purušaǹ & പൂരുഷന്‍ S. (പൂരു). 1. A man, person (also gram.), individuum. 2. the husband. 3. the soul of the universe AR. പുരുഷകാരം S. 1. man's doing. 2. = പുരു ഷാരം multitude പു'വും എല്ലാം CC. പുരുഷത്വം S. virility (opp. സ്ത്രീത്വം ), പു. നല്ക Brhmd. പുരുഷപ്രമാണം S. a man's height, പുരുഷമാത്രം. പുരുഷമൈഥുനം S. pederasty. പുരുഷയത്നം S. doing his best. പു. ചെയ്യാതേ VyM. defend like ft man. പുരുഷസൂക്തം S. AR. a certain cosmogonal Sūkta in the /?/ig Vēda. പുരുഷസ്പശം S. connection with a man. പുരുഷാദന്‍ S. a cannibal, & പു'ദകന്മാര്‍ KR. പുരുഷാന്തരം S. 1. the next generation. 2. a generation, of 20 years (ത്രിപുരുഷാനുഭവം VyM. = 60 years), of 35 years VyM., of 100 years. ആപിലാവിന്നു ൩ പു. vu. മുപ്പു. കാലം Bhg. 3. succession duty Vl. ജന്മക്കാരോടു പു. ചോദിക്കയില്ല, പു'ത്തിന്‍റെ വക എടു പ്പിക്കരുതു TR. പുരുഷായുസ്സ് S. a man's life പു. നൂറെന്നറി ക VCh. പുരുഷാരം M. (&പുരുഷകാരം CC.) 1. multitude, chiefly armed പു'ത്തെ കല്പിച്ചു KU. summoned the Nāyars, levied troops. 2. mob, riot രണ്ടേടത്തും പു. കൂടുന്നു TR. പുരുഷാര്‍ത്ഥം S. the object of life (ധര്‍മ്മം, അ ര്‍ത്ഥം, കാമം, മോക്ഷം Bhg.). പു. വന്നു കൂടും GnP. മൂന്നാം പു'ര്‍ത്ഥസൌഖ്യം ലഭിച്ചു SiPu. through marriage. പുരുഷാര്‍ത്ഥസാധനങ്ങള്‍ = കര്‍മ്മം, ഭക്തി, ജ്ഞാനം‍Bhg 11. പുരുഷോത്തമന്‍ S. 1. the best man (opp. പുരു ഷാധമന്‍). 2. Višṇu AR. — പുരുഷോത്ത മക്ഷേത്രം N. pr. Jagannātha's temple in Orissa, Bhg.

pāṭṭam (S. ഭാടം prh. fr. പാടു 4. 5., Te. C. pāṭi computation, proportion = പടി). 1. Rent of grounds, the Janmi's share. പാ. കെട്ടിത്തരി ക to pay it TR. പാ'ത്തിന്നു കൊടുക്ക to rent. പറന്പു നാലോരാണ്ടേക്കു പാ'ത്തിന്നു കൊടുത്തി രിക്കുന്നു (doc.) 2. stipulated proportion of produce paid in kind with grain, in money with other plantations, equal to the net produce after deduction of the seed sown & an equal quantity as reward for the labour bestowed. Kinds: നിലം ചമയപ്പാട്ടമായി പാട്ടമാ ണ്ടാന്‍ (doc.) MR. വെറുന്പാ. simple rent without advance. തരിശുപാ. നീക്കി, നടപ്പുപാ. ഇ ത്ര, മുളകു പാ. TR. പാ. നോക്കേണ്ടതിന്നു പാ' ത്തിന്നു നല്ല പരിചയമുളള ആളുകളെ കല്പിച്ചു TR. to estimate the produce പാട്ടം കെട്ടുക to fix the rent. Hence: പാട്ടക്കാണം rent പുലയടിയാന്മാരെ പാ' ത്തിന്നു കൊടുക്ക TR. to hire them out. പാട്ടക്കാരന്‍ the tenant, lessee. പാട്ടക്കുടിശ്ശിക B. arrears of rent. പാട്ടക്കുറി a deed of lease പാ. യാല്‍ നടക്ക MR. പാട്ടച്ചീട്ടു B., — ശീട്ടു MR. 1. a lease given to the tenant. 2. a written agreement given by the tenant. മറുപാ. counterpart-covenant of lease kept by the proprietor. പാട്ടനിലം, — ക്കണ്ടം, — പ്പറന്പു land rented out. പാട്ടനെല്ലു rent paid in kind, (gen. the 3rd of the crop). പാട്ടപ്പണം 1. rent paid in money ആണ്ട് ഒന്നി നാല്‍ ഒപ്പിക്കേണ്ടും പാ. ൧൬; വക രണ്ടില്‍ തരേണ്ടും പാ.൧൫ (doc.) TR. 2. a fee due on it. പാട്ടപ്രവൃത്തി the office of rent-gatherer, victualler in temples. പാട്ടമാളി (doc. MR.) & പാട്ടാളി. 1. a collector of rents for Rājas (വാണിയം പാട്ടാളി കാര്യ ക്കാരന്‍ TP.), temples. 2. (like prec.) a manager of temple-property, generally hereditary (one of the കാരാളര്‍). പാട്ടാവകാശം MR. possession by a lease; claim of rent. പാട്ടോല, (So. പാട്ടയോല) a deed of lease എഴു തിക്കൊടുത്ത പാ.; പാ. ക്കാലം തികഞ്ഞു the lease is expired — ഉഭയപ്പാ. ക്കരണം a lease of ricefields — പാ'ക്കാരന്‍ MR. a tenant.

