aǰinδyam S. Unimaginable; കര്‍മ്മ ങ്ങള്‍ ഒരൊന്നവന്‍ ചെയ്തതും അചിന്ത്യങ്ങള്‍ KR.

anuγūlam (along the shore) 1. Favorable as wind അനുകൂലവായു (po.) പുല്ലു പറിച്ച് അ'മായ ശയനം ഉണ്ടാക്കി KR. a soft bed. ഇവന് അവര്‍ക്ക് അ. ആകുന്നു, അ. ഉണ്ടു MR. is in their favor. മൌര്യന്‍റെ ദേവാനുകൂ ലങ്ങള് Mud. the divine favors which M. enjoys. വേണ്ടുംവണ്ണം ഗ്രഹിപ്പിച്ച് അ. ആക്കി തരും TR. 2. compliance, acting in concert. അതി ന്ന് അ'മായി നിന്നു നടക്ക TR. act with every consideration for — അവന്‍റെ ഹിതപ്രകാരം അ. പറയുന്നു MR. speak as he dictates. 3. Success, ease, contentment. മനസ്സില്‍അ'ക്കേ ടു remorse V2. കാരൃം അ. ആയി ‍succeeded. അനുകൂലത favor. അനുകൂലതയോട് ഉരചെയ്തു Bhr. compliantly. അനുകൂലന് favorer. പിതാവ് ചെയ്തതിന്ന് അ' രായി പൌരന്മാര്‍ KR. അനുകൂലശത്രു false friend. അനുകൂലപ്പെടുക to favor, help towards, അ. പ്പെടുന്നതല്ല. MR. den V. അനുകൂലിക്ക f. i. അതിന്ന് അനുകൂലി ച്ചു നില്ക്ക MR. aid. സാക്ഷികല്‍ അതിന്ന് ഏകദേശം അ'ച്ചു പറഞ്ഞു gave similar evidence. അനുകരിക്ക TP. = അനുഗ്രഹിക്ക.

anuġraham S. 1. Favor, propitiousness. (opp. നിഗ്രഹം) ഈശ്വരാനുഗ്രഹം കൊണ്ടു ചാകാഞ്ഞതു Mud. 2. blessing, ശാപാ നുഗ്രഹശക്തന്‍ Bhr. able to bless and curse effectually. അനുഗ്രഹവാക്കു ചൊല്ലി, അവര്‍ക്ക് അ. ചെയ്തു Br P26. എന്നും വര്‍ദ്ധിക്ക നന്നാ യ് എന്ന് അ. ചെയ്തു KR. a blessing described അവന്‍റെ ശിരസ്സില്‍ കുസുമചന്ദനാക്ശതങ്ങള് കൂട്ടി കരങ്ങള് രണ്ടും വെച്ച് അ. ചെയ്താള് KR. den V. അനുഗ്രഹിക്ക 1. to grant ബോധിപ്പാന്‍ അ'ച്ചു Nal 2. granted her to discover, അ ന്തികേ നില്പാന്‍ അ. അതിന്നു ദേവകള് അ' ക്കേണം KR. may the gods be propitious to it; to bless, എന്നെ അനുഗ്രഹിച്ചീടുക (po.)

anubhavam S. 1. Enjoyment, experience, പ്രത്യക്ഷ അനുഭവം ഉളള കോല്ക്കാര്‍ MR. the peons who see it daily, നരകാനുഭവം suffering hell-punishment. 2. produce, all advantages arising from possession, ഏറിയ കാ ലം അനുഭവം പ്രമാണമാകകൊണ്ടു TR. as his possession is proved. വൃശ്ചികമാസം നെല്ല് അ. തുടങ്ങും TR. the rice harvest. കായനുഭവം the produce of a tree (one of the 4 ഉഭയം‍) ഫല ങ്ങള് അനുഭവക്ഷയം വന്നാല്‍ MR. when they bear less. അ.ഏറേ ചെന്നതു tree in full bearing. 3. fruit tree. അനുഭവങ്ങള് വെച്ചു MR. planted the parambu. 4. grant of a land at a pepper corn rent in reward of service, also symbolical present of a betel or cocoanut at the time of executing a deed W. അനുഭവിക്ക 1. v. a. to enjoy or suffer, possess. മുറി ഏററത് ഏതുപ്രകാരം അനുഭവിച്ചു MR. how did you come by it? പണംപോലും കി ട്ടി അനുഭവിപ്പാന്‍ സംഗതി വന്നില്ല TR. 2. v. n. മര്യാദയായി വെച്ചിരുന്നത് ഒക്കയും നമുക്ക് അനുഭവിച്ചു വന്നു TR. enjoyed all the rights. അനുഭവിപ്പാറാക്കി തരേണം TR. put us into possession. നിയോഗം പാലി ക്കുന്ന ജനത്തിന്നു നാശങ്ങള് ഒന്നും അനുഭ വിക്ക ഇല്ല Bhr. ജീവനു ദുഃഖം വന്നനുഭവി ച്ചീടും ChR. C. V. അനേക സേൗഖ്യങ്ങള് അനുഭവിപ്പിച്ചു make to enjoy, പുരാ ചെയ്തതെല്ലാം അവനെ അനുഭവിപ്പിക്കും KR. render to, avenge on him.

