aṭṭain 5. (see അട) 1. What is across, transverse. — thwarting V1. അട്ടമുഖം cross face V1. (obs.) — 2. roof (also S.) used as storeroom, lumber, അട്ടം പൊളിഞ്ഞാല്‍ അകത്തു prov. — (അട്ടക്കരി) soot. 3. scaffold on 4 poles. അട്ടകം പിടിക്ക to salute by folding and opening the hands across the chest (ബ്രഹ്മാ ഞ്ജലി). അട്ടഹാസം S. (അട്ട excessive) violent laughter, derision, defiance, ചീളെന്നു വാളും എടു ത്തട്ടഹാസവും ചെയ്തു Bhg. കൈ ഞെരിച്ചട്ട ഹാസം ചെയ്തു ചൊന്നാന്‍ പരിഹാസപൂര്‍വ്വ കം UR. ക്വചില്‍ ജലാഘാതാട്ടഹാസം ഉ ഗ്രമായി KR. (metaph. of Ganga.) V. den. (അട്ടഹസിക്ക, പാരം അ'ച്ചു KR. and സംയുഗകാമികള്‍ Bhr. അട്ടാലം S. (= അട്ടം 2.) upstair room, turret സൌധസാലാട്ടാലഗോപുരം SiP 3. അട്ടാലപ്പട quay of river or seashore for bathing purposes (at Dwāraka).

kaṭṭākuṭṭi (കട്ടു = കെട്ടു Neg.) 1. Loose things, moveables, chattels, household-stuff. V1. = ഗൃഹസംഭാരം. 2. love intrigue തങ്ങളില്‍ ക. ഉണ്ടായി TR. കട്ടായ്മ V1. mode of proceeding.

gārhastyam S. The state of a ഗൃ ഹസ്തന്‍ f.i. ഗാ. ധര്‍മ്മം PT. also നല്ല ഗാര്‍ഹ സ്ഥ്യം അനുഷ്ഠിച്ചു മേവിനാന്‍ Bhg.

guru S. (L. gravis) 1. Heavy എരുമത്തൈര്‍ അതിഗുരു GP. ഗുരുകോപമോടു CC. ഗുരുകാര്യം weighty matter. കാര്യങ്ങളുടെ ഗുരുലഘുത്വം VyM. 2. venerable, as father, etc. പഞ്ച ഗുരു ക്കന്മാര്‍ (parents, അമ്മാമന്‍, ജ്യേഷ്ഠന്‍, വിദ്യാ ദാതാ). അഞ്ചുഗുരുക്കളെ പിടിവെച്ച അഭിവാദ്യം ചെയ്തു astrol. 3. the reverend, teacher. ഗുരു വില്ലാത്ത വിദ്യ ആകാ prov. തന്‍റെ ഗുരുവിനെ വന്ദിക്കുന്നു TP. before fighting.—Tdbh. കുരു II. — Often pl. ഗുരുക്കള്‍ക്കു വേണ്ടി prov. (hon.) Hence: ഗുരുജനം (2) venerable person, teacher. ഗുരുതല്പഗന്‍ (3) defiling the bed of his teacher Bhg.; also incest in general VyM. ഗുരുത്വം 1. also ഗുരുത, ഗരിമ heaviness. 2. importance, dignity (ഗുരുത്വവും പൊരുത്തവും manners) ഗൌരവം, hence ഗുരുത്വക്കേടു loss of influence; vu. കുരുത്തക്കേടു unmannerliness. കരുത്തിന്നുകാരം ഗുരുത്വം prov. 3. state of a teacher അസ്മല്‍ ഗു. ധരിച്ചു കൊള്‍ക Nal. teach me. ഗുരുനാഥന്‍ (3) teacher. ഗുരുപീഠം teacher's chair V1. ഗുരുഭൂതന്‍ (3) tutor, teacher കുരുപൂതര്‍ മാതു ലര്‍ RC. ഗുരുവായൂര്‍ N. pr. the famous temple of C/?/shṇa (ഗുരുവായൂരപ്പന്‍), a വാതാലയം, much frequented by the sick. ഗുരുവാരം, ഗുരുനാള്‍ Thursday (വൃഹസസ്പതി teacher of the Gods). ഗുരുശുശ്രൂഷ (3) service due to the teacher, ഗു. ചെയ്ക Bhr. ഗുര്‍വ്വനുഗ്രഹം (3) KeiN. teacher's blessing. ഗുര്‍വ്വി & ഗുര്‍വ്വിണി & f. a pregnant woman. ഗുരുസേരി & കുരുസേരി & q. v. agitation, അസാ രം ഒരു ഗു'യുള്ളതു ഞാന്‍ പറഞ്ഞുവല്ലോ TR.

