bālaǹ S. (Tu. bala = വളര്‍ to grow). 1. A boy, till sixteen years ബാലര്‍ പടെക്കാ ക, ബാലശാപം ഇറക്കിക്കൂടാ prov. 2. a boatman, fisherman. 3. young, of different objects, f. i. a cocoanut-tree 5 years old, with 20 branches. ബാല S. a girl, young woman (Cochi in KM. ബാലാപുരി). ബാലം S. better വാലം = വാല്‍ tail ബാലേന ഭൂമിയില്‍ തച്ചു തച്ചു AR. (monkeys). ബാലകന്‍ S. a boy, childish. ബാലഗ്രഹം childrens' fits സര്‍വ്വബാ. ഒഴിയും Tantr. ബാലചന്ദ്രന്‍ the increasing moon till പഞ്ച മി; the full moon just risen (comp. ബാല സൂര്യന്‍). ബാലത S. boyishness ബുദ്ധിക്കു ബാ. പയോയില്ല KR. ബാലധി S. = ബാലം the tail ഹനുമാന്‍റെ ബാ. KR. ബാ'ക്കു കൊളുത്തുവിന്‍ AR. ബാലബുദ്ധി, — ഭാവം childishness, so ബാലമ തി KR. childish. ബാലവാതം slight winds SiPu., so ബാലവ്യജ നം SiPu. = flapper. ബാലസൂര്യന്‍, — ലാര്‍ക്കന്‍ AR., — ലാദിത്യന്‍ KumK. the sun just risen. ബാലാഗ്നി 1. a commencing fire. 2. (ബാലം) fire about the tail RS. ബാലാചലം = ചെറുകുന്നു N. pr. ശ്രീബാ. ത ന്നില്‍ വസിക്കും ശ്രീദേവി SG., also ബാല ക്കുന്നു Sah. ബാലാന്‍ a fish in tanks (S. ബാലന്‍ Cyprinus denticnlatus, see വാല്‍) & ബാലത്താന്‍. ബാലായ്മ, see വാലായ്മ. ബാലാശനം the first meal of an infant = ചോറൂണ്‍. ബാലാള്‍ VyM. a young person. ബാലി S. & വാലി tailed; N. pr. a monkey. ബാലിശ്ശേരിക്കോട്ട, & ബാല —, വാലി —,

bōdham S. (ബുധ്). 1. Awaking, consciousness കുടിച്ചു ബോ. മറക്ക V2. to be fuddled. ബോ. കെട്ടു വീണു swooned. ബോ. മറന്നേന്‍ Bhr. I slept. ബോ. മറന്നു വിവശനാ യി Sit Vij. പോതം ഉണ്ടാവാന്‍ നന്നു a. med. ബോ. തെളിഞ്ഞു Sk. 2. understanding, insight കാര്യബോ —, ആത്മ —. 3. conviction, satisfaction. കുടിയാന്മാരുടെ ബോധത്തോടേ TR. with the concurrence of. ബോധകന്‍ S. an informer, teacher. ബോധകരന്‍ S. an awakener (= പള്ളി ഉണ ര്‍ത്തുവോന്‍). — ബോധകരം instructive. ബോ ധകരസാധനം V2. an official letter. ബോധക്കേടു insensibility, swoon; folly; also ബോധക്ഷയം വന്നു വീണു jud. ബോധജ്ഞന്‍ having all his wits about him ബോ. എങ്കില്‍ കഴിവുണ്ടു VyM. ബോധം വരിക to come to his senses, to perceive, agree, to be satisfied. ബോധം വരുത്തുക to bring to senses, convince. ഏവന്‍ എന്നു ബോ'ത്തിത്തരേണം Nal.; അനുജനെ ബോ'ത്തി TR.; അവ നെ പറഞ്ഞൊക്ക പോതം വരുത്തി TP. satisfied, persuaded him. ബോധഹീനന്‍ S. unintelligent, Sah. denV. ബോധിക്ക 1. v. n. to present or approve itself to the mind. ബോധിച്ചു I understand you; quite so; well. ബോ. യില്ലവന്‍ Nal. will not please. With Dat. എന്നു തങ്ങള്‍ക്കു ബോ. രുതു TR. don't suppose. കുടിയാന്മാര്‍ക്കു വാക്കു ബോധിച്ചു കഴികയില്ല they will not believe; even double Dat. ആ അവസ്ഥെക്കു നിങ്ങള്‍ക്കു ബോധിച്ചുവെങ്കില് if you have decided about it. ആ കാര്യത്തിന്നു ഇരുവര്‍ക്കും ബോധിച്ചു തീര്‍ന്നു TR. agreed about. With Loc. എന്നു സന്നിധാനത്തിങ്കല്‍ ബോധി ക്കും MR. you will perceive. ഇനി നിങ്ങ ടേ മനസ്സില്‍ ബോധിച്ച പോലേ TR. do as you think best (= തെളിക, തോന്നുക). 2. v. a. to perceive, know, own ബോ. നീ എന്‍ വാക്കുകള്‍ VilvP.; നേര്‍ എന്നു നാല രും ബോധിച്ചതത്ഭുതം Nal. fancied. നാം എല്ലാം ബോധിക്കുന്നു Bhg.; ബോധിച്ചുകൊ ള്‍്ക be persuaded! ബോധിതന്‍ S. (part. V. C.) instructed ഗുരുവി നാല്‍ ബോ. AR. CV. ബോധിപ്പിക്ക 1. to make to understand, teach; with double Acc. പഞ്ചാക്ഷരം അടി യനെ ബോ. Si Pu. 2. to persuade. ലോക രെ ബോ'ച്ചു KU. gained over. 3. to inform, tell superiors (= ഉണര്‍ത്തുക). കുന്പഞ്ഞി യില്‍, സന്നിധാനത്തിങ്കല്‍ TR. to state to Government. താലൂക്കില്‍ അന്യായം ബോ. MR. to complain. 4. to pay to Government മൂന്നാം ഗഡുവിന്‍റെ ഉറുപ്പിക സര്‍ക്കാ രില്‍ ബോ., പണം കുന്പഞ്ഞിയില്‍ ബോ'ച്ചു തരിക, തികെച്ചു ബോ. TR. to pay in full. മുളകു പാണ്ടിയാലയില്‍ ബോ. to deliver up.

