čēδana S. (ചില്‍) Consciousness, life ചേതനയോടു പിരിഞ്ഞു CG. died. തല്ലി ചേ. പോക്കി killed; ചേ. പോക്കിന പൈതങ്ങള്‍ CG., ചേ. പോയാല്‍ കായം ൪ നാള്‍ കിടക്കില്‍ ഓരാവതും ഇല്ല VCh. ചേതനന്‍ conscious. ഭൂതങ്ങള്‍ ഉള്ളത്തില്‍ ചേ. ആയോന്‍ CG. the soul of the world. ചേതവാന്‍ id. താന്‍ ഒരു ചേതവാനായി ഭവി ക്കുന്നു AR. (In S. ചേതനാവാന്‍ or ചേ തോമാന്‍). ചേതസ്സ് mind സ്വര്‍ഗ്ഗനരകങ്ങള്‍ക്കു തന്‍റെ ചേ. ഉപാദാനമാകുന്നു Adw. S. ചേതസാ with the mind (opp. വാചാ, കര്‍മ്മണാ). ചേതോ വിഷാദം VetC. etc. = മനം, ഉള്‍. In aM. ചേത; as നിശാചരമുടിവിനു കരുതി ചേ തയില്‍ RC.

čāval T. So. Palg. = ചേവല്‍ Cock. പടച്ചാവല്‍ MC. pheasant. 2. Palg. the bud (see അവ 2) of the jack-fruit tree = പൂതല്‍ No. Hence: ചാവക്കാടു (1) N. pr. Chowghaut. ചാവച്ചേരി etc. TR.

čirava, A scraper; see ചിര 2. ചിരാല്‍, ചിരായ, ചിരേണ S. see ചിരം.

čuna M. Tu. C. (സൊന, in Te. T. cascade, fr. ചുരക്ക) Juice, as of a mango stalk after the fruit is broken off. ചുന കണ്ണില്‍ തെ റിച്ചു vu.; നാരങ്ങച്ചുന a med. ചുനെക്ക to ooze out; to be acrid. ചുനെച്ചതു GP 68.; മാങ്ങചുനെച്ചു = മൂത്തുപോയി.

čaitram S. (ചിത്ര) = മേടമാസം.

čennu p. t. of ചെല്ക q. v., ചെന്നറി വന്നറി കണ്ടറി കേട്ടറി prov. (ചെം): ചെന്നെല്‍ A superior rice, ഉണ്ടു ൩ പ്ര കാരത്തില്‍ ചെന്നെല്‍ GP. (= രക്തശാലി). — ചെന്നെല്‍മരം & ചെന്നെല്ലി = പയ്യാന (loc.)

čāritram S. (ചരിത്രം) Good, consistent behaviour തീക്കനല്‍ പോലെ നിന്‍ ചാരി ത്രം PT. — ചാരിത്രശുദ്ധി chastity. — ചാരിത്ര സന്ദേഹമുള്ള നീ KR. ചാരിത്രഭംഗം immorality സ്ത്രീകള്‍ക്കു ചാ. ഇല്ല Nal. കാമിച്ചു ചാ. വരുത്തി AR. dishonoured her.

čoḍi (C. Tu. സിഡി, aM. ചെടിക്ക, T. ചുളിക്ക ?) 1. Outbreak of passion, ebullition; briskness, fervency. ചൊടിമാറി his rage is over. 2. So. lip (ചിറി). ചൊടിക്ക to be angry, fiery കുഞ്ഞനോട് ഒട്ടും ചൊടിക്കേണ്ടാ TP. VN. ചൊടിപ്പു കാട്ടുക etc. CV. ചൊടിപ്പിക്ക to provoke, enrage. ചൊടിയന്‍ 1.passionate. 2. So. mullet.

čeḷukka (& ചേള q. v., 1. T. ചെ വുള്‍) No. Gills of fish. ചെളുക്കയില്‍ നാര്‍കൊ ണ്ടുവന്നു vu. 2. scales of fish, torn mat, etc. ചെളുക്ക എടുക്ക the skin to burst, as between the toes (fr. ചെള്ളുക).

čīḷ (C. Te. ശീ —) 1. A splinter, piece of wood, wedge. 2. a sound = ചിള്‍ (C. ശിള്‍, T. ചീഴ് whistle) — ചീളെന്നു instantly. ചീളെ ന്നു പാഞ്ഞു Mud. fled at once. ഭീത്യാവീണു ച. നമസ്കരിച്ചു Bhg., ചീ. വന്നു CC. ചീള So. rags. — ചീളി So. venetians. ചുകപ്പു see ചുവപ്പു.