paδam T. M. Te. C. Tu. hada (Tdbh.; പദം step) 1. Share of reapers പ. കഴിക്ക = തുരുന്പു പൊലിക്ക. 2. degree, chiefly the right degree of ripeness, temperature, etc. ഇറച്ചിക്കു പതമില്ല No. not done enough. ഉഴു വാന്‍ പതമുള്ള ഭൂമി VyM. arable. കടല്‍ പ. വെക്ക to calm down. അവന്‍റെ പ. വരട്ടേ V1. let his passion subside. അവന്‍റെ പിന്നാലേ ഓടി പതം വന്നു പോയി No. = തളര്‍ന്നു. എണ്ണ പ. നോക്കുക (med.) to examine the degrees of inspissation (= പാകം), as മണല്‍ പ. dry like sand, (ഖരം) കടുകുപ., (ചിക്കണം) മെഴു or കുഴന്പു പ. thickened fluid (മഭം). 3. moderation; elasticity; yielding temper ലോകം പത മുള്ളവനെ പരിഹസിച്ചീടും KR. the pliant (hence പതു q. v.) പതമ = പതുമ (2. 3). പതമാക്ക to temper, season, persuade, convert; to tan, dress leather. പതം കഴിക്ക No. (fishermen) to steer carefully through a short sea. പതെകൊടുക്ക to clear or purify, temper (f. i. പുകയിലക്കു by sprinkling it with sugar- water No.). പതംതളിക്ക B. to purify by sprinkling. പതംവരുത്തുക to soften, tan. തല്ലി പ. give him a dressing. പതവാരം V1., കോപ്പതവാരം Syr. Doc. King's portion, also പതകാരം V2. gen. പതാ രം tithes (perh. fr. പത്തു?); the 10th stone given from a quarry to its owner; a fee of 7½ per cent from the amount of a marriage settlement (Nasr.); fee paid to a Rāja on transfer of land W.

mat/?/t/?/ụ T. M. (C. mattu) obl. case or amplification of മറു. 1. Other മററു പലരും TR. മറെറാന്നാക്കി പരിഹസിക്കിലും GnP. to caricature. മററാരാലുമേ AR. എന്നോ മറേറാ വല്ല സംഗതികളും വിചാരിച്ചു MR., വല്ലവരെ കൊ ണ്ടോ മറേറാ എന്നെ വലിപ്പിക്കും MR. or in some other way. ആ വീട്ടിലോ മറേറാ somewhere else. സര്‍ക്കാരില്‍നിന്നോ മറേറാ etc. മ ററന്യഭര്‍ത്താവെ തീണ്ടാതേ SiPu. 2. adv. besides മറെറനിക്കേതുമേ വേണ്ട വരം AR. ഇല്ല മററന്യക്ഷേത്രം Brhmd. 3. moreover ഉററാ രെയും മ. പെററാരെയും പിന്നേ ചുററമാണ്ടോ രേയും CG. then. പുത്രന്‍ എന്നാലും മ. മിത്രം എ ന്നാലും PT. സദ്വുത്തന്മാരോ മ. ദുര്‍വൃത്തന്മാരോ DM. (C. = and, or). മററന്നാള്‍ 1. after tomorrow, whereas പി റേറനാള്‍ is: next day; മ. & മററാള്‍ വരി ക നീ Si Pu. 2. = മറുനാള്‍ also the day before V1. മററപടി moreover; used like: ഇനി ഒക്കയും (epist.) TR. മററവന്‍ m.,— ള്‍ f. the other, & മറേറയവന്‍. മററിയാതി = മററജാതി otherwise ഞങ്ങളാല്‍ മ. വരികയും ഇല്ല TR. മററും 1. etcetera. മ. പദാര്‍ത്ഥങ്ങള്‍. and the other requisites. അര്‍ത്ഥം നശിച്ചുപോയതി നാലും മററും TR. & from other causes. 2. and then. മറേറ (T. മറൈറ) as മ. പേരുകള്‍ the other people. മറേറവരെ1. acc. pl. the others. 2. (വര) in another direction KR. മറേറതു n. the other. ആസനം കാണിക്കും മ. കാണിക്കും KR. obscene gestures of monkeys (= കാണിക്കരുതാത്ത ദേശം).

m/?/d/?/ụ S. Mild, soft (Tdbh. മെതു). മൃദുനാദ ങ്ങള്‍ തേടും വീണയും കുഴലുകള്‍ കാഹളങ്ങള്‍ AR. (opp. drums). വീണാഗാനമൃദുസ്വരം CrArj. മൃദുഹസിതം Nal. a smile. — f. മൃദ്വിയാം ഭവ തി Nal. — Compar. മൃദുതരം blandly. abstr. N. മൃദുത്വം S. mildness, gentleness. മൃദുഭാഷണന്‍ Bhg. speaking gently. മൃദുലം S. mild, soft. മൃ'മായുള്ള രക്ഷ gentle treatment. മൃദുലരസനിനാദം Bhr. മൃ'ല വാക്യം KR. മൃദ്വാദികളായോരോ വാര്‍ത്ത പറഞ്ഞു Chintar. talked peacefully.

