aδišayam S. 1. Preeminece, uncommon; നിന്നില്‍ അതിശയസ്നേഹം Bhg 4. 2. marvel, wonder; സുന്ദരത്വം കൊണ്ട് അ. കാ ട്ടുവാന്‍ Nal. അതിശയിക്ക 1. to excel V1. 2. to wonder, be surprised = അതിശയപ്പെടുക. അതിശായനം Superlative (തമം) gr.

aδisundaram S. Very fine.

uǰiδam S. (part, ഉച, wont, suiting) 1. Proper, suitable ഉചിതവരം തരുവന്‍ Nal 2. സുന്ദരീരത്നം ലഭിപ്പാ൯ ഉചിതന്‍ deserving to get. തങ്ങള്‍ തങ്ങള്‍ക്കുചിതന്മാര്‍ക്കു ശിഷ്ടര്‍ Bhr. ഉചിതക്കുട്ടി fine, strong child. 2. M. manly feeling of honour. ഉചിതം കെട്ടവന്‍ a reprobate. ഉചിതക്കാരന്‍ a man of honour V1. ഉചിതം ചെയ്ത to retaliate നടത്താതേ KU. ഉചിതമുള്ള നായ൪ ഇന്ന് ഒന്നും ഇല്ല TP. നല്ല ഉയിതം കാട്ടി (vu.) ഉചിതത്തിന്നിളെച്ചീടൊ ല്ല (Anj.)

čańǰalam S. (intens. of ചല്‍) 1. Unsteady, fluctuating. 2. vacillation ഭക്തിക്കു ച. വരായ് വതിന്നു Bhg., doubt ച. ഏതും അതിന്നി ല്ല Bhg. പോര്‍ക്കവനില്ലൊരു ച. Bhr. abating. ചഞ്ചലചിത്തം fickle mind. ച'മാം നാരിമാര്‍ക്ക് ഒക്കയും KR., so ചഞ്ചലബുദ്ധി V1. സ്ത്രീകള്‍ ചഞ്ചലബുദ്ധികള്‍ VyM. ചഞ്ചലമനസ്കനാ യി UR. of a doubtful mind. ചഞ്ചലാക്ഷി (of rolling eyes) Nal., ചഞ്ചലമിഴി Mud. = സുന്ദരി. ചെഞ്ചല്‍ vacillation ചെ. ഇല്ല Mpl.song. ചഞ്ചലിക്ക to fluctuate, to be in suspense. ചഞ്ചളീകം S. (— രീകം) a bee VetC.

čiṇgāram Tdbh. of ശൃഗാരം Ornament V1.— ചി'പ്പണി, ചി'വാക്കു No. ചിങ്കാരി = സുന്ദരി.

/?/aġal S. (ഗം moveable) 1. The world; aM. ജഗം, V1. ചെകം(ചെകം പൊടിയാക്കും RC.). ജഗത്തുകള്‍ Brhmd. 2. in comp. universal. ജഗത്ത്രയം the 3 worlds KR. മൂവുലകം. ജഗല്ക്കര്‍ത്താ, ജഗല്പതി, ജഗദീശന്‍ AR., ജഗ ന്നാഥന്‍ Bhg. Lord of the universe, Višṇu; also ജഗത്ത്രാതാ its preserver. ജഗല്‍പ്രസിദ്ധം notorious. സുല്ത്താന്‍ ജ'ം ദു ഷ്ടനായിരിക്കുന്നു TB. a notorious tyrant. ജഗല്‍പ്രാണന്‍ wind; ജ — ണതനയന്‍ AR. Hanumān. ജഗല്‍ശ്രാവ്യം AR. deserving to be heard by all. ജഗദാശ്വാസദന്‍ Ch Vr. universal comforter. ജഗദേകസുന്ദരന്‍ etc. AR. the finest of all (= ലോകൈക —). ജഗദ്ധിതാര്‍ത്ഥം AR. to suit the wants of the world, conventionally. ജഗന്മയന്‍. ജഗന്മായി AR. Višṇu, Lakšmi. ജഗന്മാതാവ് Māyā, Laks/?/mi, etc.