balam S. (ബല്‍ to live വല്‍, വാഴ്). 1. Strength, valour, vigour ബലത്താലേ നില്ക്ക TR. ready for fight. താന്താന്‍റെ ബ. താന്താന്‍ നോക്കും TR. 2. force, power (opp. right) നേര്‍വഴിക്കു വരുന്നതല്ല ബ. ഉണ്ടു oppression. ബ. കാട്ടുക to threaten. പ്രവൃത്തിക്കാരന്‍ ന മ്മോടു ബ. കാട്ടി നിന്നാല്‍ TR. to resist. ബ. ചെയ്ക to force. തരികയില്ല എന്നു കുറയ ബല ത്തില്‍ പറഞ്ഞു undutifully, defyingly. ബലം കൊണ്ടും ദ്രവ്യം കൊണ്ടും സ്ഥാനത്തു കയറി TR. പ്രവൃത്തിക്കാരന്‍ ബ. പറഞ്ഞു നില്ക്ക ഒരു രാ ജ്യത്തും മര്യാദ അല്ലല്ലോ TR. contumacious servants are nowhere retained. ബലത്താലേ കെട്ടുക to marry by force. 3. troops, army ഡീപ്പുവിന്‍റെ ബ. രാജ്യത്തില്‍ കടക്കയില്ല; മാപ്പിള്ളമാര്‍ വഴി പോലേ ബ. തികെച്ചു TR. attacked in full force. ബ. അയക്ക, ബ. കല്പി ക്കേണം എന്നപേക്ഷിച്ചു TR. an auxiliary force. 4. adj. മഹാബലരായ രാജാക്കള്‍ Bhr. denV. ബലക്ക: ബലത്തൊരുന്പെട്ടാല്‍ KR. strongly. ബലക്കുറവു, — ക്കേടു, — ക്ഷയം weakness. ബലപ്പെടുക 1. to be strong. ബ'ട്ടുവന്നു എങ്കില്‍ തടുത്തു കഴികയില്ല TR. if they come with a force. 2. to abet രാജാക്കന്മാര്‍ കുടിയാ ന്മാര്‍ക്കു ബ. TR. if foreign kings abet the subjects. ബലപ്പെടുത്തുക to strengthen, confirm. ബലബന്ധം force = നിര്‍ബന്ധം. ബലഭദ്രര്‍ & ബലദേവന്‍ N. pr. K/?/šṇa's elder brother CG. CC. ബലവാന്‍ strong കുന്പഞ്ഞി ബ. എങ്കിലും; രാ ജ്യത്തേക്കു വന്ന ബ. രാജാവെന്നു ഭാവം TR. submit to the powers that be — ബലവത്തു n. — എന്നേക്കാളും ബലവത്തരന്‍ PT. stronger. ബലവിക്ക B. to be firm, resist. ബലശാലി S. strong, powerful. ബലസ്സു So. = ബലം; ബലസ്സന്‍ V1. = ബലത്ത വന്‍, ബലസ്ഥന്‍ strong.

