paḍaruγa T. M. (പടു). To spread, as fire പടര്‍ന്നു കത്തി SiPu.; plants, odour; to creep, climb മുള്ളു പ., കാഞ്ഞിരത്തിന്മേല്‍ പട ര്‍ന്നുള്ള വള്ളി Nal.; പടര്‍ന്തവാനരക്കുലങ്ങള്‍ RC. — met. മാനസമായവല്ലി ചെന്നു പടര്‍ന്നു മേ ന്മേല്‍ CG. entwined itself more & more. വൈ രാഗ്യം അകതാരില്‍ പടര്‍ന്നവന്‍ KeiN.; സ്നേഹം മാനസേ വന്നു പൊരുന്നിപ്പടര്‍ന്നിതു Bhg.; ഉ

paramam S. (Superl. of പരം). 1. Extreme. 2. supreme, best, പരമഗതി, പരമസി ദ്ധി final bliss. പരമദുഷ്ടേ KR. പരമദാനി Royal carpet പ. വിരിച്ചു RS.; others — ധാനി VyM.; rather പരവ — q. v. പരമരസം V1. sour milk. പരമാത്മാവു & പരമപുരുഷന്‍ the soul of the universe, (opp. ജീവീത്മാ individual life) AR.; പരബ്രഹ്മമാം പരമാത്മാ Bhr. പരമാനന്ദം പൂണ്ടു Mud. supreme joy. denV. പരമാനന്ദിച്ചു Bhr 12.; RS. to be in ecstasy of joy. പരമാന്നം the best food; = പായസം; (the semen is called പ'ത്തിന്‍ സാരാത്മകം Brhmd.). പരമാര്‍ത്ഥം 1. the whole truth, ഉണ്ടാം പ. എ ല്ലാം Nal. (will come out). ഇത് എന്‍റെ പ. ആകുന്നതു TR. true statement, പ'മായി ബോധിപ്പിച്ചു jud. 2. (mod. = സത്യം) oath. പ'ത്തിന്മേല്‍ അവസാനിപ്പിക്ക MR. to decide by oath. പരമാര്‍ത്ഥി 1. a true person. 2. artless; a simpleton = പച്ചപ്പശു 592. denV. ഓരോരോ ജാതി പലജനം ചൊല്ലു

poγiṇa, പൊകണ Vl. and പോണ The green imperial pigeon, Carpophaga sylvatica, said to remain always on the highest trees. പൊ. കറുകുന്നതു കേട്ടോ ചാപ്പ TP. No. also പൂണ. പൊകുട = പൂട Down പൊ. രോമങ്ങള്‍, കഴുകന്‍ തലയില്‍ പൊ. അല്ലാതേ തുവ്വല്‍ ഇല്ല MC.

po/?/uδụ T. M. (Tu. portu, Te. proddu, C. pottu fr. C. poḷe to shine, Te. poḍuču to pierce, the sun to rise). 1. The sun, day അതു പൊഴുതു Bhr. അതു പൊഴുതില്‍ Mud. = അ പ്പോള്‍, see പോതു. 2. an auspicious time. പൊ. കൊള്‍ക to fix on such a time (a marriage etc.). ഇഷ്ടമായുളള നല്‍ പൊ., നല്പൊഴുതാണ്ടൊ രുരാശി CG.; നല്ലൊരു പൊഴുതിന്‍ നേരം KU. 3. the new moon (loc). പൊഴുതന്‍ N. pr. m. (sunlike?). പൊഴുതുമുടി = പിറപ്പുമുടി (പൊ. കളഞ്ഞു കുടുമ വെപ്പു).

putraǹ S. (see പുതു; C. to be born, also പുട്ടുക C.) A son. pl. പുത്രന്മാര്‍ children. പുത്രകന്‍ S. (dimin.) dear child. പു'ന്മാര്‍ Nal. (a son & a daughter). പുത്രകാമന്‍ S. wishing for a son. — പുത്രകാമേ ഷ്ടി a sacrifice for that purpose (ദശരഥന്‍ പു. കഴിച്ചു, പു. കര്‍മ്മം AR.). പുത്രജന്മാര്‍ത്ഥി S. wishing to have a son. VetC. പുത്രഞ്ചാരി a medic, plant (also ഉത്രഞ്ചാരി), പു. ഇടിച്ചു പിഴിഞ്ഞ നീര്‍ a. med. പുത്രഞ്ജീവി S. a tree the fruits of which are worn by children to keep them in health (So. = പുത്തിരഞ്ഞി Mimusops). abstr. N. പുത്രത്വം S. sonship. പുത്രദ്വയം twins പെററിതു പു. AR. പുത്രപൌത്രന്മാര്‍ S. sons & grandsons. പുത്രഭാര്യ S. a daughter-in-law. പുത്രലാഭാര്‍ത്ഥം AR. in order to obtain progeny. പുത്രസന്പത്തു S. offspring, പുത്രസന്താനം. പുത്രാര്‍ത്ഥം S. (done) for children's sake V1. പുത്രി S. 1. a daughter. 2. a sacrifice to obtain children പു. യായെന്നോരിഷ്ടി ചെ യ്യാം KR. പുത്രിക S. a daughter, doll. പുത്രീകരിക്ക S. to adopt. പുത്രോല്പത്തി, പുത്രോല്പാദനം S. procreation of children; also പുത്രോദയം ലഭിയാഞ്ഞു VetC.