janam S. (ജന്‍) 1. Man, person. 2. people മുനിജനം എല്ലാവരും KR., സത്തുക്കളായ ജനം; but also സുന്ദരീജനങ്ങള്‍ KR., സ്ത്രീജനങ്ങളെ നിര്‍ബന്ധിച്ചു; ൬൦ ജനം നായന്മാര്‍ TR. Hence: ജനജനിതം noised abroad. ജനത community; vu. ജനക്കൂട്ടം. ജനപദം people; country ജനപദേശന്മാര്‍ KR. satraps, governors. ജനപുഷ്ടി populousness. ജനപ്രീതി attachment of subjects. ജ. ജാത ശബ്ദം AR. joyful acclamations. ജനരഞ്ജന popularity, ജ. കരനായിക മുനി Bhr. (also philanthropic). ജനവാദം rumour; so ജനശ്രുതികള്‍ ഒന്നായ്വന്നു ചേര്‍ന്നു Bhg. ജനസമ്മതം universal consent. ജനസഹായബലമുള്ളവര്‍ MR. influential persons; അവന്‍റെ ജനസ്വാധീനം MR. his widespread influence.

niḍalam S. (= നെററി, fr. നിടു). The forehead, (നിടലക്കുഴി temples); gen. നിടിലം, as നിടിലത്തില്‍ വിയര്‍ത്തീടും VyM. നിടിലക്ക ണ്ണന്‍, നിടിലക്കനല്‍ Anj. (Siva's 3rd eye). — also നിടാലം (സുന്ദരനിടാലന്‍ KR.) നിട്ടാന്തം No. vu. = ദൃഷ്ടാന്തം.

(പതം) only M. To be soft, tender, moderate, pliable പല്ലവം പോലേ പ തുത്തുള്ള നിന്‍പാദം CG.; നെന്മേനി പോലേ പതുത്ത മേനി Bhr.; പതുത്തകൈ (see തലോടു ക 437). Inf. പതുക്ക gently, slowly പ. നടക്ക (also പ തിഞ്ഞു നടക്ക). പതുക്കവേ കിഴിഞ്ഞു Bhg. leisurely. പതുപതേ softly, gently! also പതുപതുക്ക to be soft, pliant. VN. പതുപ്പു softness, പ. ളളരോമങ്ങള്‍ Bhg. of an antilope. പ. ള്ളമെത്ത KR.; ഇല പതു പ്പില്‍ വിരിച്ചു MC. for lying on. പതുപ്പില്‍ വെച്ചു സുന്ദരി ചിരിച്ചുകൊണ്ടു ചൊല്ലിനാള്‍ RS. gently, slily. പതുപ്പില്‍ വിളിച്ചു RS. called aside. പതുപ്പിക്ക to soften, പ'ച്ചു ചൊല്ലി തണുപ്പിച്ചു ശോകം KR.; മാധവന്‍ അവരെയും പറഞ്ഞു പതുപ്പിച്ചാന്‍ Bhr. quieted them (=ശമി പ്പിക്ക). പതുമ V1. pliancy.

pānam S. (പാ.) 1. Drinking. പാ ചെ യ്ക to drink. പാനനിദ്രകള്‍കൊണ്ടു വീണുറ ങ്ങുന്നു KR.; also met. അധരപാനം ചെയ്തു Bhr. kissed. സുന്ദരരൂപം കണ്ണുകൊണ്ടു പാ. Bhg. 2. a beverage. പാനകം S. a cooling drink, lemonade. പാനപാത്രം S. a cup ഖഗ്ഗവും പാ'വും ശിരഃ കപാലവും ഖേടയും DM. (in Durga's hand). പാനമത്തന്‍ S. intoxicated, so: പാനശീലന്‍, പാനസക്തന്‍ = കുടിയന്‍. പാനീയം S. water പാ. മാത്രം ഉപജീവിക്കും Sk.

