aṇgam S. (aγγos) 1. Member, part. 2. body = സര്‍വ്വാംഗം, അംഗം ചാര്‍ത്തുക to shave a Raja V1. അംഗം അണെക്ക (അംഗണെക്ക, അംഗണെപ്പു) to gird on a sword, quiver, etc. V1. 3. constituent part, branch; നാലംഗം ഒരു പോലെ സൌഭ്രാത്രം KR. of Rāma and his 3 brothers. കോലസ്വരൂപം /?/ അംഗമായി വിഭാഗിക്കപ്പെട്ടതു (Chiracal doc.) 5 branches = ക്രുര്‍വാഴച. നാലംഗം = ചതുരംഗം. Cpds: അംഗഛേദം mutilation. അംഗജം bodily (po.) അംഗജന്‍ Kāma. അംഗദം bracelet of the upper arm = തോള്‍ വള f. i. അംഗദകടകങ്ങള്‍ KR. അംഗന well shaped woman (po.) അംഗന്യാസം ceremony of touching the body, in Sakti worship. അംഗപ്പട (3) distinct branch of an army, അാലംഗപ്പടയും വരുത്തി AR. 6 (= ചതു രംഗം). അംഗഭംഗം 1. rupture, loss of limbs. 2. (vu.) quite a member; നീ കര്‍ത്താവിന്‍െറ അംഗഭംഗമായിരിക്കയാല്‍. (epist.) അംഗഭംഗി beauty. അംഗമര്‍ദ്ദനം rubbing the limbs. Previous page Next page

aṇguram S. 1. Shoot, germ (= മുള). 2. a kind of piles Nid. 3. first sign of f. i. വൈ രാങ്കരാരംഭം Mud. symptoms of beginning enmity. അങ്കരിതം budded; അങ്കരിതാരംഭചാരുസൂന ങ്ങളും (po.) Den. V. അങ്കുരിക്ക to bud, chiefly metaphor of love, pride Bhr. എന്ന എന്നുള്ളത്തില്‍ അ ങ്കരിക്കുന്നു CG. (= തോന്നുന്നു). C. V. അങ്കരിപ്പിക്ക = ജനിപ്പിക്ക of shame, jealousy, etc. CG.

adhiγam S. More, much, superior. In. comp. ഇവനിലും അധികനായപരും UR. superior to him. അതിലധികം പോകയില്ല TR. not beyond it. മുന്പിലത്തേ ചാര്‍ത്തിലധികമാ യി TR. amounted to more than. അരക്കര്‍ അ തികത്തിന്നു ചമയ്ന്താര്‍ RC. prevailed. അധികപ്പെടുക to surpass, increase.

abhimantraṇam S. Bespeaking blessing, enchanting, esp. of arms. den V. ആയുധം അഭിമന്ത്രിക്ക bless or curse the weapon. നാരായണാസ്ത്രം എടുത്ത് അ'.ച്ചു പാ രാതയച്ചാന്‍ Bhr. അ.'ച്ച കലശങ്ങളാല്‍ അഭി ഷേചിച്ചാര്‍ KR. consecrated vessels. Previous page Next page

abhišēγam S. Sprinkling with water, inauguration or consecration by pouring oil, ghee, rice, pearls, etc. on the head of idols, kings, etc. പട്ടാഭിഷേകം ഗുര്‍വഭിഷേകം etc. അ. ചെയ്ക മടിയാതെ KR. get thysolf crowned. രണ്ടു രാജ്യത്തിങ്കലേക്കും അ. ചെയ്യിച്ചു Mud. crowned him king over both countries. den V. അഭിഷേചിക്ക, to crown. മന്ത്രികള്‍ എ ന്നെ അ'ചിച്ചാര്‍ KR4. — to be crowned കല ശങ്ങളാല്‍, രാജാവായി രാമന്‍ അഭിഷേചി പ്പാന്‍ ഒരുന്പെടുന്നു KR. അഭിഷികതന്‍ anointed. also അഭിഷേകിക്ക (?) നെല്ലില്‍ പുഴു അഭിഷേ കിച്ചു the rice is blighted by insects V1.

ayaǹ T. M. (Tdbh. അജന്‍) Brahma. അയന്തന്നോടറിവിച്ചാര്‍ KR. told Br. അയന്ത നയന്‍ തന്‍ ചൊല്ലിയന്നമരുന്നു RC 88. അയമോതകം (S. അജമോദ) Caraway seed, Carum Carvi.

