അടങ്ങ) all. അടയ സംഹരിച്ചു Bhr. ഉള്ള പൊരുള്‍ അടയ കൊണ്ടു Bhr. അടയലര്‍ T. a M. (unsubmitting) enemies. അടെയലര്‍ക്കഞ്ചി RC 34. അടയലരുടല്‍ പൊടിചെയ്തു RC 52. V. N. അടവു T. M. C. (obtaining) 1. Regular custom = ആചാരം. 2. buying daily a stated portion on monthly account. നെല്ലു, പു ല്ലു, വെണ്ണ അടവു കൊടുക്ക. 3. money that has come to hand; (= വസൂല്‍) അ. കുത്തുക to sum up an account B. 4. dexterity, acquirement. അടവുകള്‍ കാട്ടിയാല്‍ Bhr. അടവുകള്‍ പിഴെച്ചു he failed in examination. അടവറുക്ക be perfect in any art V1. അടവറുക്കപ്പെട്ടതു a perfect thing V1. 5. esp instruction in playing or fencing V1. — den. V. അടവിക്ക to buy the whole, f. i. of a ship's goods; obtain the monopoly of selling tobacco etc. within a Rajas territory V1. 6. T. manner (= പ്രകാരം) ഇടിപൊടിയും അടവു Nal. അടെക്ക, ച്ചു a. v. 1. To shut, obstruct, block up. വാതിലടെക്ക, അടെച്ചുറപ്പില്ല MR. no locked door. കുടിയില്‍ അടെച്ചു കിടക്കാന്‍ അയക്കയില്ല TR. rioters leave us no night's rest. ദൃഷ്ടി അടച്ചു കിടക്കുന്ന ബാലന്‍ GS. dead; കണ്ണടെക്കാതെ പാര്‍ത്തു looked into the sun. ക ണ്ണടച്ചു വിചാരിക്ക Nal. കുടികള്‍ അടച്ചുകെ ട്ടി മുദ്രയിടുക TR. the houses of renitent subjects; വായിഅ. കാര്യം അ.. etc. 2. to take in, receive, collect, put up. നികിതി എടുത്തടെക്ക, കച്ചേ രിയില്‍ അടെക്ക, എന്‍റെ കൈക്ക് ഏതാനും പണം അടെച്ചിട്ടുണ്ടു TR. collected for Government. 3. to pay down (as an instalment), put into a bank. മുതല്‍ അടെക്കുന്പോഴും വാങ്ങുന്പോ ഴും (doc.); to concluded an account V1. 4. v. n. to be shut, rendered impervious. ബാലി പോ യ വഴിയും അടച്ചില്ല KR. the way which B. went is still open, I may kill thee as well as him. ഒച്ച അടെച്ചുപോം Nid. ഒച്ച അടെക്കു ന്നതിന്നു മാഷാദി നെയി നന്നു a med. വെടി കൊണ്ടു ചെവി അടച്ചുപോയി stunned (= അ ടയുക). ദിഗ്ഗജ്ജങ്ങള്‍ക്കു ചെവി അടെച്ചു Bhr. ഇ രിനീര്‍ അടെച്ചത് ഇളെക്കും a med. അവനുമാ യി മച്ചകം തന്നില്‍ അടെച്ചുകൊണ്ടു CG. being shut up with him in the room. മഴ ഇരിട്ടടെ ച്ചു കൊണ്ടു വരുന്നു and ഇരിട്ടടച്ചിരിക്ക be very dark, be in the dark; ഇരിട്ടടച്ചീടിന പലവ ഴി VCh. അടെച്ചു വാററി A vessel into which water is strained from the boilde rice. അടച്ചൂററി (ഊററുക) Lid of a pot serving as strainer (also അടപ്പു, അടവാകും കലം). അടെപ്പു, അടപ്പു V. N. 1. Obstruction, കല്ലടപ്പു gravel, ഒച്ചയടപ്പു hoarseness. Previous page Next page

ad/?/dhvānam (in S. the Acc. of അദ്ധ്വന്‍, in T. corrupt?) Great exertion, fatigue. അദ്ധ്വാനം കൂടാതെ easily. അദ്ദ്വാനി So. diligent. V. den. അദ്ധ്വാനിക്ക to labour, work hard, exert oneself, നടന്ന് അദ്ധ്വാനിപ്പാന്‍ ശേ ഷിപോരാ MR.