prēmam S. (പ്രീ). Love നാണവും പ്രേ മവും തങ്ങിന കണ്മുന, പ്രേ'തത്തെ തൂകുന്ന കാ ന്തന്‍, തൂകുന്ന തൂമൊഴി CG. പ്രേ. നിറഞ്ഞു വ ഴിഞ്ഞുള്ള വാക്കുകള്‍ Bhg. തങ്ങളില്‍ പ്രേ. ഇല്ലാ തേ കണ്ടു Anj.; എന്‍റെ മേല്‍ ബഹു പ്രേമമാ യിരിക്കും Arb. to the husband. പ്രേരണം S (പ്ര, ൦രംര്‍). Sending തോഴിയേ പ്രേ. ചെയ്തിതു, പുത്രനെ പ്രേരിച്ചു SiPu. part. pass. പ്രേരിതം & പ്രേഷിതം (ഇഷ്) sent. Bhg. പ്രേഷ്യന്‍ S. a servant. പ്രേഷ്ഠം S. (Superl. of പ്രീ). Dearest പ്രേഷു രായ പൌരബാലന്മാര്‍ KR. പ്രോക്തം S (പ്രവചിക്ക) S. Declared ശ്രീരാമ പ്രോക്തം AR.; promise V1. /?/ V1. a Brahman that prognosticates. പ്രോക്ഷണം S. (ഉക്ഷ്) sprinkling, esp. animals before sacrificing them. Bhg. denV. മൂര്‍ദ്ധാവില്‍ തോയം പ്രോക്ഷിച്ചു Sk. പ്രോതം S. (വാ) blown. പ്രോതങ്ങളായ ശര ങ്ങള്‍ Sk. discharged arrows. പ്രൌഢ S. (വഹ്) 1. full-grown, full-blown. 2. grand. പ്രൌഢനാരികള്‍ ChVr. vehement, proud, arrogant. പ്രൌഢകാമാദി ഘോരവൃത്തി KeiN. (belongs to രജോഗു ണം). രാക്ഷസപ്രൌഢന്‍, അതിപ്രൌഢ ശോഭ SiPu.; സുന്ദരീലാളനപ്രൌഢന്‍ Nal. fully intent upon. — adv. പ്രൌ. പറഞ്ഞാന്‍ CC. derisively. പ്രൌഢി S. 1. full-blown state, stateliness ഫുല്ലാംബുജപ്രൊ. Nal. 2. self-confidence നിന്‍റെ പൌരുഷപ്രൌ. യും എവിടേ Bhr.; നിന്‍പ്രഭുത്വവും പ്രൌ.

