druδam S. (part. of ദ്രു) 1. Hastening. 2. melted, liquid. 3. adv. quickly സന്താപ ദ്രുതം CC.; also ദ്രുതത്തില്‍ മരിച്ചീടും KR.

P. dārōgha (superintendent), formerly: A police overseer കുറുന്പ്രനാട്ടു ദൊറോഗെക്കു കല്പന കൊടുത്തു, താമരശ്ശേരിയേ മിശ്രം ദൊ. വിചാരിച്ചാല്‍ തീരുന്നപ്രകാരം തോന്നുന്നില്ല; (also ദറോഗവോടു) TR. a seller of stamp-paper.

P. dast (= S. ഹസ്തം). Balance in hand, ദസ്ത P. dasta, a quire of paper. ദസ്തൂരി P. dastūr (custom), court-fees, deposit of 5% or 6¼% of the property under litigation. ദ. വെക്ക (jud.) ദസ്താവേജൂ P. dast-āwēz (what a man takes in hand to depend upon) means of defence, bonds, certificates കാര്യത്തിന്‍റെ നന്പ്രകളു ടെ ദ'ജകള്‍ MR. (& — ജൂകള്‍ jud.)

dvaibāyanaǹ S. (ദ്വീപ). (the islander), Vyāsa; also കൃഷ്ണദ്വൈപായ നന്‍ Bhr.

divam S. (√ ദിവ് to shoot rays, throw dice) 1. Heaven, sky ദിവത്തില്‍ ഉടലോടേ ഗമി പ്പാന്‍ വഴി KR.; ദി. പുക്കാള്‍ SiPu. — described as three-fold ത്രിദിവം പരിത്യജിച്ചു Bhr.; ദശ രഥന്‍ തന്‍റെ ത്രിദിവയാത്ര KR. his death. 2. (Ved.) day. ദിവസം S. (L. dies) a day; daily, as ദിവസേന (instr.). Of a birthday അന്നു നമ്മുടെ മാതാ വിന്‍റെ ദി. ആകുന്നു TR.; ദിവസന്പ്രതി നട ക്കുന്ന അവസ്ഥ daily occurrences. ദിവസകരന്‍ AR. the sun = ദിന —. ദിവസവൃത്തി livelihood, ദിവസോര്‍ത്തി കഴിച്ചോ ളുവാന്‍. TR. ദിവാ (Instr. of ദിവ്) by day; day-time ദിവാ വിങ്കല്‍ പോലും നടപ്പാനും പണി KR.; ദ്വ ന്ദ്വപര്‍വ്വങ്ങള്‍ ദിവാവിലും VCh. ദിവാകരന്‍, ദിവാമണി the sun. ദിവാകീര്‍ത്തി (only showing himself in daytime); a Chaṇḍāla ദി. വേഷം പൂണ്ടു Mud. ദിവാന്ധന്‍ (അന്ധന്‍) PT. blind in the day, night-eyed. ദിവാനിശം, ദിവാരാത്രം by day & by night.

d/?/ḍham S. (part. of ദര്‍ഹ to fix) Firm, solid. ദൃഢഭക്തി Bhg. — വരും ദൃഢം Bhr. will surely come. ദൃഢത firmness; certainty. ദൃഢീകരിക്ക = ഉറപ്പിക്ക, f. i. ചിത്തേ ദൃ'ച്ചു Bhg. settled in his mind. ഏകൈകബാഹുക്കള്‍ ആലിംഗനത്തിങ്കല്‍ ആകുന്നവണ്ണം ദൃ'ച്ചാര വര്‍ Nal.

dōssụ S. An arm, (prh. Tdbh. തോള്‍) ച തുരശ്രദോഃഖണ്ഡങ്ങള്‍ ചെറുതു Gan. (math. = ബാഹു). ദോരന്തരാളം the chest, തേജോനിവാസമാം ദോ. Nal.

dramiḍaǹ S. & ദ്രമിളന്‍ A Tami/?/an, one of the 9 Yōgis. Bhg 5.; (hence തമിഴ്).