ārambbam S. (രഭ) Undertaking, beginning. den V. ആരംഭിക്ക = തുടങ്ങുക, with Acc. പട ആ രംഭിച്ചു കര്‍മ്മങ്ങള്‍ആരംഭിക്ക TR. വ്യവഹാരം ആ MR. with Dat. പ്രവൃത്തിക്ക് ആ.. MR. took up the work. part. ആരബ്ധം begun, വിദ്വജ്ജനങ്ങളാല്‍ ആ രബ്ധമായുള്ള ഗദ്യപദ്യങ്ങള്‍ Nal. ആരഭ്യം to be taken in hand ആരഭ്യമായൊരു ബാണഗൃഹം CG. ആരംഭണ alacrity V1. ആരംഭി diligent; clever workman V1.

āšuram S. (അസുര) Diabolical, savage (as marrying by purchase). ആസുരി 1. surgery. 2. the 9th ദ്വാരം of the human body = ഉപസ്ഥം VCh.

iδi S. (pron. ഇ) Thus. In quotations = എന്നു—ഇതി ദ്വിതീയതന്ത്രം thus ends the 2nd Tantram. ഇതിഹാസം (ഇതി + ഹ + ആസ thus it happened) legend, tradition, history മഹാഭാരതം ഇതിഹാസം Bhr 1. ഇതു 5. (ഇത്) This thing. ഇതുവരേ hitherto. plur. ഇവ, also ഇതുകള്‍ (vu.)

udvasikka S. (വസ്) To change abode. CV. ഉദ്വസിപ്പിക്ക see പ്രസാദം 3. — നമസ്കാ രവും ചെയ്ത് ഉ'ച്ചു AR. dislodged, killed.

udvahaǹ S. (വഹ്) Carrying on (the family), descendant സിന്ധൂദ്വഹനാകും സിന്ധുഷേണന്‍ Mud. den V. ഉദ്വഹിക്ക to marry. ഉദ്വാഹം marriage = വേളി.

udvèġam S. (വിജ്) Exoitement, perplexity, care. — ഉദ്വിഗ്നന്‍ part.

ṛši S. (ഋച്?) Singer, sage. In 4 classes ദേവര്‍ഷി as Nārada, ബ്രഹ്മര്‍ഷി, രാജര്‍ഷി, മഹര്‍ഷി. Ursa major is സപ്തരിഷികള്‍ Bhg 7. കാശ്യപന്‍ അത്രിവസിഷ്ഠന്‍ വിശ്വാമ്ത്രന്‍ ഗൌതമന്‍ ജമ ദഗ്നി ഭരദ്വാജനും ഇവര്‍ സപ്തരിഷികളാകുന്ന തു Bhg 8. ഋഷിപ്രോക്തം an old saying. ഋഷ്യാശ്രമം AR. hermitage.

kaṇam S. 1. Grain കണദ്വയം GP. = തിപ്പലി & കാട്ടു തിപ്പലി (see കണ); atom. വാള്‍ക്കണം point of sword V1. ജലകണം drop, ദൃഷ്ടികളില്‍നിന്നഗ്നികണങ്ങള്‍ തെറി ച്ചു KR. anything minute (comp. കനീയസ്സ്). 2. T. Tdbh. = ഗണം a body of persons, assembly, circle; also = ക്ഷണം 2. — ക. ഇരിക്ക the armed Brahmans to assemble in a Brahmanical temple with worship of Gaṇapati to consult on Govt. affairs ഒരു സംഘം കണമിരിക്ക, കണത്തിന്നധികാരികള്‍ KU. കണപ്പുറം the place of sitting for such purpose KU. കണക്ക a med. = കനക്ക (രാക്കണ്ണു കണത്ത തിന്നു മരുന്നു).

ka/?/ S. (കഃ L. quid?) = കു, in കദ൪യ്യം Miserly; കദ്വദന്‍ speaking ill. കദംബം S. = കടന്പു.

