samud/?/ram S. (L. unda, G. /?/dōr). 1. The sea, ocean. 2. a high number = 100,000 മഹാഖര്‍വ്വം KR. സമുദ്രജോഗം Rh., — സ്തോകം D. Argyreia speciosa, elephant-creeper. സമുദ്രുപ്പച്ച GP 73. = പച്ചില Xanthochymus; others identify it with സംസ്തരവടി q. v. or the prec. (Convolvulus speciosus) V1. — സമുദ്രപ്പഴം V1. a square fruit, med. Xanthochymus, also തമുത്തിറവാളം a. med. സമുദ്ര വാഴി So. സമുദ്രവീതി length of sea-coast. രാജ്യം സ. ഏ റയില്ല TR. has not much sea-coast. സ. രാജ്യ ങ്ങളില്‍ along the coast. സമുദ്രസഞ്ചാരി a sea-faring man. (സം): സമുന്നതി S. loftiness, ചിത്തസ. V2. സമുന്നദ്ധന്‍ S. (p. p. of നഹ്) presumptuous V1.; അസ. unpretending, Bhr. സമൂചിവാന്‍ S. (വച്) saying; he said VetC. സമൂലം S. (സ). Together with the root, the

sāphalyam S. (സഫല). Efficacy, fruitfulness ഇന്നു തപസ്സിന്നു സാ. വന്നു & സാ' മായ്വന്നു മനോരഥം AR. യാഗം മുററും സ'മാ യി KR. കാമസാ. വരുത്തപക SiPu. enjoyment. നേകത്രസാഫല്യഹീനന്‍ UmV. bereft of the use of his eyes. അതു വരുത്താന്‍ റിഗുലേഷനാല്‍ സാ. വരുന്നു MR.

sanyam (സനിക്ക or സന്നം). All things used for enchantment സന്യങ്ങള്‍ V1. സന്ന്യസിക്ക S. (സം, നി, അസ്). To abandon altogether, renounce the world സ'ക്കേണം ഞങ്ങള്‍ Bhr. സ'ച്ചാല്‍ ജാതിക്ക് അധ:പതനം ഉണ്ടു Anach. part സന്ന്യസ്തം abandoned കേവലം സ'നായി Bhg. having renounced all. സന്ന്യസ്തശസ്ത്ര നായി Brhmd. laid down the arms. സന്ന്യാസം S. renunciation of the world സ. ധരിക്ക VyM., കൊള്‍ക Bhr., ചെയ്ക vu. (the 4th ആശ്രമം). സന്ന്യാസി S. a devotee, ascetic, religious mendicant സ. നാലു വിധം മുന്നേവന്‍ കുടി ചേകന്‍ പിന്നേവന്‍ ബഹ്രദകന്‍ ധന്യനാം ഹംസന്‍ പിന്നേ പരമഹംസന്താനും KeiN. (സ): സപത്നി S. A woman whose husband has other wives, Lakšmaṇa is called by Sīta സ. കുമാരന്‍ of Rāma KR. സ. മാതാവു VyM. സപദി S. on the spot, instantly കളകതവഹൃ ദിസ. കാമകോപാദികള്‍ AR.

satyam S. (സല്‍, G. 'eteos). 1. True, real സത്യനാരിയാക്കി SiPu. (a man in female dress). എന്നുടെ പാതിവൃത്യം സ. എന്നുണ്ടെ ങ്കില്‍ Nal. as sure as my chastity is real. 2. truth, esp. of promise. രാവണനെ വധിച്ചു സ'ത്തെ രക്ഷിക്ക KR. keep thy promise by killing. അവന്‍റെ സ. പിഴെക്കയാല്‍ KumK. could not keep his promise. സ'ത്തെ ലംഘി ക്കരുതു Bhr. ഇനി ആക്രമിക്കായ്ക എന്നു വരു ണനോടു സ. വാങ്ങി KU. ഭാര്‍ഗ്ഗവനോടുള്ള സ. Brhmd. Varuṇa's promise. 3. an oath. കള്ള സ. perjury. പള്ളിയില്‍നിന്നു സ. ചെയ്വാനും കേള്‍പ്പാനും, സ. ചെയ്വാനും കാണ്മാനും മന സ്സില്ല, സ. തന്നാല്‍ കേള്‍ക്കാം, കാര്യം സ'ത്തി ന്മേല്‍ തീര്‍ക്ക, സ'ത്തിന്മേല്‍നിന്ന് ഒഴിഞ്ഞു MR. abstained from the proffered oath. സ. വാ ങ്ങുക, അവനെക്കൊണ്ടു സ. ചെയ്യിച്ചു took an oath. കര്‍ണ്ണനെക്കൊണ്ടു സ. ചെയ്യിപ്പിച്ചാള്‍ Bhr. സ'ത്തിന്നു കച്ചേരിയില്‍ വന്നാറേ അവരെ വേ ദം പിടിച്ചു നന്പൂതിരി സ. ചെയ്യിച്ചു TR. 4. an ordeal നല്ലോണം സ. കഴിച്ചു TP. = സത്യപട. 5. adv. truly, indeed. സത്യകര്‍മ്മം S. a solemn engagement. സത്യത. truth, ൦രംശ്വരവാക്കിന്നു സ. ഇല്ല CG. സത്യത്യാഗി swerving from the truth, a renegade. — സ'ഗം apostasy. (Christ.) സത്യപട S. a holy duel, ordeal സ. വിളിക്ക, സ. എന്‍റോര്‍മ്മകൊണ്ടു TP. സത്യപാശം S. an oath സ'ശേന സംബദ്ധന്‍ AR. സത്യപ്രതിജ്ഞന്‍ S. keeping his word. പിതാ വിനെ സ.ാക്കുക AR. to keep him to his word.

