vaṇḍụ T. M. aC. (വള്‍ round or whirling). 1. A black bee, wasp, beetle വണ്ടിന്‍ പുറംപോലെ നിറം Nid. ദുഷ്ടന്‍റെ കായത്തി ന്നുള്ളിലേ വ. കള്‍ എട്ടും മരിച്ചിതന്നേരം PatR. pl. also വണ്ടുങ്ങള്‍; hon. വണ്ടത്താന്‍ (തിരളുക 454). 2. വ. കെട്ടി അരിക്ക to filter through a cloth (=വടികെട്ടുക). — വണ്ടുകെട്ടുക to tie the mouth of a pot boiling over fire so as to cook something placed on the top of it by means of steam f. i. പുഴുങ്ങന്‍ അട, പുളിന്പുട്ടു etc. & ഇലവാട്ടുക (to steam leaves) med. വണ്ടാര്‍ like a swarm of bees കുഴലി Nal. വ. പൂങ്കുഴലാള്‍ Bhr. വ. പൂവേണി CG. വ. മണിക്കുഴലി CC. f. with long black hair. ഇരിണ്ട വണ്ടണി ചായലാള്‍ RC. വണ്ടാര്‍മ ണിമുടിമാടം Pay. temple of tho Goddess. വണ്ടിനം CG. a swarm of bees; also വണ്ടിണ്ട CG., പണ്ടിനിണ്ട RC. വണ്ടുകൊല്ലി a bird (മധുഹാ, വണ്ടി 3.). വണ്ടുവാഴ (So. വണ്ടവഴി) Ophioxylon serpentinum, also വാഴക്കുപ്പന്‍ loc. വണ്ടോടു the shelly wings of a beetle (തേയാ ട്ടത്തിലും വേഷക്കളിയിലും കിരീടത്തോടു പ തിക്കും).

vāṇiǰyam S. (വണിജ്). Trade, അ ങ്ങാടിവാണിജ്യഭോഗം ChVr. taxes levied on merchants. വാണിഭം Tdbh. (fr. വാണിയം). 1. trade തെ രു കെട്ടി വാ. തുടങ്ങി KN. കപ്പല്‍ —, കൂ ററു—, കററു —, പീടിക — etc. വഴിവാ. hawking. അങ്ങാടിവാ. വെച്ചു വസിച്ചു Nal. kept a holiday. ബാലകന്മാരെക്കൊണ്ടു വാ. ചെയ്യുന്നോന്‍ എന്ന പോലേ CG. exchanged the children. — വാ'ക്കാരന്‍ a merchant. — വാ'ഭച്ചരക്കുകള്‍ വില്പതിന്നു Nal. to sell his goods. 2. merchandize പീടികക്കാരനോ ടു വാ. വാങ്ങുന്നു, വാ. കൊടുത്തു jud. വല്ല വാ'ങ്ങള്‍ വാങ്ങാന്‍ TR. വാണിഭന്‍ m., വാര്‍ത്തി f. V1. a trader. വാണിയം aM. = വാണിഭം 1. പല തുറവുക്കുളള വാ. ചെയ്താര്‍ Pay. 2. പലതരം വാ'ങ്ങള്‍ എന്തു ഞാന്‍ വാ. കൊണ്ടു പോവു Pay. 3. No.

vāčyam S. (വച്). 1. Fit to be spoken or addressed, മമവാക്കിനുവാ'നായ്വരേണം AR. 2. the meaning, വാച്യവാചകം Hor. expressing the sense.

M. 1. = വായി q. v. 2. Imp. of വരിക Come! കൂ പറഞ്ഞീടിനാള്‍ വാ പറഞ്ഞീടിനാള്‍ CG. challenged. വാടാ നരാധമ SiPu. (= വാ, എടാ).

vai S. Indeed, just. നവൈ nor, Bhg.

Vēṇn S. (=വേഴം). 1. Bamboo, reed വേ. തമ്മില്‍ ഉരസീട്ടുണ്ടാം അഗ്നി Bhg. 2. a flute വേ. ഗാനം ചെയ്തു Bhg. വേ. പ്രയോഗ ങ്ങള്‍ Nal. വേ. നാദം, വേ. സ്വരം CG. വേ ഞ്ഞല്‍ഘോഷം CC.

vaus No. Prosperity, luck, a happy character (= ശ്രീത്വം, നല്ല സ്വഭാവം; Ar. baus or P. bakht?). വ്യ — from S. വി before vowels.