rahas S. (രഹ് to quit). Loneliness, secrecy അന്യായമല്ലോ രഹസ്സല്ലാപം നമ്മില്‍ Bhr. — (Loc.) രഹസികഥനം secret communication. രഹസി ചെന്നു കണ്ടു Bhr. in secret. രഹസ്യം 1. secret. 2. a secret, mystery, Bhg. 3. assignation; connection with a mistress അവളെ അരികത്തു ര'ത്തിന്നു ചെന്നു TR. — രഹസ്യക്കാരന്‍ a lover, paramour (esp. with Sūdra females). അവന്‍റെ രഹസ്യ വീടു etc. രഹിതം (part. pass.) left, bereft ന്യായര. MR.

saṇġam S.( സഞ്ജ് & ഗമ്). 1. Joining. സല്‍സ. associating with the good. സ്രീ സ. = മൈഥുനം; so നിന്‍ അംഗസംഗാനന്ദവ ൪ജ്ജിതന്‍ Nal. 2. = സക്തി, f. i. ഒന്നിങ്കല്‍ സ. ഇല്ല Bhg. free from all attachment. ചുണ്ടോടു സംഗത്തെ കോലുന്ന നാസിക CG. a nose like a beak. സ൪വ്വസ. ത്യജിക്ക etc. സംഗതം S. (സം) united; met. ശിവന്‍ അവ ളോടു സ'നായി KR. ഗംഗയും സമുദ്രവും ച ന്രികാചന്രന്മരും സ'ന്മാരായി Nal. സ'മാ യ്വരും നിങ്ങളില്‍ സഖ്യവും PT. friendship will be closed. സംഗതി S. 1. Meeting. 2. chance, occasion നിന്‍പുണ്യേന എന്‍ ആലൊകനം സ. വന്നുതേ Nal. was occasioned. പടയാകകൊ ണ്ടു കച്ചോടത്തിന്നു സ. വന്നില്ല TR. 3. cause സ. കൂടാതൊരു മൃഗപ്പേടയെ കണ്ടു Nal. accidentally. കൊടുക്കാതേ ഇരിപ്പാന്‍ സ.ഹേതു ക്കള്‍ ണ്‍ന്തു TR. അതു സ. യായിട്ടു therefore. കണ്ടം സ. യായിട്ടു jud. മുതല്‍ സ. യാല്‍ ഇടച്ച ലായി MR. on account of. 4. circumstances, case, subject അന്യായസ. കൊണ്ട് എന്തറിയും MR. about the charge. സംഗമം S. 1. = സംഗം joining, copulation Bhr. 2. confluence വന്ദിക്ക സ'ത്തെ KR. denV. മംഗലദീപംപൂണ്ടു ചെന്നു സ'മിച്ചു CG. kings met. സംഗി S. attached to, സ്രീസംഗി etc. Bhg. denV. സംഗിക്ക (fr. സംഗം = സഞ്ജിക്ക) to associate with ബ്രാഹ്മണര്‍ രാജസ്രീകളെ സ'ച്ചുല്പാദിച്ചുണ്ടായി രാജാക്കള്‍ KU. (സം): സംഗരം S. war നിന്നോടു കൂടിന സ. നില്ക്കട്ടേ, മൂവരും സംഗരകാംക്ഷികള്‍, സ. മ ങ്ങിത്തുടങ്ങി CG. സംഗീതം S. 1. sung by many സ'രായവര്‍ ചൊല്ലുന്ന വാക്കുകള്‍ CG. the renowned. ഞാന്‍ ചെറിയൊരു നാളേ അസ്രശസ്രപ്ര യോഗങ്ങളും മഹാസംഗീതങ്ങളും പറിക്കു ന്പോള്‍ vu. 2. a concert, singing with instruments, music സംഗീതസാഹിത്യാദി Nal. 4. സംഗീതക്കാര്‍ singers. സംഗ്രഹം S. 1. Collection. പുരാണമായി സ'മായിരിക്കുന്ന ദ്രവ്യങ്ങള്‍ TR. laid up. 2. acquiring മന്ത്രസ. ചെയു SiPu. learned. ദാര സ. ചെയ്യാത പാന്ഥന്മാര്‍ Bhg. bachelors. 3. abridgment, as ഗണിതസ. സംഗ്രഹണം S. esp. = പരസ്രീസാഹസം VyM. denV. സംഗ്രഹിക്ക 1. to lay up എണ്ണ കാച്ചി വാങ്ങി തങ്കരയിച്ചു a. med., ദ്രവ്യം TR., രത്നം സ'ച്ചീടുക CG. to keep it. 2. to seize കാമ പരവശനായി അവളെ സ'ച്ചു KU. 3. to comprehend. സംഗ്രാമം S. war, PT. fight. സംഘം S. (ഹന്‍). 1. Multitude ശിഷ്യസ. Bhg. 2. an assembly or association of Brahmans.

