vā/?/a T. M. (C. bāḷe, Tu. bāre). 1. The plantain-tree, Musa paradisiaca, symbol of plenty (marriage). വാഴ വെക്ക to plant. വാഴ ക്കുലെച്ചു MR. bears. 2. what is like it കററവാ., കനകവാ., പെരുവാ., മരവാ., വണ്ടുവാഴ. Kinds: അടക്ക —, അടുക്കന്പൂവല്‍ —, അണ്ണാ ര്‍ക്കണ്ണന്‍ —, ഏറാടന്‍ (V2. sugar-plantain), ക ദളി — Anj., കരു —, കര്‍പ്പൂര — KR., കല്ലു — (wild), കാട്ടു — (also = Canna Ind.), കുന്നന്‍ — (or കുന്ദന്‍), ചിങ്കന്‍ — (Anj. ചിങ്ങന്‍), ചെവ്വാ. (or ചുവന്ന), തെക്കു —, തെഴുതാണി — (Palg. പൊണ്ണന്‍ — i. e. തടിയന്‍), നൈന്ത്ര — (best sort, vu. നേന്ത്ര —; also തെഴു —: കന്നുഉണക്കി ട്ടേ കുഴിച്ചിടുകയാല്‍), പടല്‍ — V1., പടു —, (No. = മണ്ണന്‍ —), പൂവന്‍ —, പൊതു —, മണ്ണ ന്‍ —; മലവാഴ Palg. exh. [പടുവാഴ 599. all kinds except നൈന്ത്ര —, മൈശ്ശൂര്‍ —, തെഴുതാ ണി — & പൂവന്‍]. Parts: വാഴക്കന്നു shoots, — ക്കണ the rib of a plantain-leaf, — ക്കണ്ട bulb of shoots (eaten), — ക്കാന്പു the heart of the pl. tree ആനക്കൊന്പും വാ.ം ശരിയോ prov., — ക്കായി green plantains [— ക്കാ (യ്) ക്കറി; ഉട (= ഉടഞ്ഞു) വാഴക്കാ No. ripe Neintra — boiled, cut, dried & eaten with ചക്കരക്കട്ടി poured over the hot fruit; വറുത്ത വാഴക്കായി Cal. or പൊരിച്ചകായി No. made of green Neintra], — ക്കിഴങ്ങു (വാഴക്കിഴങ്ങിലേ വെള്ളം GP.), — ക്കുടപ്പന്‍ (— ന്‍റെ അല്ലി MC.), — ക്കുടം = prec., മാന്പു, — ക്കണ്ട = മുരടു, — ക്കുല (ഉണ്ണ വാഴക്കുല fee of 1 gold fanam, equivalent to a plantain bunch payable by tenants, exclusive of rent), — ക്കൂന്പു, — ക്കൈ (rib of pl. വാ. മുറി ക്ക or വാഴയണു മുറിക്ക a delicate sword-exercise), — ച്ചീപ്പു (or — പ്പടല, — പ്പള്ള) comb, — ത്തട (or — പ്പിണ്ടി) stem, — ത്തലെക്കലേപ്പൂ (GP 67. or മാണി, മാന്പു), — നാര്‍ (പട്ടുനൂലും വാ'രും prov.), — പ്പഴം (വാ'ങ്ങളെ കാണുന്ന നേരത്തു ബാലകര്‍ ചാരത്തു ചെല്ലുമല്ലോ CG.), — പ്പോള rind, — മാണം Trav. (= വാഴക്കിഴ ങ്ങു), — മാണി 807, — യില leaf (used as plate etc.). വാഴക്കണ്ണന്‍ CrP. a kind of paddy. വാഴപ്പുല്ലു a lily-grass.