mar̀uγụ T. aM. 1. A street വിണ്ടലര്‍ മറു കണ്ടു മുറുകും വണ്ണം RC. 2. V1. = മറു 3. മറുകുക T. M. C. Te. to flounder, welter (=മറി യുക). തീയില്‍ കിടന്നു പൊരിഞ്ഞു മറുകിയും UR. ഉള്ളില്‍ ഉണ്ടൊന്നു കിടന്നു മ'ന്നു Mud. to fret. ചിന്തപൂണ്ടു മ'ന്നു മാനസം KR. കേ ണു കിടക്കുന്ന വേഴാന്പല്‍ പോലേ വീണു മ. CG. ഉടല്‍ ഉരുകി മറുകി AR. from extreme pain. മനം ഉരുകി മ. മരുവുന്നു Mud. perplexed, distracted. ജഗദ്വാസികള്‍ മ. Bhr. പേടിച്ചു മ. Brhmd. CV. മൃഗാക്ഷികളെ മറുകിച്ചു HNK. to disappoint, distract, drive to despair. (മറു): മറുകുടി a house given to a newly married pair. Vl. മറുകുന്നു the other hill (huntg.). മറുകുരു B. relapse of small-pox. മറുകുറി an answer. മ. എഴുതുക a reply V2. മറുകുഴിക്കാണത്തോല MR. a deed of under-tenancy. മറുകൂട്ടം a fellow-servant. മ'ം പിള്ള a fellow-writer B. മറുകൂറര്‍ RC foes. മറുകൈ 1. revenge. 2. an antidote അതിന്നു മ. ഇല്ല = പ്രതിക്രിയ. മറുക്ക T. M. 1. To resist, ചൊല്‍ മറുക്കുന്ന പിടിയാന KR. disobedient. കല്പന മറുത്തു ന ടക്ക TR. അഛ്ശന്‍റെ വാക്കു മറുക്കാതേ KR. അതിനു മറുത്തൊന്നു പറഞ്ഞീടൊല്ലാ BR. don't speak against. ഗുരമ'ത്തു ചൊല്കിലും ഉരെക്കും ഉ ത്തരം KR. to forbid. മറുത്തുര ചെയ്ക AR. to refuse. നൃപന്‍ നിന്നെ മ. യില്ല, വെറുത്തു ചൊ ല്ലിനാള്‍ ഭൂപനെ മറുത്തു KR. മറുത്തു നില്ക്ക to face the enemy. ജഗത്തുകള്‍ എല്ലാം മ'ക്കിലും KR. to oppose; with Soc. എന്നോടുമ. Vl. മറുത്ത കുഴി, മ. പ്രവൃത്തി a counter-mine. മറുത്തുത്തരം V1. contradiction. 2. to rebel കോട്ടയത്തു രാ ജ്യത്തു കുന്പഞ്ഞിയോടു മറുത്തിരിക്കുന്നവരെ അ മര്‍ത്തു TR. പ്രതിപക്ഷത്തിലുള്ളവരില്‍ ചിലര്‍ മറു ത്തിഹവരും Mud. will change sides (=മറിച്ചു). 3. to lay a wager മറുത്തു കുടിക്ക; മ. പായുക to race. VN. മറുക്കല്‍, മറുപ്പു opposition, refusal. മറുചട്ടം കെട്ടുക to reform (a law). മറുചാല്‍ ploughing across. മറുജന്മം transmigration. മറുതല the opposite party ഞങ്ങള്‍ നിനക്കു മ യായി CG. മ. കള്‍ Bhr. the opposite armies. മറുതലക്കാരന്‍ an adversary = മാററാന്‍, പ്ര തിയോഗി. denV. മറുതലിക്ക to oppose, tease. മറുതാക്കോല്‍ a false key മ. കൊണ്ടു (or ഇട്ടു) പൂട്ടു തുറന്നു MR. മറുതീരം = മറുകര; മ'ത്തു ചെന്നു Bhr. മറുത്തരം (better T. മാറുത്തരം) answer വദിക്ക സുന്ദര മ. KR. മറുദേശക്കാര്‍ MR. of another land, so മറുനാടു V1. മറുനായി (3) a weasel (loc.) മറുനാള്‍ the next day; preceding day = മറുദി നം KR. മറുപക്ഷം the opposite party or opinion. മറുപടി reply ഈ എഴുതിയതിന്‍റെ മ. വന്നാല്‍, ഇതിന്‍റെ മ. എഴുതി അയക്ക TR.; also മറു വടിക്കത്തു TP. മറുപണയം a counter-pledge. മറുപത്ഥ്യം a seoondary, lighter regimen. മറുപനി relapse of a fever. മറുപാടു 1. the other side. 2. again മ. പി റക്ക, മ. പിറവി എല്ലാം കഴിഞ്ഞാല്‍ Nasr. മറുപാട്ടം the counterpart of a lease or deed executed by a tenant to promise a certain rent MR209.212. (see പാട്ടച്ചീട്ടു). പറന്പി ന്‍റെ മ. jud. മറുപിരി B. a male sorew. മറുപിറവി transmigration. മറുപിള്ള (2) the after-birth (with men). മറുപുറം the other side. മ'ത്തു പോക Bhr. to change sides. അവനെ മ. ഇട്ടസൂയയാ Bhg. മറുപോര്‍ revenge. മറുഭാഗി B. an opponent. മറുമതക്കാരന്‍ Anach of another religion. മറുമരുന്നു an antidote to allay the effect of any medicine. മറുമാറു (3): തിരുമ. Bhr. K/?/šna's spotted breast. മറുമാസം the past or next month.