abhēd/?/am S. 1. Indifferent. പോര്‍ ചെയ്താന്‍ അഭേദമായി maintained an equal fight. 2. unchanged. നിന്നില്‍ അ'മായ ഭക്തി AR 1. അഭേദ്യ (കവചം) UR2. not to be split, impenetrable.

arčikka S. (to shine) To praise, adore. സ്തോത്രങ്ങള്‍കൊണ്ടും നാനാഭക്ഷ്യങ്ങ ളോടും കൂടിയ നിവേദ്യംകൊണ്ടും മാംസം മദ്യ വും കൊണ്ടും അര്‍ച്ചിപ്പൂ DM. അര്‍ച്ചിതം part. pass. അര്‍ച്ച, അര്‍ച്ചന, അര്‍ച്ചനം S. worship അര്‍ച്ചെക്കു PP. ദേവനെ അകംകൂടി അര്‍ച്ചന ചെയ്താല്‍ RC 96. ശിവാര്‍ച്ചനം SiP 4. വിവിധം അര്‍ച്ച ന തുടങ്ങി CC.

ar̀iyuγa T. M. C. Tu. (Te. എറുഗു) √ അറു 1. To know. അറിവെന്‍ I know (Syr. doc.) part. അറിവന്‍ privy to a transaction (doc.) പലരും അറികേ Inf. notoriously. അറി യാതെ unobserved, suddenly, unwillingly. ത ന്നെത്താനറിയാതെ വീണാര്‍ KR. swooned. Sometimes (like പൊറുക്ക) with the Obj. in advl. part. പിരിഞ്ഞറിയുന്നില്ലൊരു നാളും Bhr. cannot live without him. 2. v. n. to be known എനിക്കറിഞ്ഞുകൂടാ, അറിയപ്പോകാ don't know, എനിക്ക് അറിഞ്ഞു I knew. അറിയായ്മ, — യായ്ക, — വില്ലായ്ക, — യപ്പോകാ യ്ക ignorance. CV. അറിവിക്ക, അറിയിക്ക to make known, വി ശേഷം എന്നെ അ.. also എന്നോട്, എനിക്ക് അരചന്നറിയിക്ക RC. to report, notify. VN. അറിയിപ്പു notice. സര്‍ക്കാരിലേ അറിയിപ്പു proclamation. 2nd CV. കോവിലകത്തേക്കു അറിവിപ്പിച്ചാറെ, തങ്ങള്‍ക്ക് അറിവിപ്പിക്കാന്‍ ഉണ്ടു etc. TR. അറിമുഖം acquaintance, familiarity. അ. ഉണ്ടാ ക്ക, വരുത്തുക to contract acquaintance. അറിവാളന്‍ (= അറിവന്‍) experienced, learned. അറിവാളര്‍ എഴുതി PP. VN. അറിവു knowledge. എന്തെല്ലാം അറിവുക ള്‍ Mud. what tidings? പാണ്ടിയാല കൊടു ത്ത അറിവും ഞങ്ങള്‍ക്ക് ഇല്ല TR. we were not informed, that... ചെയ്തതു ഞങ്ങള്‍ക്കറി വുണ്ടു we are aware, that he did. അറിയു ന്നില്ല ചെററും ഉപകാരം, അറിവുണ്ടെങ്കില്‍ ഇങ്ങനെ ചെയ്യുമോ KR4. gratitude. അറിവുകാരന്‍ skilful, knowing.

alam S. Enough. അലമലം Bhr. ആയാ സം ഒന്നും അലം ചെയ്തയില്ലെടോ Nal. = മതി യാക്ക to let suffice, leave off. അലങ്കരിക്ക (to get ready) 1. To adorn, decorate oneself. തരുണിമാര്‍ നന്നായി അ'ച്ചു നടന്നു KR. 2. to put on മാല അവന്‍റെ കഴുത്തില്‍ അ'ച്ചു, ആഭൂഷണം ഭവാന്‍ അ'ക്കേ ണം Mud. ഇതോക്കയും അ'ച്ചു നീ ഗമിക്ക KR. also with Instr. കൂറയാലും മെയ്യില്‍ അ'ച്ചു RC. 3. to adorn another. പ്രേതത്തെ വസ്ത്രാദി കൊ ണ്ട് അ'ക്ക KR. CV. അലങ്കരിപ്പിക്ക f. i. സ്ത്രീകള്‍ അവളെ അ'ച്ചു Bhr. decked her out. ബാലിയെ വസ്ത്രാദിക ളാല്‍ അ. KR. സര്‍ വ്വാഗം അ'ച്ചു Mud. made him to adorn himself all over. അലങ്കരണം S. ornament. ചമെത്ത അലങ്കരണ ങ്ങളാലും RC. അലങ്കാരം S. decoration, embellishment, elegance, rhetorical figure. അലങ്കാരനാദത്തി ന്‍റെ കോപ്പുകള്‍ TR. instruments for solemn occasions. — അലങ്കാരശാസ്ത്രം rhetoric. Previous page Next page

avyāǰam S. Unfeigned. അവ്യാജ തപസ്സു ചെയ്താന്‍ UR1. അ'ഭാവേന സേവ ചെയ്തു Nal. അവ്യാജഭക്തന്‍ AR. truly devoted. അവ്വണ്ണം, അവ്വഴി, അവ്വിടം etc. അ + വ...‍...

āǰaraṇam S. To engage in a line of conduct, practise, perform, observe ആജ്ഞയെ ആചരിയാതവര്‍ Mud. disobedient. ക്ഷത്രിയവീരരും ആചരിച്ചീടി നാര്‍ AR 6. presented arms (= ആചാരം 2). യുദ്ധങ്ങള്‍ ചെയ്കയും ബദ്ധനായ്പോകയും ആച രിച്ചാന്‍ CG. used to war & get himself caught. അവനെ ഇല്ലായ്മ ആചരിപ്പാന്‍ CG. to annihilate (= ചെയ്ക). ആചാരം S. (= walk) 1 Usage, established custom, chiefly of 5 kinds (ദേശാ—, ഗ്രാമാ—, ക്ഷേത്രാ—, സഭാ—, സാമ്യാചാരം) കുലാചാരം caste laws. — Brahminical ആ. ഒന്പതു (as ആ മപ്പലക etc.) KM. — Royal ordinances, as the 18 ആചാരം of Pōlanādu, observed at Cō/?/icōḍu (നിയമവെടി, മുരളി etc.) KU. — ശാസ്ത്രാചാ രം written laws, opp. to ലോകാചാരം practices now prevailing. — ആചാരമല്ല CG. that will not do, fie! shame! ആചാരക്കേടു ചെയ്താല്‍ ആപത്തു ഭവിച്ചീടും KR 5. — ആചാരം തിരിയാ തവന്‍ rude V1. 2. civility, reverence, ആ. ചെയ്ക to bow. എഴുനീററ് ആ. ചെയ്തു TP. ആ. പറഞ്ഞു TP. saluted, ആചാരം മറഞ്ഞു നില്ക്ക, ആ'ത്തിന്‍ വഴിനില്ക്ക KU. Nāyer fashions of saluting. അവനെ കുന്പിട്ട് ആ. ചെയ്തു വാ ങ്ങിനിന്നു Mud. (in a audience). 3. customary gift പെങ്ങളെ ആശാരം കൊടുപ്പാന്‍ TR. to restore sister's dowry (Mpl.) എന്‍റെ കൈയി ന്നു നികിതി ആ. വാങ്ങുവാന്‍ TR. the taxes. — honorary acknowledgement such as is given by the temples to those who pay a പ്രായശ്ചി ത്തം TR. ആചാരവാതില്‍ temple door, principal entrance V1. den V. ആചാരിക്ക to observe good manners V1. ആചാര്യന്‍ (adeundus, or the man of observances, the one who is to be imitated). 1. teacher, esp. of Vēdas, Guru. 2. fencing-master, as ദ്രോണാചാര്യന്‍. 3. schoolmaster, (T. M. Tdbh. ആചാന്‍, ആശാന്‍ hence ആചായ്മസ്ഥാനം office of schoolmaster). 4. carpenter, vu. ആചാരി, ആശാരി.

