čaδur (S. ചത്വര്‍, L. quatuor) Four. ചതുരംഗം 1. four membered; esp. ച'ഗപ്പട a full army of infantry, cavalry, chariots & elephants ച'ഗവാഹിനി & ച'ഗിണിയായ സേന Bhr. 2. chess. ച. വെക്ക, കളിക്ക, പൊരുക; ച. തോററ വാണിയന്‍, ചതുരം ഗപ്പോര്‍ പോരും Pay. The chess board ച' പ്പലക has the following figures (കരുക്കള്‍): രാജാ, മന്ത്രി, ആന, കുതിര, തേര്‍, കാലാള്‍. Terms: ഇഷ്ടരചു, വെച്ചരച്ചു, രാജാ നിന്നു (= check-mate). ചതുരണു CS. the lowest fraction = 1/51 തലവര വു = 1/104,315,904,000 ചതുരശ്രം quadrangular. ചതുരാനനന്‍ AR. = ചതുര്‍മ്മുഖന്‍ q.v. ചതുര്‍ഗ്ഗുണം fourfold; അതില്‍ ച. നന്നു SiPu. 4 times better. ചതുര്‍ത്ഥം the fourth, ചതുര്‍ത്ഥസ്നാനം ചെയ്താള്‍ Bhr. = നാലുകളിക്ക after menstruation. — ചതുര്‍ത്ഥന്മാര്‍ KR. Sūdras.— ഗൂഡ ച'ങ്ങള്‍ the 4 Vēas. ചതുര്‍ത്ഥി the fourth lunar day; the Dative case (gram.) ചതുര്‍ദ്ദശ 14. ച. ഭുവനങ്ങള്‍ കുലുങ്ങു KU. = ൦രം രേഴുലകും — ച. വൃത്തം, a poem in 14 odes or praises of Vishṇu. ChVr. ചതുര്‍ദ്ദശി the 14th lunar day, a fast. — ച. മാഹാത്മ്യം a treatise in SiPu. ചതുര്‍ഭാഗം the fourth part, as revenue ച. രാ ജഭോഗം വാങ്ങിയാന്‍ Bhr. ചതുര്‍മ്മുഖന്‍ = നാന്മുഖന്‍ Brahma. ചതുര്‍യ്യുഗം the 4 ages. ൧൦൦൦ ച. പോകിലേ ആ യ്വരും പകല്‍ PrC. ച. ൭൧ കഴിയുന്പോള്‍ ദേവേന്ദ്രനും മുടിഞ്ഞീടും VCh. ചതുര്‍വ്വര്‍ഗ്ഗം the 4 objects of pursuit: virtue, love, wealth, beatitude. ചതുര്‍വര്‍ണ്ണം the 4 castes. ചതുശ്ശതം 400. ചതുശ്ശാലം KR. a building, enclosing an open square (നാലുകെട്ടു). ചതുഷ്കം, ചതുഷ്ടയം consisting of 4, as യുഗച. ചതുഷ്ടോമം a fourfold Stōma KR. അശ്വമേധ ത്തിന്‍റെ മുന്പിലേ ദിനം. ചതുഷ്പദം, —ഷ്പാത്തു quadruped; but ചതുഷ്പാ ദങ്ങള്‍ ധര്‍മ്മത്തിന്നാകുന്നതു Bhg. = 4/4. ചതുസ്സരില്‍പതി the ocean ച'ക്കകത്തകപ്പെട്ട ഭൂമി KR. ചതെക്ക see ചത. ചത്ത adj. P. Dead, see ചാക.

čiǹmānam M. (ചില്‍) Pattering rain, ചിമ്മാനത്തിനൊത്ത ഉണ്ടമഴ (see ചീമാനി).

čaviṭṭuγa (T. ചവട്ടുക v. a. of prec. to render flexible) 1. To kick പശുക്കളെ കാ ലാല്‍ ചവിട്ടിയ ദോഷം ഭവിക്കട്ടേ KR. a curse. കാല്‍മേല്‍ ച'ല്ല, ചവിട്ടിയാല്‍ കടിക്കാത്ത പാ ന്പില്ല prov. ചവിട്ടിക്കളക kick out. ചവിട്ടിത്തു റിക്ക (low) — to recoil, reverberate. 2. to tread. ചവിട്ടി ഉഴിയുക KU. milling, the fencing-master to rub an ointment into the body by treading it all over (= make flexible, ചവ ളുക). ചാപം ചവിട്ടി കുലെപ്പാന്‍ KR. ആ വീ ട്ടില്‍ ചവിട്ടിയില്ല put no foot into it. നിലം ചവിട്ടാതെ സേവിക്ക a med. very early, still in bed. CV. ചവിട്ടിക്ക f.i. താമൂതിരിയെകൊണ്ടു കൊ ച്ചിക്കോട്ടയുടെ ഓടു ച'ച്ചേക്കുന്നുണ്ടു KU. give it you to tread upon. VN. ചവിട്ടു 1. a kick നാഭിക്കു ച. കൊടുത്തു TR. ചവിട്ടടി footstep. 2. treading clay. milling. 3. cock's striking, copulation of cattle. ചവിട്ടുമരം 1. threshold. 2. a kind of harrow; 3. a piece of wood for levelling rice-ground by treading on it; also ചവിട്ടി B. so ഊര്‍ച്ച മരം, ചങ്ങലമരം etc. ചവിട്ടുവല. a bag-net on a hoop. ചവിണ see ചവണ.

čōδi 1. Tdbh., സ്വാതി The 15th lunar asterism, Arcturus. 2. Tdbh. ജ്യോതിസ്സ് light പരമചോതി Anj. (of C/?/shṇa).

čulam S. (ചൂള = ചൂഡ). ചൌള കര്‍മ്മം the ceremony of tonsure, performed on Brahman children three years old.

čaral (C. ചട്ടു, C. Te. ഗരസു) Gravel, also ചരക്കല്ല്. അവര്‍ക്കു രത്നം ചരക്കല്ലുപോലെ Si Pu. ചരക്കല്ലുകള്‍ വര്‍ഷിക്കുന്നു Bhg. in a whirlwind.—coarse sand ചരലില്‍ കിടന്നു RS. slept on the ground. ചരല്‍വഴി gravel path.

čikkiṇi Young, small, said of girls (C. Te. ചിക്ക = ചിറു).

čaḷi (C. Te. T. cold = തണ്‍) 1. T. So. Mucus (also semen, obsc.) 2. mud, mire; ചളിപ്പതം of mud consistency. ചളിക്ക T. V1. to grow mouldy, rotten. 2. (loc.) = ചലിക്ക. VN. ചളിപ്പു കൈവിട്ടങ്ങെടുത്തു കൈകളാല്‍ Bhr. (= ചലിപ്പു 2).

čoppa (obse.) Crines pud.

čallā T. M. (C. Te. Tu. ശ —) Cloth without a border, as muslin.