avastha S. 1. State, condition; there are 3 അവസ്ഥാഭേദം states of mind ജാഗ്രത്ത്, സ്വപ്നം, സുഷുപ്തി Vednt. അവസ്ഥാചതുഷ്കം medical properties (രസം the 6 tastes, വീര്യം virtues, വിപാകം 3 aftertastes, പ്രഭാവം specific). 2. circumstance, case അങ്ങനെ അ. these are the facts. പ്രയത്നത്തിന്‍റെ അവസ്ഥപോ ലെ TR. according to the measure of your exertions. അയച്ചൊരവസ്ഥാന്തരേ AR 5. = ദ ശാന്തരേ, പോള്‍ 3. statement, contents of letters. വായിച്ചു അ. മനസ്സിലാകയും ചെയ്തു; നൊമ്മെകൊണ്ട് ഇല്ലാത്ത അ'കള്‍ എഴുതി TR. reported untrue particulars about me. ചന്തു അറിയേണ്ടും അ.. TR. (heading of letters) what I write to Ch. is as follows. 4. So M. calamity അ'പ്പെടുക to be distressed. Dat. അവസ്ഥെക്കു 1. as for പിലാവുചാര്‍ത്തുന്ന അ., ചെലവിന്‍റെ അ'ക്കും മറ്റും; എന്നുള്ള അ. കാണ്മാന്‍ TR. to consider about the question. 2. because വ്യക്തമായ തെളിവാ യിരിക്കുന്ന അവസ്ഥെക്കു N. ന്‍റെ അവകാ Previous page Next page

aham S. (G. 'egōn) I. ധന്യോഹം Bhg. I am blessed! അഹങ്കാരം 1. the feeling of self, self consciousness (phil.) 2. egotism, Vednt. 3. pride, selfconceit. — boisterousness, ഇങ്ങനെ ഉള്ള അഹങ്കാരസര്‍വ്വസ്വം Nal 4. the whole pomp of a king's appearance. അഹങ്കാരി, f. — രിണി. proud, presumptuous. അഹങ്കൃതന്‍ elated ഭുജിച്ച് അഹങ്കൃതരായി ഗാനം ചെയ്തു KU. den V. അഹങ്കരിക്ക to be arrogant, presumptuous. എന്നോട് അ'ച്ചു flew out against me. അഹന്ത selfishness, pride. അഹംഭാവം = അഹങ്കാരം, ഞാന്‍ എന്ന ഭാവം insolence, selfconfidence ഞാന്‍ എന്നഹ.എ ങ്ങും തുടങ്ങോല Si Pu. den V. അഹംഭാവിച്ചത്യന്തം തിമിര്‍ത്തഹങ്കരി ച്ചാര്‍ Bhg S. ക്ഷോണീശന്‍ ഞാന്‍ എന്ന ഹംഭാവിച്ചു Mud 5. felt himself. അഹമ്മതി selfconceit അ. വര്‍ദ്ധിക്കും TR. they will become overbearing.

āġaδam S. (√ ഗമ) Arrived ആ. ചെയ്ക Sk. come; ആഗതനാക്കാം Sk. = വരു ത്താം. ആഗന്തുകം adventitious, not original (as diseases) ആഗന്തുകജ്വരം Nid. (opp. നിജം, സാമാന്യം). ആഗന്തുകന്‍ one passing by, Kei N 1. ആഗമനം arrival, approaching. den V. നീ ആഗമിപ്പോളവും പാലിച്ചേന്‍ CG. till you returned. CV. അവനെ ആഗമിപ്പിക്കെന്നയച്ചു PT4. = വ വരുത്തുക. ആഗമം (S. arrival, news, doctrine) Vēdas & Shāstras. ആഗമക്കാതലായ നാഥന്‍ Bhg 8. Vishṇu, the marrow of all knowledge. He is also called ആഗമം തന്നുടെ കാതലില്‍ പോയ്മറഞ്ഞു നില്പോന്‍ CG. ആഗമക്കാതലാം ശങ്കരാചാര്യന് VivR 1. ആഗമജ്ഞോത്തമന്‍ Bhr. most learned Brahman. ആഗാമി, ആഗാമികം‍ future. ഭൂതം ആഗാമി കം AR 2. past & future. ആഗസ്സ് offence, sin. മാതുരാഗസ്സ് Bhr.