āmōd/?/am S. (മുദ) 1. Joy. ആമോദി ച്ച് CG. cheerfully. 2. fragrancy മീനായവ ററ വന്നാമോദം ചെയ്തതു നീ താനല്ലോ CG. smelled them out?

ārōham S. (രുഹ) Rising, ascent. പുരവരം ആ. ചെയ്താന്‍ KR. went up into (see ആരൂഢം.) ആരോഹണം ascending (f. i. സ്വര്‍ഗ്ഗാ — the death of kings KU.); rise in singing MC. den V. ആരോഹിക്ക to ascend രഥം ആ. BR. I.

ār̀u T. M. C. Te. (Tu. ആജി) VN. of അ റുക 1. Way = വഴി. ആറുവായ്, ആററുവാ V1. the cry by which the road is cleared before a nobleman. Hence ആറേ = വഴിയേ f. i. ചെ യ്തവാറേ, ചെയ്താറേ after having done. 2. manner ഇവ്വാറു thus. അപ്പത്തിന്നു നല്ല ആര്‍ ഉണ്ടു, നല്ല ആറെടുത്തു ചുട്ടതു well baked. — Esp. with adj. part. തോന്നുന്നവാറ് Bhr. the way it appears, ലഭിച്ചവാറെങ്ങനെ Mud. how did you get? കേട്ടവാറാക്കീല്ല TP. did as if he had not heard. ദുരിതങ്ങള്‍ക്കു തക്കവാറു Sab. according to each one's sins. നാണമില്ലാതവാ റെങ്ങനെ CG. how did you become so impudent? — Chiefly with future part. മരിപ്പാറായി was about to die. മംഗലമാമാറിരുന്നു lived happily. തപസ്സിന്നാമാറെഴുന്നെള്ളി KU. retired for penances. കാമത്തീമാറുമാറെ Bhr. to quench the fire of love. — The form വരുമാറായി 'was about to come' — is often contracted in വരാ റായി; hence arises the semblance of an Inf. അവിടെ ആണ് ചെന്നു കിടക്കാറ് MR. there we use to sleep; (occasionally also the form of an Inf. തരികാറാകണം TR. may you be pleased to give). For particulars see grammar. — Many Cpds. പുക്കവാറ കൊണ്ടാറ് etc. explained by phrases like അങ്ങു ബോധിച്ചവാറാ യിട്ടു രശീതി കൊടുത്തു TR. 3. river T. M. (Te. ഏറു) ആറുനീന്തും, ആററില്‍ തൂകുവിലും prov. രക്തം ആറായി ഒഴുകി UR. ചെറിയ തോടുകള്‍ അനേകം ആറുകള്‍ തതാര KR. crossed rivers — ആറേ through the river (more in So M.; No. പുഴ.) 4. (= അറു) six T. M. C. Te. (T. u. ആജി) ആറാം sixth ആറാമന്‍, — മവന്‍. ആറായിരം 6000. ആറാറ് 6X6. & each 6. ആറും നാലും 6 Shāstras & 4 Vēdas, or 6 നയം & 4 ഉപായം. Cpds. ആറാടുക (3) v. n. to bathe CV. ആ'ടിക്ക f.i. an idol. VN. ആറാട്ടു bath, esp. of idols with procession, ആനയില്ലാതെ ആറാട്ടോ prov. മൂരിയാറാട്ടു cattle-fair, ഭഗവതീന്‍റെ ആറാട്ടുന്നാള്‍ അടുത്താല്‍ കൈമുറിഞ്ഞും ചോര വീഴരുതു TP. no blood to be shed on any account. ആറാട്ടുകുളം idol's bathing-tank. ആറാട്ടുതറ = വെടിക്കോട്ട. VN. ആറാട്ടം bathing — met. തീട്ടം കൊ ണ്ടാറാട്ടം prov. = പിരളും. ആറാം വാരി (4) the side near the ribs. ആറാഴ്ച (4) ceremony for finding out a hidden thing ആ. വെക്ക V1. 2. = നഷ്ടം വെക്ക. ആറുകാല്‍ (4) 1. insect = വണ്ടു. 2. like other names of the bee, the shrub കയ്യന്നി. ആററങ്കര = ആററിന്‍പുറം (3) bank of river. ആററിങ്കല്‍ (3) N. pr. residence cf Travancore queen. ആററുകാല്‍ (3) river's channel. ആററു തിരുത്തു (3) regulation of streams. ആററുദര്‍ഭ (3) sacrificial grass = കുശ. ആററുനോററു പോക (3) to be under a vow to bathe & fast. ആററുനോററിങ്ങനെ ചെന്നു പാര്‍ത്തു Nal. went my way governed by one single thought, unmindful of hunger, etc. ആററുപുറം (3) towards the river തിരുവങ്ങാ ടാററുപുറം ചെന്നു TP. ആററു വഴിവിചാരം (3) Tr P. superintendence of timber, floated from the jungles. ആററുവായ് (l) = ആറുവായി. ആററുവെപ്പു MR. land formed by river's sediment; superior ground for fruit-trees (opp. കരവെപ്പു).