sahanam S. Enduring; സ'ന്‍ patient. സഹനനം (സ) war KR. (സഹ II. ) സഹഭോജനം S. a banquet V2. സഹയാനം ചെയ്ക to accompany. സഹയോഗക്ഷേമമായിട്ടു TR. at your convenience. സഹവാസം S. living together (VyM. = സം സൃഷ്ടത്വം); associating. സഹശപഥം ചെയ്ക Bhr 7. = സംശപ്തകര്‍. സഹസാഹന്‍ Brhmd 72. companion of Parašu Rāma.

sahas S. (G. 'ischys) Power. — Instr. സഹസാ rashly. സ. കൊല്ലിച്ചു at once. ക്ഷ യം സ. നമുക്കു വരും VetC. സഹസ്രം S. 1000. — സരസ്രകിരണന്‍ the sun. Bhg. — സ'നാമം of Višṇu, Siva, Bhr 13. — സ'പത്രം lotus (സ'ത്രോത്ഭവന്‍ AR. Brahma). സ'ഭോജനം feeding 1000 Brahmans. — സഹ സ്രാക്ഷന്‍. സഹസ്രനേത്രന്‍ AR. 1000-eyed, Indra. — സഹസ്രാധികം വൃദ്ധി Nal. 1000 times more. — സഹസ്രാധിപന്‍ a colonel.

sānnidhyam S. (സന്നിധി). Presence; exhibition of power ദേവസാ. place & power of a God's manifestation. തല്‍സാ. കൊ ണ്ട് അവസൃഷ്ടമാം AR. ചിത്തസാ. കൊണ്ടുത്ത മന്മാരായീടും (opp. ദേഹസാ.) SidD. influence. പള്ളിക്കു വളരേ സാ. ഉണ്ടു, സാ'മുള്ള പള്ളി (Rom. C. Mpl.), അന്പലം, ദേവന്‍ (cures are said to be effected etc.); opp. സാ. ക്കുറവു. — സാ'മുള്ള പേര്‍ famous, (prestige), സാ.ഇല്ലാ താക്ക to render of no repute. (mod.)

sāhasam S. (സഹസ്സ്). 1. Violence, rashness. പ്രഥമസാ. misdemeanour, മ ദ്ധ്യമ, ഉത്തമസാ., പിടിച്ചുപറി മുതലായ സാ. VyM. felony, heinous crime. നീ ഓടിപ്പോന്ന ത് എത്രയും സാ. PT. offence. ദ്യൂതസാ. ത്യജി ക്കേണം Nal. സാ. വേണ്ട no force to be used! എന്തിതെന്‍ പൈതലേ നിന്നുടെ സാ. CG. pranks. 2. resoluteness സാ. നിമിത്തം പ്ര സാദിച്ചു Arb. കാണേണം എന്നുളള സാ. ഉണ്ടെ ങ്കില്‍ CG. ardour. സാ. എന്നരുള്‍ ചെയ്തു വി രിഞ്ചനും Bhg. bravo! സാഹസക്കാരന്‍ violent, hasty, resolute, laborious. സാഹസഹാരികള്‍ Mud. rash persons. abstr. N. സാഹസത്വം rashness, ഒന്നിനും സാ. നന്നല്ല Sk. സാഹപ്പെടുക to exert oneself, try & venture all പലവിധം സാ'ടും Bhg. (in battle). സാഹസി violent, rash സാ. കള്‍ സാക്ഷിക്ക രുതു VyM. സാഹസ്രം S. (സഹസ്ര). A body of 1000. സാഹായ്യം S (സഹായം). Assistance ഞങ്ങള്‍ കൂട സാ. ചെയ്യാം KR. സാ. ഒക്കയും ചെയ്യുന്ന തുണ്ടു ഞാന്‍ Bhg. സാഹിത്യം S. (സഹിത). 1. Society. സാഹിത്യ കേളിക്കിന്നാധിക്യം CG. it's time for hearing. 2. joining words in rhythm & metre, സംഗീത സാഹിത്യസാമുദ്രികാദിയും Nal. സാള loc. = താളം, f. i. സാളവരുന്പോള്‍ prov. സാളഗ്രാമം, see under സാല.

hasanam S. Laughter. ഹസിക്ക to laugh ഗതമായതു ചൊന്നാല്‍ ഹസി ച്ചീടും KR. part. ഹസിതം S. 1. smiling മൃദുഹ. Bhg. സുരു ചിരതരഹസിതന്‍ പൊന്മകന്‍ KR. laughing. 2. blown as a flower CG.