dikkụ S. ദിശ്, (fr. ദേശിക്ക) 1. The way one points, direction, quarter, point. പാളയം നാലു ദിക്കിന്നും വിളിപ്പിച്ചു TR. collected his army. എട്ടു ദിക്കിലും ഇല്ല V1. nowhere. പത്താ യ ദിക്കുകള്‍ CG. (8 points + above & below). ദിക്കുവിദിക്കുകള്‍ ഒക്ക നടക്കുമാറു KR. പത്തു ദിക്കിലും നോക്കും Bhg. (in despair). In po. fem. ഉത്തരയായ ദിക്കു CG. പശ്ചിമദിങ്നാരി CG. — In hunting തിക്കും കടവും ഏകി വിളിക്ക. — ദിക്കടയുന്പടി വാവിട്ടലറി KR.; വല്ല ദിക്കിന്നും പുറപ്പെട്ടു പോകും TR. leave the country for good. വഴി ദിക്കുമറിയാ Mpl. song. ദിക്കു പി ഴെച്ചു പോന്ന പശു VyM. a stray cow. ദി. മുട്ടുക V1. to lose the way, see no escape. ദിക്കു മുട്ടിച്ച വന്‍, — കെട്ടവന്‍ one who lost his balance of mind, to whom no refuge is left. ദിക്കില്ലാത്ത രാജ്യം a country where one is not at home. 2. region. ദിക്കുകള്‍ നശിച്ചുപോം PT. the subjects. നമ്മളെ ദിക്കു ദേശം TR. my small territory. ഇരുവൈനാടു ദിക്കുകളില്‍ TR. in various parts of I. ഉണ്മാന്‍പോയ ദിക്കില്‍ in the house where he eats. — part, side തലയില്‍ ൩ ദിക്കില്‍ മുറി ഏററു MR.; ഏതൊരു ദിക്കു പിടിച്ചു പറയേ ണ്ടതു Mud. with what shall I begin ? ഞാന്‍ കൊടുക്കേണ്ടുന്ന ദിക്കില്‍ കൊടുപ്പാന്‍ to my creditors. 3. caso = ദശ, f. i. അങ്ങനേ വരും ദിക്കില്‍ in that case. ൪ ദിക്കില്‍നിന്നു അസത്യം പറഞ്ഞാല്‍ ദോഷം ഇല്ല VyM. Hence: ദിക്കുരം, prh. ദിക്കുപുറം? — ദി. അറിഞ്ഞില്ല vu. don't know where to turn. ദിക്ചക്രജയം — RS. universal conquest. ദിക്പാലന്‍ a guardian of the 8 points, king of the universe, — ദിക്പാലത്വം കൊടുത്തു UR. to Kubēra. — ദിക്പാലകന്‍ id. ദിഗന്തം the end of the horizon; region നാ നാദിഗന്തസാമന്തര്‍ Nal. നാലു ദി'മായി ഓടിച്ചു കാളയെ നാലാക്കിച്ചീന്തിച്ചു കൊന്ന വനേ Genov. ദിഗന്തരം a foreign country എന്തൊരു ദിഗന്തരേ VilvP. ദിഗംബരന്‍ having no garment but the horizon; a naked mendicant. (കൂറയോ ദിക്കുകള്‍ ആയ്വന്നു മിക്കവാറും CG. I have almost been stripped). Previous page Next page

dūram S. 1. Distance, കുടിയും പുഴയുമായി എത്ര ദൂ. ഉണ്ടു MR. 2. far, remote, അവള്‍ ദൂ രയായി is menstruating. 3. adv. ദൂരം വിട്ടാല്‍ ഖേദം വിട്ടു prov.; കടലില്‍ കൂടി ദൂരം കടന്നു പോയി TR. the boat had got too far. Other adv. ദൂരത്തു, f. i. ദൂരത്തു നില്ക്കേണ്ടുന്ന Bhr. low castes. ദൂരേ Loc. കണ്ടിതു ദൂരദൂരേ CC.; also ദൂരവേ (as if Inf.), ദൂരവേ പോക നീ Bhg.; ൧൦൦ യോജന വഴി ദൂരവും ചാടി KR. ദൂരദര്‍ശി = ദീര്‍ഘദര്‍ശി far-sighted. ദൂരദൃഷ്ടിയും വേണം VCh. requisite of a minister, so ദൂരവീക്ഷണം Bhr. ദൂരസ്ത്രീ a woman in her menses. ദൂരസ്ഥം remote, also of relationship. ദൂരീകരിക്ക to remove, banish.