par̀ambụ (T. hill, aC. jungle, Tu. parpu, sand-bank) 1. Higher or dry ground laid out in terraces. 2. all fields too high for rice-cultivation. 3. an orchard, garden, compound കണ്ടം പ. കള്‍, ഉല്പത്തിയോ പറ ന്പോ, വെണ്പ. a plantain-orchard; a തികഞ്ഞ പ. contains the 4 ഉഭയം besides betel, plantains, bamboos KU.; പറന്പത്ത് ഉഭയം നിരത്തി; often പറന്പത്തേക്കു etc.; പെണ്ണുന്പി ള്ളയെ പറന്പത്തിന്നാട്ടിക്കിഴിച്ചു TR. from his estate. പറന്പത്തീയ്യന്‍, — ത്തെയ്യന്‍ Weṭṭ. (Onomat.) a night-bird = ആള്‍കാട്ടി. പറന്പത്തേ ചരക്കു TR. fruits of trees, etc. പറന്പും കണ്ടിയും landed property, എത്രയോ പ. ഉണ്ടു. പറന്പുപാരം share of the proprietor in the produce of a mortgaged estate, W. പറയന്‍, പറയി, see പറ.

pāšāṇam S. (G. basanos). 1. A stone PT l. 2. T. M. arsenic ആയിരം കാകനു പാ. ഒന്നു മതി CG. — Kinds: കുതുരപ്പല്‍പ്പാ. red orpiment, തൊട്ടി(ദൊട്ടി)പ്പാ. red arsenic for caustic, പറങ്കിപ്പാ. sublimate of mercury, വെ ള്ളപ്പാ. (എലി — ) white arsenic.

parandụ No. (=പരുന്തു). A kite, Accipiter nisus, പണത്തിന്നു മീതേ പ. പറക്കയി ല്ല prov. (പരം): പരപക്ഷം S. the other party. പക്ഷം പ. വിചാരിച്ചു TR. biassed in favor of either party. പരപീഡ S. oppressing others. പരപുഷ്ടം = പരഭൃതം.