H. banglā, A bangalow, thatched house, European house MR., also നക്ഷത്രമങ്ക ളാവു TrP. observatory. — (വെണ്കളാ B.). ബങ്കളൂര്‍, വെങ്കളൂര്‍ N. pr. Bangalore TR.

bōy (Te. Tu. C. bōvi). Palankin-bearers, fishermen പല്ലക്കു ഭോഗിനായക്കന്‍ TR. (writes a Rāja); vu. ബോയ്കള്‍. ബോര്‍മ്മ Port. forno, അപ്പം ചുടുന്ന ബോ. MC. A baker's oven.

Ar. bismi 'llāh ( in the name of God). An incantation of Māppiḷḷas before killing sheep, etc. ബി. ചൊല്ലുക, കൂട്ടുക. ബീ — see വീ —.

buddhaǹ S. (part. pass. of ബുധ്). 1. Awake, enlightened. 2. a sage, esp. Sākyamuni Bhg. ബുദ്ധമുനീമതം ആശ്രിച്ചു Mud. — ബുദ്ധം known. ബുദ്ധി S. 1. understanding (higher than മനസ്സ് & ചിത്തം). എനിക്കു ബു. പോരായ്ക കൊണ്ടു TR. inconsiderately; so ബു. അറി യ്യ്ക V1.; ബു. വെക്ക prov. to grow wiser. ബു. യില്‍ കൊള്ളിക്ക V1. to comprehend. മനസ്സു സംശയിക്കും ബു. നിശ്ചയിച്ചീടും Bhg. 2. advice. ബു. ചൊല്ക, കൊടുക്ക, also ബു ദ്ധികളെ പറക No. ഏവരോടു നിങ്ങള്‍ ബു ദ്ധി പറഞ്ഞിട്ടുള്ള vu. to warn, admonish, etc. 3. mind അവനു മുന്പിലേത്തു ബു. പോ ലേ അല്ല TR. he is somewhat deranged. ഭൂപതിക്കു ബു. പകര്‍ന്നു Nal.; also ബു. മറി യുക, അറിയായ്ക V. 4. feeling ബു. താപ മാംവണ്ണം വിളിച്ചു SiPu. in a way to move compassion. വിനാശകാലേ വിപരീതബു. prov. രാത്രിയില്‍ പിടിപെട്ടു ബന്ധിച്ച തസ്ക രനു രാത്രി ശേഷത്തിങ്കല്‍ തോന്നീടിന ബു. പോലേ KR. ത്യജ രാക്ഷസബു. യേ AR. abandon the Rāxasas' way of thinking & feeling, the Rā.s' religion. ബുദ്ധികെടുക to become stupid, ബു. യും കെട്ടു നിന്നു AR. (in consternation). ബുദ്ധികേടു foolishness. ബുദ്ധിക്രമം the right way of proceeding ഞാന്‍ നടക്കേണ്ടുന്ന ബു'ങ്ങള്‍ക്കു കല്പന എഴുതുക TR. ബുദ്ധിക്ഷയം id. ബു. പൂണ്ടു Si Pu. bewildered. ബു. വരുത്തുക V., also to offend one to the quick. എത്രയും ബു. നമുക്കുണ്ടു Nal. = ബുദ്ധി മുട്ടു. ബുദ്ധിതിരക്കു (3) madness. ബുദ്ധിപാകം humility. രാജാവിന്നു ബു. വരേ ണ്ടതിന്നു TR. to sober him down. ബുദ്ധിപൂര്‍വ്വം S. intentionally. ബു'മായി മരിച്ചു KU. committed suicide. ബു'ര്‍വ്വേണ ചെയ്ത തല്ല TR. without bad intention. ബുദ്ധിമതി S. 1. perfect understanding. ബു. പറക to admonish, warn. 2. f. of foll. ബുദ്ധിമാന്‍ S. intelligent, wise, ബു'ന്മാര്‍, — മത്തുകള്‍ pl. Bhr.; also ബുദ്ധിശാലി. ബുദ്ധിമാന്ദ്യം S. folly ബു'ത്തിന്നു നന്നു a. med. against insanity; so ബുദ്ധിഭ്രമം. ബുദ്ധിമുട്ടു 1. perplexity, embarrassment. അ വര്‍ക്ക് എത്രയും ബു'ട്ടാക്കിനാന്‍ Nal. made them jealous. 2. distress കടക്കാരുടെ ബു. കൊണ്ടു വ്യസനം dunning. ബു'ട്ടി distressed, dispirited. ബു'ട്ടിക്ക to harass. ബു'ച്ചീടുക യോഗ്യമോ Si Pu. to drive out of one's wits. ബുദ്ധിമോശം So. = ബുദ്ധിക്ഷയം. ബുദ്ധിയുത്തരം (2) letter of a superior കൊടു ത്തയച്ച ബു. വായിച്ചു, ബു. കല്പിച്ചെഴുതി TR. ബുദ്ധിയോട്ടം quick sense. ബുദ്ധിവിലാസം = foll., sagacity Mud. ബുദ്ധിവിസ്താരം genius അവന്‍റെ ബു. KU. ബുദ്ധിസമ്മതം assent; also ബുദ്ധിസന്പാതം വരുത്തുക V1. to make to fall in with one's views = ബുദ്ധി ഒപ്പിക്ക. ബുദ്ധിഹീനന്‍ = മൂഢന്‍; ബു'നത folly. ബുദ്ധ്യതിശയം genius — ബു'യയുക്തന്‍ V1. very intelligent.