rama S. A wife; Lakšmi, രമാപതി Višṇu. രമണം S. 1. delighting രമണാനി പറഞ്ഞു കൊണ്ടു CC. (pl. n.), hence രമണകദ്വീപില്‍ Bhg. (island in Yamuna). 2. dalliance. രമണന്‍ a lover, husband. രമണി a wife, mistress. VetC. രമണപ്പൂ Rh. Sterculia guttata. രമണീയം delightful ബഹുര'മായ സ്ഥലം Arb.; (also E. = revenue). denV. രമിക്ക 1. To be delighted, to rest. അന്യചിന്തനം വെടിഞ്ഞന്വഹം രമിക്കുന്നു Nal. amuse themselves. നാസ്തികന്മാരാല്‍ ര'ന്നു ക ലി Bhr. ലോകപാലകന്മാര്‍ രമിക്കുന്നതും രമി പ്പിക്കുന്നതും കണ്ടു KU. 2. sexual sport. എ ന്നോടു ര. KR. also അവനോട ഒരുമിച്ചു കാമം രമിച്ചു PT. (play Kāma). CV. രമിപ്പിക്ക 1. to delight, entertain ജന ങ്ങളെ തണുത്തു നോക്കിയും രമിപ്പിച്ചു നന്നാ യി KR. (of Rāma). സുന്ദരിമാരെ ര. Bhg. to amuse. 2. sexually അവനെ ര. Brhmd. (a woman). പിന്നേ സുഖം ര'ക്കുന്നതുണ്ടു ഞാന്‍ Si Pu. എന്നെ നീ കാമം ര'ക്കിനി മുദാ KR.

lōγam S. (in Ved. ഉലോകഃ fr. രുച്?). 1. A place, space, world ത്രിലോ. & മൂലോ. (also ൦രംരേഴുലകു). 2. man, mankind, folks. ലോകഭയം fear of public opinion. ലോകത്തെ അനുകരിപ്പാന്‍ AR. what an incarnate God does to accommodate Himself to men. 3. all, used as Super 1. ലോകശ്ലാഘ്യന്മാരായ മുനികള്‍ UR. ലോകസുന്ദരി AR. most beautiful. ലോക ദുര്‍ ല്ലഭന്‍ VetC. whose like is hardly to be found. ലോകത്രയം രക്ഷിച്ചു AR. (Rāma) = ത്രിലോകം. ലോകനം seeing വല്ലഭലോകനത്തിന്നുള്ള നേ രം Nal. finding again her husband (or ആലോ?). ലോകനാഥന്‍, — നായകന്‍, — പാലന്‍ a king. ലോകനാര്കാ‍പു N. pr. a temple in Kaḍatt. ലോ കര്‍ ചെന്നീടുന്ന ലോ'വില്‍ (Kāvūṭṭ/?/ song).