parišu T. M. aC. (Te. parasu, fr. പരി II.). 1. Nature, manner. ഇപ്പ. in signing 'thus' കൊണ്ടാല്‍കൊണ്ട prov.; വിശ്വാസം ഉണ്ടാം പരിചറിയിക്ക AR. = വണ്ണം so that. 2. proper manner. പരിചിനോടു, പരിചോടു in good style, decently. പരിചുപെട Pay. nicely. പരിചുകെടുക്ക 1. to defeat, rout തച്ചു തച്ചാട്ടി പ'ത്തു Bhg 4. 2. to illtreat, torture പണ്ട ങ്ങള്‍ ഒക്കയും പിടിച്ചു പറിച്ചു തച്ചു പ'ത്തു TR. (robbers). — പരിചുകേടു = തോല്വി; also want of character. (I. പരി): പരിഛ്ശദം. S. (പരി) all about one, train, baggage പ'ങ്ങളാല്‍ ഫലം എന്തുള്ളതു എനിക്കും ഇപ്പരിജനങ്ങള്‍ക്കും KR. പരിഛ്ശേദം S. 1. a section, chapter. 2. clear distinction, decision. 3. vu. പ. വന്നു പോയി quite destroyed. denV. പരിഛ്ശേദിക്ക 1. to define, decide ഭഗവാന്‍റെ മഹത്വം പ'ക്കാവതല്ല Bhg.; പുരുഷസാരത്തെ പ'ച്ചീടും ഒരിക്കല്‍ കാ ണുന്പോള്‍ KR. he will be voted the finest man. 2. to cut off കാലപാശം പ Bhg. പരിഛ്ശേദ്യം definable, അപരിഛ്ശിന്നനാ യി Bhg. (past part.) പരിജനം S. people about one, attendants; see പരിഛ്ശദം. പരിജ്ഞാനം S. knowing by experience or exercise, അക്ഷരപ. etc. പരിഞ്ഞു, (T. പരിഞ്ചു) the hilt of a sword V1. പരിഞ്ഞില്‍ (പരു II.) roe of fish = പനിഞ്ഞില്‍. (I. പരി): പരിണതം S. (നമ്) turning round, changed, old; part. of പരിണമിക്ക to assume other shapes. പലവായി പ'മിച്ചൊരജ്ഞാനം KeiN. ignorance in various disguises. പരിണയം S. (നീ) marriage, ദമയന്തിയുടെ പ' യമഹോത്സവം Nal. denV. പരിണയിക്ക to lead around the fire, to marry. പരിണേതാവു the husband. പരിണാമം S. (നമ്) change — ആറു ധാതുക്കളു ടെയും പ'മത്വം ശുക്ലം Brhmd. denV. ഉദരത്തില്‍ ദഹിച്ചു രസമായി പരി ണാമിച്ചീടുന്നു VCh. of chemical changes through digestion, etc. (compare പരി ണമിക്ക). പരിതപിക്ക S. v. n. to grieve, പറഞ്ഞതിന്നേ തും പ'ക്കേണ്ടാ KR. — part. പരിതപ്തം AR. പരിതാപം inward heat; grief, sympathy. CV. സുഹൃത്തുക്കളെ പരിതപിപ്പിക്കാം KR. give pain to. പരിതോ S., — തഃ, all round പരിതോ വിള ങ്ങും CC. പരിതോഷം S. inward satisfaction, പ. പൂണ്ടു Mud. CV. പരിതോഷയാം ചകാര CC. gave joy to. പരിത്തി, see പരുത്തി.