veḍikka T. M. 1. To explode, split, crack. താളിപ്പാള ശബ്ദത്തോടേ വെടിക്കും Trav. to burst. 2. (T. വിടിയുക, to dawn), the weather to clear up മഴ വെ. V1.; നിലം. തു ണിവെടിച്ചു Palg. has become dry. = നീര്‍ വ ലിഞ്ഞു. വെടിപ്പു (Te. C. beḍagu beauty, fr. വെട്ടം, വെള്‍?) cleanness, neatness, elegance, ഭാ ഷ correct. വെടിപ്പായി സമ്മതിച്ചു പറഞ്ഞു fully, freely. വെ. തെളിഞ്ഞു MR. clearly proved. വെടുപ്പില്‍ ചൊദിച്ചാറേ TR. examined closely. കടലാസ്സില്‍ വെ. എഴുതി ത്തീര്‍ത്തു, കണക്കിന്‍റെ വെ. തീര്‍ത്തു TR. wrote it out. എല്ലാം വെടിപ്പായി all cleared off, entirely gone. കണക്കും കാര്യവും നോക്കി വെടിപ്പാക്ക to clear, settle. വെടിപ്പൊരുള്‍ V1. clear explanation.

val 5. (= ബലം). 1. Strong, powerful. 2. (= വള്‍) great, grown; see വന്‍. വലിങ്ങന in greater measure, larger pieces (opp. ചെറുങ്ങന). VN. I. വലിപ്പം 1. greatness, power വ'ത്തില്‍ ഒരു ഘോഷം കേള്‍ക്കായി KumK. = വലിയ. dignity ഓരോരോ സ്ഥാനവും വ'വും കൊടു ത്തു KU. (= മഹത്വം). 2. pride വ. കാട്ടുക TR. വ. ഭാവിക്ക; പുറത്തു വ'വും അകത്തു ഇ രപ്പും prov. (= വന്‍പു q. v.). II. വലിമ 1. (real) greatness; stature, size. V1. 2. power (= വലിവു), also വന്മ. വലിയ, (n. വലുതു)) great, large, strong. വ.ഛ്ശന്‍ father's elder brother VyM.; also = അമ്മാമ ന്‍. — വലിയപ്പന്‍ eldest uncle, grandfather (so വ. മ്മ). വല്‍ before vowels (aM.) വല്ലടലില്‍, വല്ലാഴി കടന്തു, വല്ലുടല്‍ RC; വല്ലടി T. V1. violence, sacking. വല്ക്ക, see വക്കുക To catch fish (fr. വല, വലിക്ക?). വല്പു (T. strength) prh. A fortified position, hunter's lodge, or enclosure; a corral. വല്പക ത്തു ന്‍ വാതില്‍ ഉണ്ടു; the game killed വലി പ്പില്‍ കൊണ്ടു വന്നേക്ക. The നായാട്ടാചാരം comprises കുന്നാചാരവും വല്പാചാരവും; the leader of the latter is called വലുപ്പില്‍ കാര ണവര്‍, വല്പില്‍ക്കാരര്‍ (huntg.).

vāy 5. (= വഴി?, see വായിക്ക?). 1. The mouth ഇവനോ എന്‍റെ വാ കീറിയി രിക്കുന്നതു is he my maker? പഴുത്ത മാവില കൊണ്ടു പല്ലു തേച്ചാല്‍ പുഴുത്തവായും നാറുക യില്ല prov. വരുത്തം കൊണ്ടു വായിലേ നാവ് എടുത്തു പറഞ്ഞുകൂടാ TR. തവ വായ്ക്ക് എതിര്‍ വായില്ല Mud. രാജവായ്ക്കു പ്രത്യുത്തരം ഇല്ല. വായ്ക്കു നാണം 541. 2. opening, juncture തോ ണി വായിലേ നീരായ്വന്നു CG. കടിവാ., കോ ള്‍വാ., പുണ്‍വാ. mouth of a wound. നെല്ലി ന്‍റെ വാ. juncture of a grain's involucrums. തിരവാ. the crest of a wave. പാഴ്മരത്തിന്‍ വായില്‍ പൂകും, വായില്‍നിന്നു പുറപ്പെടും CG. to step between the double stems of the tree. പലവാ. Bhr. in different directions. (= വഴി). 3. edge of a sword etc. വാ. കനക്ക, വാ. അട ര്‍ന്ന, പോയ കത്തി prov.; കിണററിന്‍റെ വാ. പറിച്ചു TP. വായങ്കം V1. a quarrel, dispute. വായടെക്ക to silence = വാക്കു മുട്ടിക്ക. വായന്‍ V1. loquacious, also വായാടി (തത്ത കള്‍ വാ. ടികള്‍ MC), വായാളി. വായിലാക to be already half-eaten. വാ'യ കൃ ഷി MR. ready for the harvest (exaggeration). പറഞ്ഞുവാ'യിചേരുമ്മുന്നേ TP. before they could shut their mouth. വായില്ലാക്കുന്നിലപ്പന്‍ N. pr. a (dumb) low-caste sage. വായിഷ്ഠാണം. വായിളങ്കം see, വായ്വി — വായൂര്‍ Guruvāyūr?; വാ. കണികള്‍ N. pr. a low-caste sage. വായേശ്രീ eloquence V1. വായോല a deed of transfer or conveyance; a written voucher deposited in a heap of grain, specifying its quantity. വായ്ക്കത്തി a large knife, cleaver.