artham S. (√ അര്‍) 1. Aim, scope. അര്‍ത്ഥാര്‍ത്ഥമായി for money's sake; adv. പരാ ര്‍ത്ഥം Nal. for others. രാമകാര്യര്‍ത്ഥം ഉണര്‍ന്നി രിക്കുന്നു AR4. attends to R.'s business. അഗ്ര ഹാര്‍ത്ഥങ്ങള്‍ വന്നുകൂടും Bhg 4. the desired objects. 2. gain, wealth, riches; chiefly money. അന്നു പെറും അറുത്തവില പൊന്‍കാണം കൊടുത്തു TR. doc. 3. meaning, sense, അ. പറക to explain. വേദശാസ്ത്രാര്‍ത്ഥതത്വജ്ഞന്‍ Bhr. knowing the substantial meaning of V. & S. വാചകങ്ങള്‍ ഒന്നും നമുക്ക് അ'മാകുന്നില്ല TR. are not plain to me, not intelligible. Derivatives: അര്‍ത്ഥന (1) begging, petition. അര്‍ത്ഥകം (in comp.) having the meaning of — അര്‍ത്ഥക്കാരന്‍, അര്‍ത്ഥവാന്‍ rich V1. അര്‍ത്ഥപ്രയോഗം usury B. അര്‍ത്ഥം പുക്കവാറു a receipt for money. അര്‍ത്ഥസംഖ്യ sum of money. അര്‍ത്ഥാഗ്രഹം covetousness, അര്‍ത്ഥാശ. അര്‍ത്ഥാല്‍ abl. in fact, meaning, viz. അര്‍ത്ഥി desirous, ശാപമോക്ഷാര്‍ത്ഥിയായി KR. അര്‍ത്ഥിക്കു പ്രസാദം വരുത്തുക Nal. to satisfy a beggar. അര്‍ത്ഥിഅര്‍ത്ഥവാനായി വരും AR6. the beggar will become rich. den V. അര്‍ത്ഥിക്ക to desire, beg, f. i. മൂന്നു ലോ കങ്ങളെ മഹാബലിയോടു UR. part. അര്‍ത്ഥിതം begged. അര്‍ത്ഥ്യം proper.

uṇaruγa T. M. (C. ഉണ്മു to come forth) 1. To awake ഉറക്കം ഉണര്‍ന്നുപോം ഗുരുവിനു Bhr. will be disturbed. മുന്നേപ്പോ ലെ ഉണര്‍ന്നു വന്നീടേണം Brhm. be resuscitated, ശബ്ദം ഉണര്‍ന്നു broke forth. 2. to watch, care രാമകാര്യാര്‍ത്ഥം ഉണര്‍ന്നിരിക്ക AR. to be up for R. ഖിന്നനായുണര്‍ന്നുടന്‍ ചൊല്ലിനാന്‍ KR. having collected himself. 3. to be conscious, perceive. God is തന്നിലേത്താന്‍ ഉണ ര്‍ന്നെല്ലാറ്റിന്നും മീതെ Bhr. VN. 1. ഉണര്‍ച്ച watchfulness. 2. ഉണര്‍വ്വു intelligence, smartness ഉണവ്വെഴും RC. lively (monkey). ഉള്‍ക്കാന്പില്‍ ഉണര്‍വ്വേ റ്റംഉണ്ടു Bhg. ഉള്ളം നല്ലുണര്‍വ്വുള്ളോര്‍ ഇ ല്ലാരും AR. a. v. ഉണര്‍ത്തുക 1. to awaken, rouse ഗായക ന്മാര്‍ പള്ളി ഉണര്‍ത്തി KR. ഉറക്കം ഉണര്‍ത്തി Bhg. എന്നുടനെ നിദ്ര ഉണര്‍ത്തുവാന്‍ KR. 2. to inform ഒന്നുണര്‍ത്തീടുന്നേന്‍ KR. എന്ന് ഒരു വാര്‍ത്ത ഉണര്‍ത്തി CG. hinted that. എഴു ന്നെള്‍വാന്‍ അവനോട് ഉണര്‍ത്തി KR. exhorted. നിന്തിരുവടിക്ക് ഒന്നുണ്ടുണര്‍ത്തുന്നു KR. with Dat. or Soc. CV. ഉണിര്‍ത്തിക to inform a superior, with double Acc.; also Dat. ഇക്കാര്യത്തിന്ന് ഉ. ഇല്ല TR. The heading of letters from subjects to ministers: N. ഉണര്‍ത്തിക്കേണ്ടും അ വസ്ഥ TR.