vet/?/t/?/aǹ So. (വെറു, T. വെററാള്‍). Destitute, poor. വെ. കുട്ടി an entire orphan. വെററത്തരം poverty. വെററില T. M. 'The mere leaf', Port. 'Betele', betel വെ. ടക്ക തിന്നുന്നു, വെ. അടക്ക മുതലായ്തു വാങ്ങി jud. വെ തന്നിട്ട് ഇളങ്ങുക TP. to form a friendship, make peace. വെ. മുറുക്കാന്‍ പറഞ്ഞു jud. to sit & talk. എന്നു പറഞ്ഞു നിശ്ചയിച്ചു വെ. പാക്കും കൊടുത്തു TR. to confirm an agreement by gift of betel. വെ. കീറിപ്പകുക്ക entire disrupture of a family both for property & ceremonies. [Kinds: planted singly, against trees നാടന്‍ —, നാട്ടു — or മരക്കൊടി — (is മുരുമുരുപ്പു, esp. ramping on മാവു; പിലാനാറി വെററില ramping on പി ലാവു), see കൊടി 3, 302 ഞാലിക്കൊടി — 412; planted against bamboo poles മുളക്കൊടി —. It is grown esp. in Koṇṇu (കൊങ്ങന്‍ —; a kind കര്‍പ്പൂര —), Payar-mala & -nāḍu (ഇരിങ്ങ ല —), Kōṭayam (പുറാട്ടര — 680), Wayanāḍu (വയനാടന്‍ വെററില) etc.; see bel. — Betel-chewers prefer So. വെണ്മണി വെ., ആറുമുള അടക്ക, മവേലിക്കരച്ചുണ്ണാന്പു, യാഴ്പാണം പുക യില; Cal. നന്നന്പറ വെററില, തുളുനാടന്‍ (No. ഇട്ടോക്കോട്ടു) അടക്ക, അറപ്പുഴച്ചുണ്ണാന്പു, യാഴ്പാ ണം (No. ഇടപ്പാള) പുകയില (demanded at കുററിപൂജ) — they eschew:വെററിലയുടെ മൂ ക്കു അരുതു (vu. മൂക്കരുതു), അടക്കയുടെ തരങ്ങു അരുതു (vu. തരങ്ങരുതു), പുകയിലയുടെ പൊടി അരുതു, നൂറേറരുതു prov.]. വെററിലക്കെട്ടു 1. a bundle of betel (gen. 100). 2. a Tradescantia. വെററിലക്കൊടി Piper betel വെ. ഇട്ടവനു വിരുന്നു പോയ്ക്കൂടാ No. prov. (നനെക്കേ ണം), വെ. ഇട്ടു MR. planted the vine. — കൊ ല്ലത്തേ വെ. 1. a fine sort of betel. 2. Barleria prionitis. Rh. — തുളസിവെ. a superior betel-vine = നന്നന്‍പറ 530; see ab. വെററിലച്ചെറുക്കന്‍ V2. a page. വെററിലപ്പെട്ടി തുറന്നു വെച്ചു jud. വെററില നാക്കു the tip of a betel-leaf put on the right temple or on the top of the head to chain Laxmi to one's person (superst.). വെററിലപ്പാട്ടി (പൂക്കച്ച 689) a betel-pouch. വെററിലപ്പാന്പു, — മൂര്‍ഖന്‍, — ത്തേള്‍ a venomous insect, often found between betel-leaves.

vaṇikkụ S. (vaniǰ fr. പണി Ved. merchant). A trader ഇത്തരം വര്‍ക്കിന്‍റെ വാ ക്കു Nal.; pl. വണിക്കുകള്‍ Nal.; & വണിജന്മാര്‍ KR. hence; വാണിജ്യം. വണ്ടര്‍, see ബ —. വണ്ടറ്, വണ്ട്ര Palg. vu. (T. വണ്ടല്‍ the mire in tanks). Dirt, filth വണ്ട്രായ്ക്കിടക്ക, വണ്ട്രപി ടിച്ചിരിക്ക to be soiled (comp. വണ്ടി 4 & പാ ന്തല്‍). വണ്ടവാഴി= രാസ്ന (see വണ്ടുവാഴ); N. pr. of a place. പണ്ടാരങ്കോഴി KR4 Indian crane (T. വണ്ടാ നം heron). V1. pheasant (prh. = വണ്ടി 3.) (vu. പണ്ടാ —).

vi/?/ S. 1. = വിഷ്ഠ Fæces തൈലം വിള്‍ബ ന്ധകൃല്‍ GP. constipating. 2. = വിശ് (വൈ ശ്യ) a house. II. വിള്‍ √ of foll. 1. To burst. 2. = വെള്‍.

virunnụ T. M. (C. Te. വിന്ദു, see വിരകു ക or വൃന്ദം). An entertainment, feast; number of guests, visit മരുന്നും വി.൦ ൩ നാള്‍, വി. ചോറുണ്ടു prov. വി. ഉണ്മാന്‍ Anj. വിരുന്നൂണു കഴിച്ചു, മന്ദിരം പുക്കു വിരുന്നൂണും ഉണ്ടു CG. അവരെ വിരുന്നൂട്ടുവാന്‍ കൊണ്ടുപോയി KN. കാക്ക വി. കുറിച്ചു കരഞ്ഞാല്‍ വി.വരും superst. രണ്ടാള്‍ വി. വന്നു vu. വിരുന്നന്‍ a guest, new-comer V1.; വിരുന്തന്‍ N. pr. വിരുന്നുകാരന്‍ a guest; host. വിരുന്നുക്ഷണം, — വിളി invitation. വിരുന്നൂട്ടു = വിരുന്നൂണ്‍. (see ab.) വിരുന്നൂണി an uninvited guest, parasite. വിരുന്നുവാഴി = ഭരിപ്പുകാരന്‍ So., വിളന്പന്‍ No.