pūyam 1. S. (പൂതി) Pus. പൂയരക്ത പൂ ര്‍ണ്ണം VilvP. 2. Tdbh. of പുഷ്യം the 8th lunar asterism, Cancer & the head of Hydra. മകര പ്പൂയം a feast. കര്‍ക്കടവ്യാഴം മകര (മാഘ) മാസ ത്തില്‍ വരുന്ന സല്‍പ്പൂയത്തുനാള്‍ KU. the time of Māmāngam.

pušyam S. (cream fr. പുഷ് as of Amrita, Ved.) = പൂയം f. i. നാള ഉരു പുഷ്യം KR. പുഷ്യ നക്ഷത്രം AR. പുഷ്യരാഗം, see പുഷ്പരാഗം.

pāṇḍi T. M. 1. (see prec). A cow of various colours. 2. the southern Tami/?/ country പാണ്ഡിമണ്ഡലം 'Pandionis regio' with the capital Madura. 3. a Tami/?/ man (in Cochin) & whatever comes from SE. as പാണ്ടി പ്പൊന്‍ കടുക്കന്‍, പാണ്ടിത്തളിക etc. 4. a raft ഗുണങ്ങളെകൊണ്ടും മരങ്ങളെകൊണ്ടും പാ. ചമെച്ചു (യമുനയെ) കടക്ക KR. = സംഘാടം. 5. a flying bridge പാ. കെട്ടിക്കടക്ക in Wayanāḍu. 6. പാണ്ടി കുത്തുക (No. കുരുത്തോല കൊണ്ടു നറക്കുണ്ടാക്കി പോളമേല്‍ കുത്തിയാല്‍ പാണ്ടി) to make either a round, square, triangular or hexagon frame of plantain-films sticking lights (കോല്‍തിരി) & placing മലര്‍, തവിടു & ഉണങ്ങലരി on it (for ഉഴിച്ചല്‍ & ബലിക്കുള in witchenaft). 7. the keel of a ship കോള്‍ ഒത്ത പാണ്ടി (in Kappal-pāṭṭ/?/) — met. പാണ്ടിക്കു മഴുവിട്ടു destroyed entirely. (T. പാണ്ടില്‍ is bamboo, bedstead, cart). പാണ്ടിക്കുഴി 1. an ancient sepulohre. 2. the hole which receives the mast. പാണ്ടിചിഹ്നം a privilege of Tāmūri KU. (= പാണ്ടിവാദ്യം). പാണ്ടിപ്പെരുമാള്‍ a ruler mentioned among the kings of ancient Kēraḷa (പാണ്ഡ്യഭൂപാ ലന്‍ S.) KU.; his residence പാണ്ടിപ്പറന്പു. പാണ്ടിയന്‍, (hon. — യാന്‍) a South Tami/?/aǹ. — പാ'ര്‍ Tami/?/ sailors. Pay. പാണ്ടിയാലന്‍ (fr. foll.) the marabou bird MC. പാണ്ടിശാല (see പണ്ടകം) a warehouse, also കുന്പഞ്ഞിപ്പാണ്ടികശാലയില്‍ ബോധിപ്പിപ്പാന്‍ TR. and കൊപ്പരപ്പാണ്ടികശാല MR.

pur̀am 5. (Tu. pida = പിറ). 1. The back തന്‍റെ പുറത്തിട്ടു VetC. took him up. പുറത്തു ചൂരല്‍കൊണ്ടടിച്ചു TR. നിന്‍റെ പു. പുണ്ണാകും vu. തോണി മറിഞ്ഞാല്‍ പു. നല്ലു prov. 2. the outside ഉള്ളവും പുറവും. അകന്പുറം within & without. ൮ നാളില്‍ അകന്പുറം ChVr. in about 8 days; often adv. പു. പോട്ടേ TP. let him go off. 3. the wall of a house. 4. a side (in പരിയന്പുറം q.v.; N. pr. of places, f. i. തെ ന്മലപ്പുറം, അങ്ങാടിപ്പുറം). ഇടത്തേ, വലത്തേ; നാലുപുറത്തും round about. അപ്പുറത്ത് on that side, beyond. ഉണ്ട ഇപ്പു. കൊണ്ടു അപ്പു. പുറ പ്പെട്ടു passed through the body. മൂന്നു നാള്‍ക്കി പ്പുറം വരും SiPu. within 3 days. ഞാന്‍ മറേറ പ്പു. കണ്ടിട്ടുണ്ടുപായം Mud. quite a different plan. 5. the weather-side, west (opp. കര). വടമേപ്പുറം, ചോളപ്പു. NW. തെന്മേല്‍ പു., വാ ടപ്പു. SW. 6. a party യുദ്ധം ചെയ്തൊരു പു. ഒടുങ്ങേണം, പാങ്ങായൊരു പു. നിന്നു Bhr. sided with. രണ്ടു പുറത്തേ പ്രമാണങ്ങള്‍ നോ ക്കി വിസ്തരിച്ചു TR. 7. beyond, more than. ൭ പലത്തിന്നു പുറം CS. above. ആയിരത്തിലും പു. Bhr. ൬ കൊല്ലത്തില്‍ പുറമായിട്ടും MR. ഒ ന്നരക്കൊല്ലം ഇപ്പു. jud. since. പുറക്കടല്‍ the broad sea മയ്യഴിപ്പുഴയില്‍ ഏലം കയററി പു'ലിലേക്കു വലിച്ചുകൊണ്ടു പോ യി TR. പുറക്കാടു N. pr. a seaport & former principality between Alapu/?/a & Cochi, ruled by പു. നന്പിയടി or പുറക്കാട്ടടികള്‍ (Port.). പുറക്കാളി 1. No. coarse cloth = കാട. 2. So.

peruγụ So. (പെരകു Palg.) = പിരകു Clerodendron, the leaf also പെരുവില.