bandhyam S. (ബന്ധ്). To be restrained. — ബന്ധ്യ f. barren, വ —

bandham S. 1. A tie, fetter — chiefly of the soul's confinement in a body ബ'ങ്ങള്‍ എല്ലാമേ വേര്‍ മുറിച്ചീടു CG.; സ്നേഹബ'ങ്ങള്‍ ഒഴിച്ചരരുളേണണേ Bhg 6.; ബ'വുമററു മുക്തനാ യേന്‍ AR. no more subject to the necessity of being born & dying. 2. affinity, cause ഓരോരോ ബന്ധേന KU. ബ. എന്നിയേ accidentally, abruptly. ബന്ധകി S. a harlot ബ. യായ്വന്നീടും Bhr. (when marrying the 4th husband). ബന്ധനം S. 1. binding; also of magic power നാഗാസ്ത്രബ. തീര്‍ന്നു AR. 2. a tie ബ. വേ ര്‍വ്വിടുത്തു VetC. 3. connection അഴിഞ്ഞു നമ്മുടെ പൌരുഷബ. ChVr. ബന്ധന്‍ V1. a partner, security (S. ബന്ധകം). ബന്ധമോക്ഷം deliverance from ties. രാജാവി നെ ബ. വരുത്തുവിന്‍ SiPu. let loose; also fig. KumK. denV. ബന്ധിക്ക 1. v. n. to be bound പര്‍വ്വത പുത്രന്‍ ബ'ച്ചു കിടക്കുന്നു Mud. എന്ന ആശ യാല്‍ ബ'ക്കുന്നു VCh. held by the hope. സുവ ര്‍ണ്ണേന ബ'ച്ചകൊന്പു Nal. gilt. ബ'പ്പോരവ കാശം ഒഴിക്കൊല്ല Anj. do not shrink from duty. കാര്യത്തില്‍ ബ. V1. to take part in a business. ചക്ഷുസ്സ് രൂപാദികളില്‍ ബന്ധി ക്കുന്നു AdwS. വിഷയങ്ങളോടു ബ. Bhg. മു ക്തന്‍സദാ ബ'ച്ചു തോന്നിയാലും ബ. യില്ലേ തുമേ Bhg. 2. v. a. to tie, bind അവള്‍ മാലകൊണ്ടു മേനി (യെ) ബ'ച്ചാള്‍; കാര്‍ക ഴല്‍ ബന്ധിപ്പാന്‍ CG. നമ്മെ ബ'ച്ചു സാധ നം GnP. സേതു ബ'ച്ചാന്‍ രാഘവന്‍ KR. ബന്ധിപ്പിക്ക l. = ബന്ധിക്ക 2. as മായാദേവി ബന്ധിപ്പിച്ചീടുന്നു AR. ties. 2. CV. തന്നെ തത്ര ബ'ച്ചു PT. got herself tied to the pillar.

bad/?/ari S. Zizyphus jujuba ബ. ഫലം = ഇലന്തപ്പഴം Mud., also = തുടരി. ബദരികാശ്രമം N. pr. the old residence of the /?/shis (Bhg.).