čāṭṭa T. So. Whipcord, whip (C. Te. čāṭi); also ചാട്ടവാര്‍.

čēmandi (C. ശാവ —, fr. ചെവ്വ — T. M.) Chrysanthemum Indicum. കാമന്നുള്ളില്‍ പ്രേമം തഴപ്പിക്കും ചേ. പ്പൂ CG. — also ചേമ ന്തിക Anj. ചേമന്തികേ നല്ല പൂമരങ്ങള്‍ക്കു സീ മന്തം നീ CG. Oh C/?/shṇa, thou art the chief of flower-trees! — Kinds: കാട്ടുചേ. (Rh. has കാ ട്ടുചെത്തി) an Artemisia, മുല്ലചേ. a Tagetes?, വെള്ള —, മഞ്ഞ —, നീലച്ചേ. etc.

čēδana S. (ചില്‍) Consciousness, life ചേതനയോടു പിരിഞ്ഞു CG. died. തല്ലി ചേ. പോക്കി killed; ചേ. പോക്കിന പൈതങ്ങള്‍ CG., ചേ. പോയാല്‍ കായം ൪ നാള്‍ കിടക്കില്‍ ഓരാവതും ഇല്ല VCh. ചേതനന്‍ conscious. ഭൂതങ്ങള്‍ ഉള്ളത്തില്‍ ചേ. ആയോന്‍ CG. the soul of the world. ചേതവാന്‍ id. താന്‍ ഒരു ചേതവാനായി ഭവി ക്കുന്നു AR. (In S. ചേതനാവാന്‍ or ചേ തോമാന്‍). ചേതസ്സ് mind സ്വര്‍ഗ്ഗനരകങ്ങള്‍ക്കു തന്‍റെ ചേ. ഉപാദാനമാകുന്നു Adw. S. ചേതസാ with the mind (opp. വാചാ, കര്‍മ്മണാ). ചേതോ വിഷാദം VetC. etc. = മനം, ഉള്‍. In aM. ചേത; as നിശാചരമുടിവിനു കരുതി ചേ തയില്‍ RC.

čakkaǹ N. pr. of man (ചക്ര or ശക്ര).

čekkal So. (T. redness, ചെം); ചെക്ക ലേ = മയ്യലേ Very early, at dawn. — ചെക്കിടിമിന്നല്‍ lightning V1. ചെക്കിപ്പൂ (also ചെത്തി — & തെച്ചി —) a red flower used in šakti worship, Ixora coccinea ചെക്കിമൊട്ടു MM., കാട്ടു ചെത്തി Artemisia. Rh., നെടുഞ്ചെത്തി Memecylon grande, വെ ണ്‍ — Ixora alba.

čūḍụ T. M. Te. (VN. ചുടു) 1. Heat ചൂടു പൊഴിഞ്ഞൊരു സൂര്യന്‍ CG. ചൂടു പൊങ്ങുക V1. the sun & day to get hotter. വെള്ളം ചൂടുപി ടിക്കുന്നു, എടുക്കുന്നു; മുട്ടകളെ ചൂടുപിടിപ്പിക്ക to hatch. — met. മാരച്ചൂടു, ആറാതൊരുള്‍ ചൂടു Bhr. of love-fever, zeal, grief, etc. also മദ്യത്തി ന്‍റെ ചൂടു strength. 2. burning ഒരു ചൂട്ടില്‍ ഉണ്ടാക്കി (potter); ചൂടു വെക്ക to brand. Hence: ചൂടന്‍കര്‍പ്പൂരം a hot kind of camphor burnt before idols. ചൂടാന്തരംഎടുക്ക to feel inward heat, No. vu. ചൂടാന്തിരി ചൂട്ടാല potter's oven (= ചുള്ള), കുശവന്‍ ചൂ. MR. (taxed). ചൂട്ടുകളം funeral pile ചൂ. കൂട്ടുന്നു TP. ചൂട്ടുകോല്‍ branding iron.

čendram (ചന്ദ്രം) Golden neck-ornament, B.

N. pr. m., — ച്ചി f., see ചോഴി.

čuṇṇam Tdbh., ചൂര്‍ണ്ണം. Powdered അ രക്കരെ ചു'മായിക്കളഞ്ഞു RC. ചുണ്ണാന്പു T. C. Te. M. 1. chunam, lime chiefly as chewed with betel (= കുമ്മായം, നൂറു.) ചു. നീററുക V1. to slake lime. 2. (obsc.) coitus. ചുണ്ണാന്പുവള്ളി Cissus glauca. Rh.

čamba S. 1. N. pr. of a town, Bhgāgalpūr. 2. lightning (ശന്പ), ചന്പയായുള്ളൊരു ദീപവും സംഭാവിച്ചു CG. 3. a mode of beating time. Bhg. (see താളം). ചന്പസമാംഗി Bhg. II.