Found in Tdbh.'s: before initial ര, ല, ട as ഇരാശി, ഇലവംഗം, ഇടക്ക; — instead of ഋ as ഇടവം; — inserted, as കാരിയം, വരിഷം. In Dravidian words it changes with ഉ as in ഇരു, ഇരി — glides into എ before Cerebrals & Liquids, as ഇടം, എടം; ഇര, ഇറങ്ങു, ഇല, ഇളയ etc. ഇ i 5. This, hence ഇവന്‍, ഇതു. — The following Consonant is doubled: ഇക്കാലം this time. ഇച്ചെയ്തതു (po.) this thing done. ഇന്നിങ്ങള്‍ (po.) you here. — It stands for the first person: ഇജ്ജനങ്ങളെ പാലിക്കേണം (po.) preserve us. ഇദ്ദേഹം I.

iḍuγa T. M. C. Te. 1. To put, place, plant, wear. കവചം ഇട്ടു Mud. put on, so ആഭരണം etc. — വെററിലകൊടി, വളളിയിട്ടു planted MR. — ഇട്ടുകെട്ടുക to lay up. ഇട്ടെടു പ്പുണ്ടു he trades without stock V1. 2. to cast, throw. ഇട്ടുകളക f.i. കടലില്‍ to throw away TR. നായ്ക്കു ചോറിടുക to give. ഇട്ടുവിടുക to discharge, ഇട്ടേക്ക (വെക്കുക) to abandon. 3. action in general നീണ്ട കയറിട്ടുഞേന്നു ചാവേന്‍ Pay. തോലിട്ട വാദ്യങ്ങള്‍ leather instruments. പങ്കിടുക to divide, ആണയിടുക to swear, അവ ളെ വയലില്‍ ഇട്ടു തച്ചു TR. (= വെച്ചു, നിന്നു). 4. aux. V. denoting a completed action. പോയി ട്ടു has gone; giving also active signification to a v. n. as ആറീടുക. — The part. ഇട്ട് strengthens the 1st adverbial, by emphasizing the power of the past tense. എന്നെ തടവില്‍ ഇട്ടിട്ട് ൨ മാസത്തില്‍ അകമായവരുന്നു TR. it is nearly 2 months that I have been placed in arrest; stands before Negatives ചെയ്തിട്ടി ല്ല and 2nd futures കൊടുത്തിട്ടേ ഉളളു; also with causal power ഇവിടെ കിടന്നു മരിച്ചിട്ടു കാര്യ വും ഇല്ലല്ലോ TR.; പറഞ്ഞിട്ടു നില്ക്കാ൯ ഇടം ഇ ല്ല TP. cannot stop for conversation; becomes meaningless ആയിട്ട് = ആയ്. CV. ഇടുവിക്ക, ഇടീക്ക to make to put etc., also ഇടുക്കുക (old) f.i. വേറിടുത്തു RC23. Cpds. ഇടുകാട് burying place. ഇടുകുഴി a grave which sinks, supposed to Cover a wicked person. — a trap-doorway B. ഇടുപടി a gateway.