uru S. (വര്‍, Gr.'eyrys) Wide, large; Comp. ഉരുതരം, Superl. ഉരുതമതപോബലം AR. ഉരു വായ മൊഴി കൊണ്ടു പുകണ്ണു CG. ഉരുകരുണ യോടേ Mud. (= വലിയ). II.

mar̀uγụ T. aM. 1. A street വിണ്ടലര്‍ മറു കണ്ടു മുറുകും വണ്ണം RC. 2. V1. = മറു 3. മറുകുക T. M. C. Te. to flounder, welter (=മറി യുക). തീയില്‍ കിടന്നു പൊരിഞ്ഞു മറുകിയും UR. ഉള്ളില്‍ ഉണ്ടൊന്നു കിടന്നു മ'ന്നു Mud. to fret. ചിന്തപൂണ്ടു മ'ന്നു മാനസം KR. കേ ണു കിടക്കുന്ന വേഴാന്പല്‍ പോലേ വീണു മ. CG. ഉടല്‍ ഉരുകി മറുകി AR. from extreme pain. മനം ഉരുകി മ. മരുവുന്നു Mud. perplexed, distracted. ജഗദ്വാസികള്‍ മ. Bhr. പേടിച്ചു മ. Brhmd. CV. മൃഗാക്ഷികളെ മറുകിച്ചു HNK. to disappoint, distract, drive to despair. (മറു): മറുകുടി a house given to a newly married pair. Vl. മറുകുന്നു the other hill (huntg.). മറുകുരു B. relapse of small-pox. മറുകുറി an answer. മ. എഴുതുക a reply V2. മറുകുഴിക്കാണത്തോല MR. a deed of under-tenancy. മറുകൂട്ടം a fellow-servant. മ'ം പിള്ള a fellow-writer B. മറുകൂറര്‍ RC foes. മറുകൈ 1. revenge. 2. an antidote അതിന്നു മ. ഇല്ല = പ്രതിക്രിയ. മറുക്ക T. M. 1. To resist, ചൊല്‍ മറുക്കുന്ന പിടിയാന KR. disobedient. കല്പന മറുത്തു ന ടക്ക TR. അഛ്ശന്‍റെ വാക്കു മറുക്കാതേ KR. അതിനു മറുത്തൊന്നു പറഞ്ഞീടൊല്ലാ BR. don't speak against. ഗുരമ'ത്തു ചൊല്കിലും ഉരെക്കും ഉ ത്തരം KR. to forbid. മറുത്തുര ചെയ്ക AR. to refuse. നൃപന്‍ നിന്നെ മ. യില്ല, വെറുത്തു ചൊ ല്ലിനാള്‍ ഭൂപനെ മറുത്തു KR. മറുത്തു നില്ക്ക to face the enemy. ജഗത്തുകള്‍ എല്ലാം മ'ക്കിലും KR. to oppose; with Soc. എന്നോടുമ. Vl. മറുത്ത കുഴി, മ. പ്രവൃത്തി a counter-mine. മറുത്തുത്തരം V1. contradiction. 2. to rebel കോട്ടയത്തു രാ ജ്യത്തു കുന്പഞ്ഞിയോടു മറുത്തിരിക്കുന്നവരെ അ മര്‍ത്തു TR. പ്രതിപക്ഷത്തിലുള്ളവരില്‍ ചിലര്‍ മറു ത്തിഹവരും Mud. will change sides (=മറിച്ചു). 3. to lay a wager മറുത്തു കുടിക്ക; മ. പായുക to race. VN. മറുക്കല്‍, മറുപ്പു opposition, refusal. മറുചട്ടം കെട്ടുക to reform (a law). മറുചാല്‍ ploughing across. മറുജന്മം transmigration. മറുതല the opposite party ഞങ്ങള്‍ നിനക്കു മ യായി CG. മ. കള്‍ Bhr. the opposite armies. മറുതലക്കാരന്‍ an adversary = മാററാന്‍, പ്ര തിയോഗി. denV. മറുതലിക്ക to oppose, tease. മറുതാക്കോല്‍ a false key മ. കൊണ്ടു (or ഇട്ടു) പൂട്ടു തുറന്നു MR. മറുതീരം = മറുകര; മ'ത്തു ചെന്നു Bhr. മറുത്തരം (better T. മാറുത്തരം) answer വദിക്ക സുന്ദര മ. KR. മറുദേശക്കാര്‍ MR. of another land, so മറുനാടു V1. മറുനായി (3) a weasel (loc.) മറുനാള്‍ the next day; preceding day = മറുദി നം KR. മറുപക്ഷം the opposite party or opinion. മറുപടി reply ഈ എഴുതിയതിന്‍റെ മ. വന്നാല്‍, ഇതിന്‍റെ മ. എഴുതി അയക്ക TR.; also മറു വടിക്കത്തു TP. മറുപണയം a counter-pledge. മറുപത്ഥ്യം a seoondary, lighter regimen. മറുപനി relapse of a fever. മറുപാടു 1. the other side. 2. again മ. പി റക്ക, മ. പിറവി എല്ലാം കഴിഞ്ഞാല്‍ Nasr. മറുപാട്ടം the counterpart of a lease or deed executed by a tenant to promise a certain rent MR209.212. (see പാട്ടച്ചീട്ടു). പറന്പി ന്‍റെ മ. jud. മറുപിരി B. a male sorew. മറുപിറവി transmigration. മറുപിള്ള (2) the after-birth (with men). മറുപുറം the other side. മ'ത്തു പോക Bhr. to change sides. അവനെ മ. ഇട്ടസൂയയാ Bhg. മറുപോര്‍ revenge. മറുഭാഗി B. an opponent. മറുമതക്കാരന്‍ Anach of another religion. മറുമരുന്നു an antidote to allay the effect of any medicine. മറുമാറു (3): തിരുമ. Bhr. K/?/šna's spotted breast. മറുമാസം the past or next month.

mur̀uγuγa 5. (= മുടു). 1. To be twisted, coagulated, become stiff ചക്കര, എണ്ണ, മുറുകുന്നു V1. പോര്‍ മുറുകുന്പോള്‍ Bhr. to grow hot. 2. to be tight, കാളയെ കെട്ടീട്ടു കഴുത്തില്‍ കയറു മുറുകിപ്പോയി vu.; to be pressed അകം ഉരുകി മുറുകിയൊരു രാക്ഷസന്‍ Mud. overpowered. തന്നുള്ളില്‍ ഉണ്ടൊന്നു സാക്ഷാല്‍ കിടന്നു മുറു കുന്നു* Mud. = തിങ്ങിവിങ്ങി (impelling him). ക ച്ചോടം മുറുകിപ്പോയി the bustle of a mart; to hasten നന്നായി മു. അടല്ക്കു നാം RC.; to close in battle N. നായരും ചേരന്‍ നായരുമായി വെടിവെക്കുവാന്‍ ഭാവിച്ചു മുറുകിയാറേ TR.; to be constipated B. *(al. മുറുകുന്നു 797.). Inf. മുറുക 1. tightly. മു. പ്പിടിക്ക & മുറുക്കെന prov. to hold fast. (ശവം) മു. ത്തഴുകിനാന്‍ Bhr. KR. embraced firmly, affectionately. 2. quickly. നീ പോയി മുറുകെനവേ തിരി ന്തു RC. മു. നടക്ക, കൊട്ടുക V1. VN. I. മുറുകല്‍ 1. a twist കണ്ടുതാവു കൊടി മൂ ക്കിന്‍ മു. Anj. 2. becoming tight, stiff; quick = foll. II. മുറുക്കം 1. tightness, എണ്ണ മു. കൊള്ളാം (= കുറുക്കിയതു). കെട്ടിന്നു മു. ഉണ്ടു V1. is well tied; closeness (= ഇറുക്കം) എലിക്കു മു. ചേ രെക്കു വിളയാട്ടം prov. agony. 2. urgency, rigour. മുറുക്കമുറുക്കമായിട്ടു TR. most urgent. കോട്ടയത്തേ കല്പന മു'മായി നടത്തുക TR. strictly. III. മുറുക്കു 1. twining, twisting തോല്‍ കൊണ്ട് അരമു. V1. a girdle; wreathing. മു'ക്കാണി So. T. a lute's pin. 2. writhing = മുറുക്കം agony (എലിക്കു മുറുക്കു). മുറുക്കുപാന്പു V1. & മുറുക്കന്‍ a poisonous snake. 