kōḍi S. (√ കൊടു) 1. Corner, M. Te. T. f. i. നാലു കോടി = കോടു q. v. കോടിയില്‍ നേ രേ പോയി നീര്‍ എല്ലാം ഏല്ക്കും മെയ്യില്‍ CG. (in rain). — a cape, promontory, neck of land (in തൃക്കോടി). 2. S. utmost point. കോടിയില്‍ സ്പര്‍ശിക്കും കര്‍ണ്ണരേഖ Gan. the diagonal ending in that point; ധനുഷ്കോടി KR. 3. M. T. (C. Te. കോര) new; unbleached cloth, shroud for burying കോ. ഉടുത്തു, കോടിയും കീറും prov. കോടിയും പഴയതും (jud.). മന്ത്രക്കോടി marriage cloth. 4. S. a crore, 10 millions; മഹാ കോടി 100 millions CS. ആയിരം കോടി മഹാ കോടികളോടും AR. കോടാകോടി വിദ്വാന്മാര്‍ innumerable. 5. the number of twenty, a score (Port. corja) ഒരു കോടിപ്പുടവ V1. Hence: കോടികായ്ക്ക (3) to bear the first fruit = ഒററകായ്ക. കോടിക്കല്ലു (1) corner-stone. കോടിക്കഴുക്കോല്‍ (1) corner-rafter = മൂലക്കഴുക്കോല്‍. കോടിക്കൊല്ലം Col. KU. N. pr. a town ascribed to Cōḍi Perumā/?/, prh. കോടീശ്വരം the residence of the Tuḷu king. കോടിപ്പുടവ (3) new cloth of females; (5) 20 clothes V1. കോടിമുണ്ടു new cloth of a man. കോടീശ്വരന്‍ (4) a millionaire.