pratyakšam S. (അക്ഷി). Before the eye, visible, evident. മഹേശന്‍ പ്ര'നായി Bhr. appeared. ഗംഗപ്ര. യായി Bhg. f.; ദി നേശന്‍ പ്ര'മായി & പ്ര'നായി UR.; ദുര്‍ല്ലഭമേ പ്രത്യക്ഷദര്‍ശനം Nal. it is difficult to meet him. — പ്രത്യക്ഷസാക്ഷിത്വം MR. the clearest evidence. — എന്നു പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു MR. it is evident, that. പ്രത്യക്ഷത S. visibility; apparition. പ്രത്യക്ഷീകരണം 1. apparition, — denV. ഭഗ വാന്‍ പ്ര'രിച്ചു AR., Bhr. ശ്രീഭദ്രകാളി പ്ര' രിപ്പോളം KU. until she appear. 2. demonstration V2. (പ്രതി): പ്രത്യഗ്രം S. new, novel V1. പ്രത്യങ്മുഖം S., see പ്രത്യക്. പ്രത്യപഹാരം S. retracting (അതിന്നു പ്ര. ചെ യ്വാന്‍ പണി an arrow shot off Bhr.) or പ്രത്യവ —. denV. പ്രത്യപഹരിക്ക to retract. പ്രത്യഭിജ്ഞാനം S. recognition പ്ര. തന്ന ചിഹ്ന ങ്ങള്‍ ഉര ചെയ്താള്‍ KR. tokens in reply to an അഭിജ്ഞാനം. പ്രത്യയം S. (= പ്രതീതി) trust, faith, reliance. പരപ്രത്യയകാരി Bhr. making others trust him. പ്ര. ഇതു കേള്‍ക്കണം PT. faith! they must hear it. വാദം തുനിഞ്ഞങ്ങിരിവരില്‍ ഒരുവന്‍ പ്ര. കൈ വരുന്പോള്‍ VyM. oath? പ്രത്യര്‍ത്ഥി S. an enemy, defendant. അര്‍ത്ഥി പ്ര. കള്‍ VyM.; പ്രത്യര്‍ത്ഥിബലം എല്ലാം Brhmd. hostile army. പ്ര. വര്‍ഗ്ഗത്തിന്നന്തകന്‍ AR. പ്ര. ഭാവം ധരിച്ചു Genov. പ്രത്യര്‍പ്പണം S. restitution. denV. പ്രത്യര്‍പ്പിക്ക to give back V1. പ്രത്യവഹാരം S., see പ്രത്യപ — പ്രത്യഹം S. daily. (അഹ:) PT1. പ്രത്യാശ S. hope. പ്രത്യാസന്നം S. near. പ്രത്യാഹരണം S. = foll. പ്ര'ണപുനര്‍ദ്ധാരണ ധ്യാനത്തോടു Brhmd. പ്രത്യാഹാരം S. 1. taking back. 2. restraining the organs. സര്‍വ്വേന്ദ്രിയങ്ങളും പ്രത്യാഹരിച്ചു AR. denV. പ്രത്യുക്തി (നിയോഗത്തെ ആദരിയാതേ പ്ര. പറയുന്നു ഭൃത്യന്‍ Bhr.) = പ്രത്യുത്തരം S. an answer, rejoinder. പ്രത്യുത്ഥാനം S. rising to receive a visitor പ്ര. ചെയ്ക & പ്രത്യുപോത്ഥാനം Bhg. പ്രത്യുല്‍പന്നം S. (part. pass.) present. പ്രത്യുല്‍ പന്നമതി PT. having presence of mind. പ്രത്യപകാരം S. service in return, requital പ്ര. മരക്കുന്നവന്‍ ചത്തതിന്ന ഒക്കമേ AR. പ്രത്യുപാഖ്യാനം S. a lecture കൊണ്ടറിയിച്ചു Bhr 12. പ്രത്യുഷസ്സ് S. morning — പ്ര'സി every morning, Sah. പ്രത്യേകം S. one by one; distinct ഈ ചെയ്യുന്ന ഉപകാരം പ്ര. എന്നു നാം എപ്പോഴും വിചാ രിക്കും TR. shall view it as a singular, special favour. തീര്‍പ്പില്‍ പ്ര'മായ സമ്മതം കാണുന്നു MR. distinct admission പ്ര. ചെ യ്തു on purpose. ഈ സാക്ഷി പ്ര. അന്യായ ക്കാരന്‍റെ അടിയാനാകുന്നു MR. more especially, principally. പ്ര'മായി ഞാന്‍ പണം കൊണ്ടു പോയിട്ടില്ല jud. personally (there was a common stock). പ്രത്യേകിച്ചു So. No. = വിശേഷിച്ചു, അടി യന്തരമായി. പ്രത്യൌഷധം S. an antidote V2.

pāńǰaǰanyam S. (പഞ്ച്). The conoh of K/?/šṇa. പാ. മുഴക്കി ChVr., വിളിച്ചു Sk. പാഞ്ചഭൌതികം S. consisting of the 5 elements, Bhg. പാഞ്ചാലി S. the Pančāla princess, Draupadi. Bhr.; also N. pr. f. പാഞ്ചാലിക S. a puppet, യന്ത്രപ്പാ. മാര്‍ Bhg

paya = പശ q. v. Gum, resin (T. പയിന്‍). പയന്‍ 1. id. as തിരുവട്ടപ്പ. a. med. 2. പയന്‍ No. (അടക്ക — & ആ൪യ്യ —) പയിന്‍ So. = foll. പയന്‍മരം Pinus Dammara which yields പ ന്തം; Vateria Indica, the copal-tree which yields the Payin-varnish, oilwax in the fruit, ചെഞ്ചലിയം etc. [പയന്‍കൊപ്പര No., see പൈങ്കൊപ്പര]. പയണം = പ്രയാണം Pilgrimage (പയണ വാണിഭക്കാരന്‍ V2. a pedlar), നാലുദിവശത്തേ പയണം Trav. പയനം = ഭജനം, (പ. ഇരിപ്പാന്‍ പോയി).

puḷind/?/aǹ S. A barbarous tribe, inhabiting one of the 56 countries. In M. = പുളിയന്‍ (prh. = പുലയന്‍, പുല്ലന്‍).