Ar. ḥakīm, Physician.

hāram S. (ഹൃ = ഭൃ). Wearing; a string of pearls ഹാരങ്ങള്‍ മാറില്‍ അണിഞ്ഞു CG. താര ങ്ങളാകുന്ന ഹാരങ്ങള്‍ പൂണ്ടു CG. (the sky). മുക്താ ഹാരം AR. etc. ഹാരകം S. 1. taking. 2. the divisor യാതൊ ന്നിനെക്കൊണ്ടു ഹരിക്കുന്നു അതിന്നു ഹാ. എ ന്നു പേര്‍ Gan. ഹാരി S. captivating; handsome; also പര സ്ത്രീധനഹാരി AR. who seizes. ഹാരികന്മാര്‍ അതിഘോരജാതി KR. a class of Mlēčhas. ഹാര്യം S. to be taken. Bhg.

E. Subordinate, as സ. കൊടത്തി jud.

sīma & സീമാവു (S. സീമന്‍ fr. സിവ് to sew). 1. Limit, border. സീമാലേഖ്യം VyM. a document about the boundaries. സീമയററുളള രാജ്യം പാലിച്ചു KR. സീമയില്ലാത്ത സുഖം vu. സീമാവിഹീനമാം സൌന്ദര്യം Nal. unbounded. സീമയില്ലാത്തവന്‍ immoderate, immodest. 2. margin = അരുകു, f. i. പര്യങ്കസീമനി ഇരു ത്തി Mud. near his bed. 3. land സര്‍ക്കാര്‍ ശീമയില്‍ അതിക്രമം കാണിക്കുന്നു TR. Company's territory, (see ശീമ). സീമന്തം S. 1. parting the hair on the head. പൂമരങ്ങള്‍ക്കു നീസീ. KR. a crown or first of trees. 2. a ceremony in the 4th month of the first pregnancy KU. സീ'പുംസവനാ ദി ക്രിയകള്‍ AR., therefore: ഏറക്കാലമായി മൃതിപ്പെട്ടു പോയിരിക്കുന്ന ഒരു സീമന്തപു ത്രന്‍ ജീവനോടു കൂടി വന്നു — — പെററ മാ താവിന്നു അറിവു കൂട്ടിയാല്‍ (epist.) = കടി ഞ്ഞൂല്‍ the first-born. സീമന്തിനി S. a fine woman സീ'നീമണേ Nal. സീയോതി (loc). Young ferns used as ornaments (ശ്രീ?, C. സീ fresh, sweet?).

sāmyam S. 1. Equality = സമഭാവം, equilibrium, indifference. 2. a parable, സാ രസാ'ങ്ങള്‍കൊണ്ടു ഭര്‍ത്സിച്ചു KR. with irony. 3. like സാ'ദ്വിജന്മാര്‍ക്കു മറ്റൊന്നും ഇല്ല Bhr. സാമ്യ്രാജ്യം S. (സമ്രാള്‍). Imperial rule സാ. വ ന്നു VetC.; fig. അങ്ങനേയുള്ളൊരു സാരസാ'വും തുംഗാഭിലാഷം ലഭിച്ചാര്‍ ഇരിവരും Nal. saw all their wishes crowned. സാംസാരികം S. (സംസാരം). Worldly.

smaram S. (L. memor, G. martys). Remembering. സ്മരന്‍ Kāma, love സ്മരാര്‍ത്തി Nal. etc. സ്മരണ C. Tu. M. remembrance. ദേഹസ്മ. എ ന്നിയേ KR. swooning. എല്ലായ്പോഴും സ്മ. ഉ ണ്ടാക്കേണ്ടതിന്നു KN. പൂര്‍വ്വസ്മ. ഉണ്ടാക Bhg. to remember former births. സ്മ. ചെയ്ക ChVr. to keep in mind. സ്മരണം S. id., സ്മ.മറന്നു VilvP. lost the memory. ശരീരസ്മ. consciousness. പാദസ്മ. Bhg. never forgetting (God). സ്മരിക്ക 1. To remember, recollect. Imp. സ്മര with ഹര in prayer. Bhr. കേട്ടാല്‍ അന ങ്ങാതിരിക്കും സ്മരിക്കും ധരിക്കും SiPu. അല്പ നേരം സ്മ'ച്ചു Anj. reflected. നിന്നെ സ്മ. ായ്വ രേണം CG. (a prayer). 2. to love നാരിയെ മറെറാരുത്തന്‍ സ്മ'ക്കേണ്ടാ SiPu. — CV. ഒന്നു ഭവാനെ സ്മരിപ്പിക്കവേണ്ടതു KR. put in mind. സ്മര്‍ത്തവ്യം S. to be remembered ഭഗവദ്രൂപം സദാ സ്മ. Bhg. സ്മാര്‍ത്തന്‍ S. (സ്മൃതി) a Brahman lawyer, follower of Sankara Āchārya. KN.