3. a twisted cake. 4. So. eating betel, drinking മു. പെട്ടി, — സഞ്ചി. IV. മുറുക്കല്‍ No. writhing, spasms; difficulty in breathing. v. a. മുറുക്കുക 1. To twist, twine കെട്ടു മുറു ക്കുന്നേടം = മുറുക്കാണി, ഉപനാഹം S. പൂഞ്ചാ യല്‍ എല്ലാം മു'ക്കി CG. പൂഞ്ചേല മു KU. to wring out. 2. to tighten, pinion പാശം, ഉട ഞ്ഞാണ്‍; കാഞ്ചിയെക്കൊണ്ടു പൂഞ്ചേല മു. CG. മു'ക്കി or മുറുക്കക്കെട്ടുക to tie fast, കാച്ചുക stiffly V1. മുള്ളു പിടിക്കിലും മു'ക്കെന പിടിക്കേ ണം prov. യഷ്ടി തന്‍മദ്ധ്യേ മു'ക്കിക്കടിക്ക PT. അലകടല്‍ ചിറ മുറുക്കി RC. bridged over. 3. to clench the hand fast മുട്ടിയെ മു'ക്കി RC.; to shut the mouth വായ്മു'ക്കണ്ണി Anj. വാമു'ക്കേ ണം എന്‍ പൈതലേ CG. മുഖം മു'ക്കിനാന്‍ CC. 4. to press, urge മുറുക്കി കല്പന വന്നു strict. തറതറകള്‍ക്ക് ഒക്കയും മു'ക്കി ആളേ അയച്ചു TR. for taxes. 5. v. n. to remain tight, firm വില്‍പ്പിടിയും മു'ന്നതില്ലേതുമേ AR. 6. = മുറുക്കു 4. മുറുമുറുക്ക V1. (Onomat.). To murmur, മു'ത്തു. മുറുമുറയായിരിക്ക to be rugged, hard, unpleasant to the touch V1., as ശീല opp. മയം.

muḷa 5. (മുള്‍). 1. A germ, shoot, young plant മുള ആകുന്പോള്‍ നഖം കൊണ്ടു നുള്ളാം, മുളയില്‍ അറിയാം വിള prov. ബീജം മുളയാ യിലയായി Bhg. 2. a bamboo, also മുളക്കാ യല്‍, the cane മുള വെച്ചതു bamboo grown to the thicknoss of an arm. മുള കട്ടപ്പെട്ടുപോക No. (പൂത്തുപോയി Trav.) = പരുവ 626. Kinds: പു ല്ലു — common bamboo, കരിങ്കണ massive b. 3. chilblains, external piles; polypus കണ്ണില്‍ മുള പുറപ്പെട്ടാല്‍, മൂക്കില്‍നിന്നു മു. ഉരുകിപ്പോ കും a. med. 4. a peg, stake, പുരമുളകൊത്തി വലിക്ക TP. the roof; money stamp T. So. മുളകെട്ടുക to put moistened seeds to germinate. മുളങ്കന്പു, — ങ്കാന്പു a bamboo-shoot. മുളങ്കിളി MC. a kind of parrot. മുളങ്കൂട്ടം MR. = ഇല്ലിക്കൂട്ടം, മുളക്കൂ. കൊത്തി മ റിക്ക etc. മുളനാഴി a rice-measure മു.ക്കു മുറിച്ച പന്തിയില്‍ prov. മുളനെല്ലു bamboo-seed & മുളയരി. മുളന്ദണ്ഡം the bamboo-staff of a mendicant. മുളപ്പൂമരുതു Shorea robusta, S. സര്‍ജ്ജം. മുളയന്‍ So. son of Pulaya; a Pulaya tribe. മുളയാര്‍ V1. a bamboo-chip, മുളയലക. മുളയിടുക to moisten paddy etc. to germinnte. മുളയേണി No. a bamboo with its branches cut short (കന്പു), serving as ladder. മുളവിത്തു sowing seed already germinating. I. മുളെക്ക 1. To germinate, shoot, grow up, as rice-plants (പൊടിക്ക of trees). വിത്തു മു'ച്ച് അരമുളമായാറേ MR. മു'ച്ച തേങ്ങാ GP69. മുളെച്ചു കാണായിത് അവന്‍ തല AR. മുലകള്‍ മു. SiPu. — ഇന്നലേ പെയ്ത മഴെക്കു ഇന്നു മുളെ ച്ച തകര prov. (children ought not to speak). നിന്‍റെ മുഖത്തു മീശ മുളെച്ചിട്ടില്ലേ you have no courage, fig. മു'ച്ചു മനേരഥം കാച്ചു ഫലിച്ചു Bhr. കാമത്തീ ഏററു കരഞ്ഞു ചമഞ്ഞീടും പ്രാ ണങ്ങള്‍ ആയാസം പോയി മു'ക്കുന്നു CG. to revive. ഒന്നഞ്ഞൂറായിരം മാരമാല്‍ മുളപ്പതിന്നാ യി CG. 2. v. a. of മുളയുക q. v. VN. മുളവു, മുളെപ്പു sprouting, germinating.