guṇam S. 1. Thread, bowstring ധനു ര്‍ഗ്ഗുണം KR. 2. in comp. — fold ദ്വിഗുണം two-fold, twice; ദശഗുണോത്തരസംജ്ഞകള്‍ Gan. the numbers 10, 100, 1000, etc. 3. ingredient, property, quality; chiefly the three chief qualities (സത്വ —, രജൊ —, തമോ — reality, passion, darkness) — also 52 categories (ഗുണ ങ്ങള്‍ ൫൨ VCh.). അവന്‍റെ ഗുണം കെടുത്തു കളഞ്ഞു deformed, disfigured him. 4. good quality; what is good, healthy, profitable ഗു. വരുത്തുക to benefit. ഗുണം നുരിച്ചു മൂര്‍ത്തി പി ടിച്ചു ഗുണം വരുത്തി TP. blessed. വേണ്ടുന്ന ഗു ണങ്ങള്‍ക്ക് ഒക്കയും സായ്പവൃകളെ വിശ്വസി ച്ചു TR. I place all my hopes in you. പണമേ ഗുണം prov. അവന്‍റെ നടപ്പു ഗുണമില്ലായ്ക കൊണ്ടു TR. as he behaves ill. Hence: ഗുണകരം (4) doing well അഗുണം ഗുണാ തീതം ഗുണകരം ഗുണമക്ഷരം ഭജിക്കെടോ VCh. ഗുണകാരം Gan. multiplicator (2). ഗുണക്കേടു (4) evil ഗുണക്കേടതു ചെയ്യുന്നവര്‍ക്കേ അകപ്പെടൂ Bhr. തമ്മില്‍ ഉണ്ടായ ഗുണവും ഗ'ടും പറഞ്ഞു TR. ഗുണദോഷക്കാരന്‍ (see foll. 4.) 1. a lover, husband (as Brahmans in Sūdra houses) 2. So. adviser. ഗുണദോഷം 1. good & evil നിനക്കുണ്ടാകുന്ന ഗു'ങ്ങള്‍ എനിക്കും ഉണ്ടാം എന്നുറെക്ക KR. 2. news, matters പല ഗു. കൊണ്ടു പറയാനു ണ്ടു, ഗു. പറയേണം to have a talk. ആ കാ ര്യത്തിന്‍റെ ഗു'ങ്ങള്‍ കൊണ്ടു സര്‍ക്കാരില്‍ അ റിവുള്ളതല്ലോ ആകുന്നു TR. Govt. knows the particulars, the merits of the case. ചില ഗു'ങ്ങളെ ഞങ്ങളോടു കേള്‍്പിച്ചു TR. reported. ആ കാര്യംകൊണ്ടുള്ള ഗു'ങ്ങള്‍ ഒ ന്നും കത്തില്‍ കാണ്മാനില്ല TR. no details. ഗു'ത്തിന്‍വണ്ണം ആളെ അയച്ചു TR. spies for information's sake. 3. subject of conversation, താനുമായി കണ്ടു ചില ഗു. വിചാരി ക്കേണം to confer about. നിങ്ങളുടെ നല്ല മന സ്സായിട്ടുള്ള ഗു'ങ്ങള്‍ your friendly proposals, advices, suggestions. ഗു'ങ്ങളായി പറഞ്ഞു advised. നല്ല ഗു. ചൊന്നതു KR. 4. connexion. അവരോടു ഗു'ത്തിന്നു പോകയില്ല TR. have nothing to do with; intimacy ഗു. തുടങ്ങുക Anach. = ബാന്ധവിക്ക amour; marriage. — met. താടിയും മൂക്കുമായി ഒന്നി ച്ചു കൂടി ഗു'മായ്വന്നു Sil. (in an old man). ഗുണനിധി AR. of transcendent worth. ഗുണന്‍ in comp. സല്ഗു'ന്മാര്‍, ഉത്തമഗുണര്‍ KR. ഗുണപാഠം (3) a niateria medica GP. ഗുണപ്രാപ്തി (4) attaining happiness ഗു. ഉണ്ടാ കയില്ല TR. ഗുണമാക to get better, to be cured. അസാരം ഒരു ഗു'യാല്‍ TR. when somewhat recovered.— അന്യായക്കാര്‍ക്കു ഗുണമായി ഒരു വാക്കു MR. in behalf of the plaintiffs. ആ ഭാഗം ഗു ണമായി കല്പന കൊടുപ്പാന്‍ MR. in favor of. ഗുണമാക്കുക to mend, cure പിതാവിന്നൊരു പിഴ വന്നു പോയാല്‍ അതു ഗു'ക്കിച്ചമെക്കേ ണം പുത്രന്‍; അവന്‍ പറഞ്ഞതു ദേവി ഗു'ക്കി ച്ചൊന്നാള്‍ KR. corrected his words, suppiled the other side of the case. പ്രജകള്‍ക്കു ഗു'ക്കി തരിക TR. to render happy. കാര്യ ങ്ങള്‍ക്ക് ഒക്കെക്കും ഗു'ക്കി രക്ഷിക്ക TR. to arrange all. ഗുണവര്‍ണ്ണനം (3. 4) praising the qualities or attributes. ഗുണവാന്‍ —, ശാലി — ശീലന്‍ a virtuous, excellent man. ഗുണസന്പന്നന്‍ in സകല ഗു'ര്‍ TR. the most perfect (complim. style). ഗുണസിദ്ധി = ഗുണപ്രാപ്തി f.i. വാദത്തിലേക്കു ഗു. ഉള്ളതായി കാണുന്നില്ല MR. does hardly better the case. Previous page Next page