āǰaraṇam S. To engage in a line of conduct, practise, perform, observe ആജ്ഞയെ ആചരിയാതവര്‍ Mud. disobedient. ക്ഷത്രിയവീരരും ആചരിച്ചീടി നാര്‍ AR 6. presented arms (= ആചാരം 2). യുദ്ധങ്ങള്‍ ചെയ്കയും ബദ്ധനായ്പോകയും ആച രിച്ചാന്‍ CG. used to war & get himself caught. അവനെ ഇല്ലായ്മ ആചരിപ്പാന്‍ CG. to annihilate (= ചെയ്ക). ആചാരം S. (= walk) 1 Usage, established custom, chiefly of 5 kinds (ദേശാ—, ഗ്രാമാ—, ക്ഷേത്രാ—, സഭാ—, സാമ്യാചാരം) കുലാചാരം caste laws. — Brahminical ആ. ഒന്പതു (as ആ മപ്പലക etc.) KM. — Royal ordinances, as the 18 ആചാരം of Pōlanādu, observed at Cō/?/icōḍu (നിയമവെടി, മുരളി etc.) KU. — ശാസ്ത്രാചാ രം written laws, opp. to ലോകാചാരം practices now prevailing. — ആചാരമല്ല CG. that will not do, fie! shame! ആചാരക്കേടു ചെയ്താല്‍ ആപത്തു ഭവിച്ചീടും KR 5. — ആചാരം തിരിയാ തവന്‍ rude V1. 2. civility, reverence, ആ. ചെയ്ക to bow. എഴുനീററ് ആ. ചെയ്തു TP. ആ. പറഞ്ഞു TP. saluted, ആചാരം മറഞ്ഞു നില്ക്ക, ആ'ത്തിന്‍ വഴിനില്ക്ക KU. Nāyer fashions of saluting. അവനെ കുന്പിട്ട് ആ. ചെയ്തു വാ ങ്ങിനിന്നു Mud. (in a audience). 3. customary gift പെങ്ങളെ ആശാരം കൊടുപ്പാന്‍ TR. to restore sister's dowry (Mpl.) എന്‍റെ കൈയി ന്നു നികിതി ആ. വാങ്ങുവാന്‍ TR. the taxes. — honorary acknowledgement such as is given by the temples to those who pay a പ്രായശ്ചി ത്തം TR. ആചാരവാതില്‍ temple door, principal entrance V1. den V. ആചാരിക്ക to observe good manners V1. ആചാര്യന്‍ (adeundus, or the man of observances, the one who is to be imitated). 1. teacher, esp. of Vēdas, Guru. 2. fencing-master, as ദ്രോണാചാര്യന്‍. 3. schoolmaster, (T. M. Tdbh. ആചാന്‍, ആശാന്‍ hence ആചായ്മസ്ഥാനം office of schoolmaster). 4. carpenter, vu. ആചാരി, ആശാരി.

āryam S.(അര്യ Ved. faithful, or √ അര്‍ ploughman) 1. Belonging to the Āryas, the conquerors of India, (opp. ദസ്യു, ശൂദ്രന്‍). ആര്യന്മാ രുടെ മതം കൈക്കൊണ്ടു Mud. the mountain prince embraced Hinduism ആര്യനോടു പരു ഷം ഉണ്ടോ പറയുന്നു Mud. a Brahman; but also Veishya, ആര്യന്‍ = ചെട്ടി loc. 2. Sanscrit ആര്യവാക്കു pure Sanscrit. ആര്യ എഴുത്തു the modern Mal. alphabet, as used for S. writing ആര്യത്തില്‍ എങ്കിലും കര്‍ണ്ണാടകത്തില്‍ എങ്കിലും ഒരു കണക്കു TR. 3. suiting an Ārya, noble, respectable രഘുക്കള്‍ സംബന്ധംകൊണ്ട് എ ന്‍റെ വംശം ഏററം ആര്യമാം KR. will be highly ennobled. പോററിയ ആരിയ തത്ത TP. a noble parrot. ആര്യമതി Mud. magnanimous. hence: ആര്യ Pārvati ആര്യയെ സേവിച്ചാര്‍ CG. ആര്യക്കരനാടു KU.? വടക്ക് ആര്യനാടു KU. the Tulu country. ആര്യപട്ടര്‍ & ആര്യംപട്ടര്‍ a kind of foreign Brahmans. ആര്യപ്പടിക്കല്‍ palace entrance — N. pr. the residence at Caṇṇanūr = അറക്കല്‍ KU. ആര്യമാന്‍ the Gayal ox, mistaken for a deer. ആര്യംവാള്‍ 1. a foreign medicine. 2. a royal attribute, ആ'ളും പട്ടുപുടവയും KU. ആര്യവേള Cleome viscosa. a med. Previous page Next page

āšaǹ T. SoM. Schoolmaster (= ആ ചാര്യന്‍ q. v.) ആശാരി T. M. carpenter, (fern. ആശാരിച്ചി) said to be of Brahm. offspring, sculptor of idols, also of stone. ആശാരിയുടെ ചേല്‍ ആ ദിയും ഒടുവും കഷ്ടം prov. also മേലായാരി TP. ആശാളി So. Garden-cress, better അ ചാളി. I.