vašam S. l. Wish, will മുങ്കാലും പിങ്കാ ലും ഒരുവ. തന്നേ നീക്കുക MC. (gait of giraffe). power നെയ്വാന്‍ വ. ഇല്ല TR. എനിക്കതും വ. ഇല്ല VetC. cannot, don't know (= ശീലം). 2. subjection, dependence, being tamed or mastered കോപത്തിന്‍ വശത്തിനെ പ്രാപിക്കാ മോ KR. ആനയെ, ദേവിയെ വ. വരുത്തുക KR. അവളെ വശത്താക്കി obtained. സ്ഥലം എന്‍റെ വ'ത്തില്‍നിന്ന് അവന്‍റെ വ. ആയ്ത എങ്ങനേ MR. how did it change its possessor. കൈവ. 3. side നാലുവശത്തിലും അയല്‍ VyM. ഇരുവ'ത്തും ഇരു പാട്ടുകാര്‍, മുന്‍വ. Trav. കി ഴക്കുവ., കീഴ്വശത്തു MC. 4. adv. through, with: പണം കൃഷ്ണന്‍റെ വ. കൊടുത്തയച്ചു, അ വന്‍ വ. കൊടുത്തയച്ച എഴുത്തു TR. അവന്‍ വ. ഉണ്ടു MR. (= വക്കല്‍). വശ S. a woman, wife (see വശന്‍); a cow. വശംകെടുക 1. to be disabled as by age, sickness, fatigue കൈകാല്‍ വ'ട്ടു മുടങ്ങി Anj. ദേഹം ഏറ ഉലഞ്ഞു വ'ട്ടു, വലഞ്ഞു വ'ട്ടു VetC. 2. to be bewildered നീന്തിത്തളര്‍ന്നു വ'ന്നൂത യ്യോ CG. എങ്ങളില്‍ ഇന്നിവന്‍പാരം വ'ട്ടാന്‍ CG. quite enamoured of us (= പരവശം). v. a. വശംകെടുക്ക to disable വ'ത്തീടൊല്ലാ Anj. കിടാങ്ങളെ നുള്ളിയുണര്‍ത്തി വ'ക്കും CG. will drive mad. വശക്കേടു being disabled, disorder of body or mind വ. കള്‍ ഉണ്ടായി ശമിച്ചാല്‍ Nid. വ. എന്നു കേട്ടുഴറി വന്നു ഞാന്‍ Mud. to utter distress. വ. മമ ശമിപ്പിച്ചായി Bhr. വശക്രിയ = വശ്യപ്രയോഗം. വശഗം S. obedient, subject ഈ ശരീരം കര്‍മ്മ വര്‍മല്ലോ Bhg. — so മായാവശഗതന്‍ Sah. സുന്ദരീവര്‍ഗ്ഗം നിണക്കു വ'തം AR. are at thy service. — വശഗേന്ദ്രിയനായ്വാണു Bhr. having subdued the senses & organs. വശത S. 1. subjection. 2. dexterity, practice, use. 3. regularity, industry V1. വശന്‍ S. subject, subdued അവനു വ'നായി VetC. വ'നല്ലെന്നു വന്നുകൂടി CG. turned out disobedient. വശപ്പെടുക to be subdued etc. (= വശമാക). വശപ്പെടുക്ക Bhg. to subdue. വശമാക 1. to come into one's power or possession, മാനസം അന്യവ'യി Bhg. under foreign influence. ഭൃത്യനു വ'യ്വന്നിതു രാജ്യം Mud. 2. to be learned വശമായിട്ടില്ലേ? പാഠം വശായി vu. — negV. എനിക്കു വശ മല്ല not mine, not mastered; (also = ഇല്ല) നടപ്പാന്‍ വ'ല്ല cannot. നടപ്പാന്‍ വ'ല്ലാഞ്ഞു. v. a. വശമാക്കുക to subdue, master, bring under influence, teach. അന്യവ. to abalienate. ദേവകളെ ബലത്തിനാല്‍ തന്നു ടെ വ'ക്കി KR. വശള T. M. C. (Tdbh. of വത്സല). Portulaca oleracea GP64. വെള്ളവ. Basella alba. — വശളപ്പുല്‍ Rh. Malaxis. വശാല്‍ S. Abl. (2. 4) through ചില സംഗതി MR. വശാനുഗന്‍ S. = വശഗന്‍ f. i. തവ വ'ന്‍ AR. വശി S. 1. ruling. 2. having subdued the senses വശിയായിട്ടുള്ള മുനിഗണം KR. abstrN. വശിത്വം = ത്രിഗുണങ്ങളില്‍ അസം ഗത്വം Bhg. a Siddhi; self-possession, power of subjecting all to oneself. denV. വശിക്ക to will, rule? ഭാവനകൊണ്ടു വ'ച്ചു നിന്നീടുന്ന ഗോവിന്ദരൂപന്‍ CG. വശീകരം Adj. Subduing സ്ത്രീകള്‍ക്കു വ. Tantr. = വശ്യം. enticing, enchanting; വ'ക്കാ രന്‍ a charmer — വശീകരിക്ക to subdue, gain, enchant. കാമലീലകള്‍കൊണ്ടു ശൂദ്രനെ വ'ച്ചു SiPu. — അവനെ വശീകൃതമാക്കി CC. got hold of him; so വശീകരണം; അംഗനാവശീകാര പ്രയോഗം Nal. art of gaining women. വശ്യം S. 1. governable, docile, obedient വേ ശ്യക്കു വ'നായി SiPu. 2. = വശ്യാര്‍ത്ഥം a philtre, enchantment അശ്വങ്ങള്‍ക്കാകുന്ന വ'ങ്ങള്‍ എന്തു CG. ലോകവ., സ്ത്രീവ., ആ മരണാന്തവ. Tantr. വശ്യപ്രയോഗം.