H. gōnd. Gum arabic. ഗോ: ഗോപന്‍ 1. cowherd, watchman, king, also ഗോപാലന്‍. 2. a caste = എറാടി or ഊ രാളര്‍ f. i. ഗോപവാള്‍നന്പി KM. ഗോപനം (denV. of prec.) keeping, preserving മന്ത്രഗോപനത്തോളം ആവശ്യമില്ല മറ്റൊ ന്നും PT. സത്യം ചെയ്ക ഗോ. ചെയ്തീടൊല്ലാ Nal. hide not from me. ഗോപി 1. fem. of ഗോപന്‍, also ഗോപിക pl. ഗോപിമാര്‍ = ആച്ചിമാര്‍ CG. 2. (keeping) yellow ochre ആയുധങ്ങളില്‍ ഗോപികൊ ണ്ടടയാളം ഇട്ടു KU. ഗോപിനാമക്കൂറിയിടുക Anach. a markmade with it. 3. such a mark, denoting a cipher ആ കാര്യം ഗോപി (= ഇ ല്ല); ഇരട്ടഗോപി (1oc.) = ഒട്ടും ഇല്ല. ഗോപിക്ക (ഗോപനം) to keep, preserve, hide. ഗോപിച്ചുവെക്ക to keep secret. ഗോപിച്ചു കൊള്ളെണം CG. ഗോപുരം 1. city-gate മണിദ്വാരഗോ. SiPu. കോപുരവാതിലെ അവര്‍കള്‍ പിന്നിട്ടു RC. ഗോപുരവാതില്‍ തുറപ്പന്‍ Pay. (also ഗോപ ണം). 2. tower, residence of a king, temple entrance. ഗോപ്യം to be kept or hidden, ദേവഗുഹ്യം ഗോ'മായിരിക്കേണം KR. ഗോ. ആക്കി kept secret. ഗോ'മായെടുത്തു Arb. = ഗ്രഢം. ഗോമകള്‍ (3) Sīta. po. ഗോമയം 1. bovine ഗോമൂത്രം കൊണ്ടു കുളുര്‍പ്പി ച്ചു ഗോധൂളിയേല്പിച്ചുമെയ്യില്‍ എങ്ങും — ഗോ പുച്ഛംകൊണ്ടുഴിഞ്ഞു — ഗോമയംകൊണ്ടുള്ള ലേപം പെണ്ണിനാര്‍ ഗോശൃംഗത്തില്‍ മണ്ണു കൊണ്ടും — ഗോമയമായുള്ള രക്ഷയെ ചെ യ്താര്‍ CG. they exhausted all the bovine cures. 2. cowdung ഗോമ. ചുട്ട ഭസ്മം ഉ ത്തമം SiPu. ഗോമാംസം beef. ഗോമായു PT. (bellowing like an ox) a jackal. ഗോമുഖം (like a cow's mouth) a trumpet, ദാ രുണഗോമുഖാദിവാദ്യങ്ങള്‍ AR. ഗോമൂത്രം cow's urine, ഗോ. പാപഹരംപരം GP. ഗോമേദകം (cow's fat) topaz. ഗോരക്ഷ tending cattle. ഗോരസം milk; buttermilk. ഗോരോചന & (vu.) — നം 1. bezoar ഗോ'ന്ത ന്നാലുള്ള കുറി CG. മാന്‍ ഗോ. MC. കോരോ ചനക്കൂട്ടു pigment used for sectarian marks; name of an old tax KU. 2. Torenia cordifolia (med.)

taγaruγa T. M. (C. to detain) fr. ത കര്‍ T. C. Tu. Te. ram, male animal. — v. n. To be crushed, smashed മണ്കുടം പൊട്ടി ത., ഫലങ്ങള്‍ ഉടഞ്ഞു തകര്‍ന്നു Bhg., കാളകള്‍ കുത്തി തകര്‍ന്നിട്ടു ധൂളി എഴുന്നു CG. തകരന്‍ huge, powerful, as a man, boar, etc. തകരന്‍മഴ strong rain. v. a. തകര്‍ക്ക 1. To smash, crush, demolish കുംഭം തകര്‍ത്താന്‍ CC., ദ്വാരകയെ വാരിധി വന്നു തകര്‍ത്തു CG., നല്ല മതിലും കിടങ്ങും ത. SiPu 2., ശാല തകര്‍ത്തു Sah. 2. v. n. to be noisy, to play boisterously കുരങ്ങുകള്‍ ചാടി തകര്‍ക്ക PT. തകര്‍ത്ത അടി, മഴ, കലഹം a hot fray, etc. ത കര്‍ത്ത പണി എടുക്ക No. = തകൃതി to strain every nerve. ചില വര്‍ദ്ധിച്ചു ഫലങ്ങളും തകര്‍ക്കും CC. break forth in great number. VN. I. തകര്‍ച്ച breaking in pieces. II. തകര്‍പ്പു loud noise, great profusion. ശാക്തേ യത്തിന്‍റെ ത. the great day of šakti worshippers.