valuδam (T. വഴുതു, or=വളവു?). A lie =പൂളം; വ. പറയുന്ന ജീഹ്വ, ഈ വാര്‍ത്ത വ'മ ത്രേ, കുരളയും വ'വും പറകൊല്ലാ Anj. — വളു തക്കാരന്‍ a cheat. വളുസം So. id. വളുസവാര്‍ത്ത Nasr. — വ'സാ ക്ഷി V1. perjury. വളോടം vu. = വളര്‍പ്പട്ടണം.

vidhu S. The moon വിധുവദന പാഹി മാം ChVr. ധവളവി., വി. സുമുഖി VetC.

vīyam S. (വീര). 1. Fortitude, heroism വീ. ഉണ്ടു കാര്യം ഉണ്ടു prov. (said of the successful). ഭൂപതി തന്നുടെ വീര്‍യ്യങ്ങള്‍ വാഴ്ത്തി സ്തു തിക്കേണം Mud.; also high feeling of honor, വീ. പറക to brag. വീര്യകഥനം V2. bravado. In Cpds. അത്ഭുതവീര്യന്‍ CG. etc. 2. strength, power ഔഷധവീ. Sah. വിഷവീ. Bhg. വീ ര്യമേറീടുന്നൊരു ചൂര്‍ണ്ണം Mud. മരുന്നിന്‍റെ വീ രിയം ഇതു TP. (of 2 kinds ഉഷ്ണ —, ശീതവീ. exciting & allaying). വീ'മായി കൊള്‍വതെന്തു

= വേറു Separation. വേര്‍തിരിക (also വേറു —) to be put asunder, chosen. — v. a. വേ'ച്ചു വെക്ക to select for an office. വാഗര്‍ത്ഥം വേ'ച്ചരുള്‍ ചെയ്ക Bhg. to expound. വേര്‍പാടു (& — വാടു) separation, disunion വി ഷയമനസ്സുകള്‍ തന്നുടെ വേ. Bhg 11. — വേ' ടാക, — ാക്ക to disunite. — നിന്നെ വേ ര്‍പെട്ടാല്‍ Bhg. if separated from thee. വൃദ്ധ തയോടു നേത്രങ്ങള്‍ വേ'ട്ടു AR. lost his eyes. തന്നുടെ ജീവനോടു വേ'ട്ടു വീണാന്‍ Brhmd. — v. a. വേ'ടുക്ക to sever, ഋണത്തില്‍നിന്നു

var̀aḍi T. M. (C. Te. empty വറു). A barren woman പെററവള്‍ ഉണ്ണുന്നതു കണ്ടു വ. കാതം പാഞ്ഞാല്‍ എന്തു ഫലം prov. വറടു = വരടു 3. dry, as fruit വറട്ടു തേങ്ങ, വ. മഞ്ഞള്‍ a. med. (& വറണ്ട മഞ്ഞള്‍ MM.). വറളി = വരടി 1. So. dried cow-dung (for fuel), Palg. also വറട്ടി തല്ലുക = പരത്തുക. വറളുക T. M. 1. To dry up, grow dry ജലം വറണ്ടുള്ള കുളം KR. വായില്‍ നീരു വ'ണ്ടു പോം VyM. തൊണ്ട വ'൦ KU. ഉണങ്ങി വ'ണ്ട ജിഹ്വ AR. a parched tongue. തീര്‍ത്ഥം വ'ണ്ടു പോം PT. തോല്‍വ. Palg. Cann. the skin to shrink, chap. 2. a wound to be healed. 3. to grow very lean. VN. വറള്‍്ച drying up (as of നാവു), bodily heat V1. വറട്ടുക 1. to dry up, parch ഊഷ്മതകൊണ്ടു വ'ട്ടിച്ചമച്ച ഗ്രീഷ്മകാലം CG.; fig. തല്‍കുലം വറട്ടി ധര്‍മ്മം ചെയ്ക prov. 2. to fry, grill.