ǰ/?/mbhaṇam S. Yawning, stretching the limbs. denV. ജൃംഭിക്ക to expand കാമാതുരനയനം Bhg., വീര്യം നടിച്ചു വിജൃംഭിക്ക Nal. part. ജൃംഭിതഭാവത്തോടേ മെല്ല ഉണര്‍ന്നു Bhr.

tāṇḍ/?/avam S. (perh. താണ്ടുക?) 1. Frantic dance തളര്‍ന്നവര്‍ ഉണര്‍ന്നെഴന്തു താ. കലങ്കിതെങ്കും RC (in battle). പിണങ്ങള്‍ തല വേറായിച്ചട്ടററതാ'ങ്ങള്‍ ഉള്‍ക്കലര്‍ന്നിതു RC. ഘോ ഷങ്ങള്‍താ.പോലെ കേട്ടു Bhr2. 2. the highest enjoyment of spiritual truth, KeiN. താണ്ഡവംചെയ്ക 1. to triumph; ഉള്ളില്‍ താ. ചെ യ്തു Bhr. to be mad with joy. ധന്യാധന്യന്‍ ഞാനഹോ താ. ചെയ്തീടുന്നേന്‍ KeiN. 2. to travel, (lit. to dance), as does a report, മന്ന Previous page Next page

nid/?/ra S. (ദ്രാ to sleep) Sleep. സന്ധ്യകളില്‍ നി. യാ കിടപ്പവര്‍ Bhg.; മമ മാറില്‍ നി. കൊള്‍ RS.; സോദരന്‍ നി. ഉണര്‍ന്നു KR. (& അവന്‍റെ സുഖനി. ഉണരും മുന്പേ). നിദ്രാണന്‍ (part.) asleep; f. — ണി Bhr.; also നി'൦ കൊള്‍ക V1. to take rest. ശിവപദാ ന്തേ നി'൦ ലഭിക്ക SiPu. നിദ്രാപരന്‍ AR. given to sleep. നിദ്രാഭംഗം ചെയ്ക, വരുത്തുക to awaken V1., Arb. നിദ്രാമയക്കം drowsiness. നിദ്രാമാന്യം lethargy V1. നിദ്രാലസ്യം sleepiness. — നിദ്രാലു sleepy. നിദ്രാവാന്‍ asleep. — നിദ്രാവത്വം Bhg. continual sleep. denV. നിദ്രിക്ക to fall asleep. part. നിദ്രിതന്‍ one asleep. (നി): നിധനം S. (ധാ) conclusion, death നി ജനിധനമതിനൊരു നിദാനം ചൊല്ലി Bhr. announced his own death. നിധാനം S. (ധാ) putting down; a receptacle; treasure; (see നിദാനം 3). നിധി (ധാ) 1. a receptacle, as വാരാണിധി, തപോനി., ദയാനിധേ AR., ശ്രീനിധേ Voc. 2. a treasure നി. സൂക്ഷിക്ക KU.; ഏറി യോരര്‍ത്ഥം നി. വെച്ചിരിക്കുന്നു; നി. കൊള ‍വാന്‍, വെച്ച നി. ഉദ്ധരിച്ചു Bhr.; നി. എടു ക്കാം Tantr. നിധിപതി, നിധീശന്‍ Kuvēra, to whom നിധീശത്വംകൊടുത്തു UR.