iṇakkam T. M. (ഇണങ്ങുക) 1. Concord, peace, union. ഇരുവരെയും ഇണക്കം വ രുത്തി reunited them TR. പിണക്കം ഇല്ല ഇ ണക്കം ഉണ്ടു Mud. ഇണക്കം പറഞ്ഞിട്ടും സമ്മതി ക്കാതെ Ti. rejected his proposals for peace. 2. submission, tameness. ബുദ്ധിയില്‍ അസാരം ഇണക്കം ഉണ്ടു TR. his mind is somewhat broken, weakened. ഇണക്ക് 1. Agreement. 2. certificates given by proprietor to mortgagee. പാട്ടത്തി ന്നും കാണത്തിന്നും മുറിച്ച് ഇണക്കു വാങ്ങീട്ടുളള ഇണക്കുകള്‍ രണ്ടും MR. certificate from owner to lessee, that he has let his estate ഇണക്കു മുറി — deed of notice of sale to a 3rd party — authority to lessee to transfer his interest in the property ഇണക്കു ചീട്ടു W. — also counter-document given by occupant to the proprietor announcing his having transferred his interests in the property. കാണം വാങ്ങി നിലം ഒഴി ഞ്ഞ് ഇണക്ക് അയക്ക (= Palg. ഒഴിവുമുറി) — ഇണക്കു പിടിച്ചു പാട്ടത്തിന്നുവാങ്ങി-ഇണക്കു തീര്‍ തിരിച്ചു കൊടുത്തു — MR. transfer of the family sword to the heir apparent (loc. = ആ യുധം എടുക്ക). ഇണങ്ങുക 1. To agree കണ്ണിന്ന് ഇണ ങ്ങിയ കാന്തി CG. pleasing to the eyes, നന്നാ യിണങ്ങീല നാട്ടില്‍ ഉളേളാര്‍ Mud. were not overcontented with the new ruler. കണ്ണില്‍ ഇണങ്ങും ഉറക്കു CG. sleep so dear to the eyes. ഉളളില്‍ ഇണങ്ങിനേന്‍ എന്നു നോക്കുന്നു CG. 2. to make peace, stand well with one രാജാവും ഇങ്ക്രിസ്സുമായി ഇണങ്ങി Ti. തമ്മില്‍ ഇണങ്ങി- ഇണങ്ങാതേ പിണങ്ങി കൂടാ so prov. ഗണിക ജനങ്ങളോടിണങ്ങി VC. 3. to grow mild or tame V1. ഇണക്കുക, ക്കി v. a. 1. To pacify, reconcile, tame ഭവാനെ ചന്ദ്രഗുപ്തനോട് ഇണക്കീ ടുവാന്‍ Mud. കുടിപ്പക ഇണക്കുക TP. 2. to rehearse, teach a drama കളി ഇണക്കി = തര ണിച്ചു V1. ഇണങ്ങ് Relationship, those of the same caste. ഇണങ്ങില്‍ കേള്‍പിച്ചു TR. complained to the caste, ദോഷം തട്ടി ഇണങ്ങും ഇല്ലാതാകും PT. to lose caste. അവനെ ഇണങ്ങിന്നു പുറത്തു വെ ക്ക to suspend (for a time) from caste privileges. ഇണങ്ങന്‍, — ത്തി kinsman = ചാര്‍ന്നവന്‍.

it/?/t/?/u 1. Past of ഇറുക q. v. 2 a particle (either from ഇല്‍ + തു, or ഇരു) f. i. അ ന്പതിററുപത്തു = 50X10. ചാര്‍ത്തിക്കണ്ടതിററാല്‍ പാതി കണ്ടു TR. half of the assessed produce.

uḍa T.M. (ഉടു) 1. Belonging to; hence ഉടേ postpos. of Genitive. എന്നുടേ or എന്നുട യ mine (see ഉടയ). 2. (C. ഉടിയ) cloth, dancer's pantaloons, esp. തിരുവുട royal or idol's garment. ഉടയാട royal dress പുലിത്തോല്‍ ഉ'കളും SiPu. തിരുവുടയാട ചാര്‍ത്തുക daily dressing of idol KU. ഉടവാള്‍ royal sword (prh. from ഉടല്‍). ഉടകലമാന തേര്‍ RC89. (കലം T. = ആഭരണം) ornamented or ornamental? ഉടനീളം full height of a person, whole length of a house, beam, etc. II.