mi/?/i (Te. C. mir, miṇ = മിന്‍; T. വിഴി, S. മിഷ). 1. Eyeball, pupil of the eye (vu. കുട്ടി). കനല്‍ മിന്നും മി. കളോടും Bhg. തിരുമി. ചു വന്നു RS. മിഴിയിണ ചാലച്ചൂവപ്പിച്ചു KR. in rage. കരിമീന്‍ എന്നപോലേ മി. കളും, തണ്ടാര്‍ മി.കള്‍ Si Pu. 2. the eye മാരി ചൊരിന്ത നീര്‍മി. യോടു RC. weeping. അംബുജമി. ക ളില്‍ അഞ്ജനം ചേര്‍ത്തു, മി. കളിലകപ്പെടും will be seen Bhr. മി. തുറന്നുനോക്കി Bhg. വഴിയേ കാണുന്പോള്‍ മി. തണുത്തീടും KR. 3. in Cpds. = eyed ചഞ്ചലമിഴിയോടു Mud., മലമിഴിമാര്‍ (or അമല, മല്ല?) CC, വരമിഴിയാള്‍ (or വ ര —) Bhr., വാരിജമിഴിയാള്‍etc. രാജമിഴി q. v. മിഴിക്കോണ്‍ Anj. = കടാക്ഷം, so നിന്തിരുമി ഴിത്തെല്‍ Anj. ബാലവാസന്തസ്ത്രീയുടെ നീലമി ഴിമുന CG. മിഴിപ്പെടുക to look at ഉണര്‍ന്നിട്ടൊരു നോക്കു മി'ടേണ്ടേ Mpl. song. മിഴിക്ക 1. To look up. കണ്‍ മി'ക്കുന്നതിന്‍ മുന്പേ Bhr. in less than a moment. കണ്‍മിഴി ച്ചുകൂടാ രുധിരം കൊണ്ടു AR. 2. to look at അവളുടെ മുഖത്തു നാളെ ഞാന്‍ മി'ക്കുന്നങ്ങനേ KR. without shame. മുഖത്തിങ്കല്‍ മി. (see മ ര്യാദ 3). 3. to cast looks നയനം ഇരിപതി ലും കനല്‍ ചിതറുമാറു മി'ച്ചു AR. എന്നോടോ കണ്ണുമി'ക്കുന്നു prov. to stare; to open the eyes wide, look perplexed as in fever കണ്ണിണ പൊങ്ങിച്ചു വന്പില്‍ മിഴിച്ചു CG. VN. മിഴിവു f.i. മിഴിച്ചാലും അടെച്ചാലും ഇ ല്ലൊരു മി. KumK. (so dazzling the light).

Tu. M. To stretch oneself മൂരി ശരീ രത്തില്‍നിന്നു ശരങ്ങള്‍ KR. his body bristled with arrows. [മൂരിച്ചു വന്നു Mpl. Er̀. = നിവിര്‍ന്നു]. മൂരി നിവിരുക to stretch oneself ഉണര്‍ന്ന ഭാ വാല്‍ മൂ'ര്‍ന്നു ChVr. മാരന്‍ ആ നേരത്തു മൂ'ര്‍ന്നു CG. ദൂതന്‍, രാക്ഷസന്‍ മൂ'ര്‍ന്നു KR. II.

vidhava S. (വിധ്, void). A widow നില്പതില്ല വി. മാര്‍ നിലെക്കു Sah. — വിധവാ പുത്രന്‍ Bhg. a bastard. (വി): വിധാതാവു S. dispenser, ruler, Brahma. ഏകവി'വിന്നനു വിനാശവും Bhg 12., വിധാ തര്‍നിയോഗം Bhr. — (ധാതാവു 519.) വിധാനം S. 1. arrangement, ordering, levelling. 2. method, rule പഞ്ചരാശികവി. കൊ ണ്ടു CS. 3. M. (വിതാനം) measure, width. മുട്ടുവി. വെള്ളത്തില്‍ ഇറങ്ങുക knee-deep. വിധി S. 1. order, injunction വിധിയും നി ഷേധവും Bhg. പൂജാവി. കേള്‍പ്പിച്ചു, വി. ക ളും ക്രമങ്ങളും ഉപദേശിച്ചു Si Pu. rules. വി ധിയല്ലെന്നവര്‍ വിലക്കി KR. not right. വി. കല്പിച്ചു sentenced. 2. fate വി. ബലം എന്നോര്‍ത്തു Bhr. Mud. വി. ഫലം, ഊയി വിതിഫലം പൊന്നാങ്ങളേ TP. (lamenting). വിധിവശാല്‍ etc. ഹാ വിധി എന്നലറി AR. (= ഹാ പാപം). ഈ നാടു നമ്മുടെ സ്വരൂപ ത്തിങ്കല്‍ വി. ആകുന്നതു KU. destined for us (or = 1 belongs). 3. Brahma വിധിഹ രിഹരാദി ഏകനദ്വയന്‍ നിത്യനും നീയേ SidD. വിധിവിധിയാല്‍ Bhr. (= വിധാതൃ നിയോഗം). വി. ബലവാന്‍ തുലോം Anj. 4. act, manner, time ഉണര്‍ന്നിരിക്കും വി ധിയിങ്കല്‍ Bhg. = വിധൌ, പോള്‍. വിധികര്‍ത്താവു (1) a judge, (f. i. in Kur̀umb.), വിധികാരി.