old അത്തിര atra, attira (തിര) That mass, so much; അത്രയും ഇത്രയും ആകു ന്നുവോ can it be counted? അത്ര ആള്‍ so many people. വ്യ ഉറുപ്പിക നികിതി കൊടുക്കുന്നത്ര നി ലം ഉണ്ടു jud. അത്രേടം Gan. so much space, so far. അത്രോളം വരാം TR. so far, to your place, also അത്രോടം, അത്രത്തോളം. അത്രയും all, wholly; ഇവെക്കത്രയും, ഈജാതി കള്‍ക്കത്രെക്കും M. C. to all these classes. എ ന്നോടുള്ളതത്രയും jud. അത്രയും ഇല്ല ഇത്രയും ഇല്ല neither so much nor so little. അത്രയല്ല, അത്രയുമല്ല moreover, besides. അത്രേ only, but. അത്രേ ഉള്ളു that is all. കൂറ ത്തിരെ പറയുന്നതു ഞാന്‍ KR. I speak but in love. നാട്ടില്‍ പ്രഭുത്വം നിനക്കില്ല എനി ക്കത്രേ SiP2. not thine, but mine. ചികി ത്സ വേണ്ടാ മരിക്കുമത്ത്രേ a med. the patient is sure to die. ആയവരത്രേ കിരിയത്തില്‍ ഉ ള്ളവര്‍ KU. these then are the K. Nāyers.

kavi S. 1. Wise; a poet കവിവരന്‍ Bhr. excellent sage or poet. 2. M. T. poem കവി കള്‍ ഒക്ക നോക്കി; മുങ്കവി ചൊല്ലുവ൯ Pay. an old story. 3. കവി അരസു or മുള്ളര്‍ the Tulu king of Calyāṇapuram. Hence: കവിജനനി Nal. Saraswati. കവിത 1. poetry = കാവ്യം. കവിതകളില്‍ അതി വിരുത൯ Nal. ഒരുക. ൪ പാദം ൮ ശ്ലോകം prov. V1. 2. fiction ക. പറക; ക. ക്കെട്ടു poetical composition, fabrication. കവിത്വം poetry ഇവനു ക. ഉണ്ടു V1. കവിയടക്കം tradition ഇങ്ങനേ ക. KU. പതി നെട്ടു ക'വ്യം വിദ്യയും KN. കവിവകച്ചല്‍ V1. poetical composition. കവിസിംഹരേറു N. pr. a Tuḷu king to whom ChēramānPerumāḷ gave the country between Gōcarna & Perumpu/?/a, & the മേല്‍ക്കോയ്മ സ്ഥാനം over the 5 പ്രഭുക്കള്‍‍ of Tuḷu: 1. വ ങ്ക൪ or പരന്പര്‍ (Nandāvara), 2. അജിലര്‍ (Mulki), 3. സവിട്ടര്‍ (Mūdabidri), സാമന്ത ര്‍, ചാമന്ത൪ (Kārkaḷa), 5 Cavi (see കവി 3.)

kur̀uppụ M. (T. കുറുന്പു mischief, battle, fort I. കുറു) 1. A chief, His Excellence, prh. originally fort, manor = ഇടം, ഇടവക. കുറു പ്പില്‍ ഏററുക = ഉണര്‍ത്തിക്ക to speak to a superior, പ്രഭുവിന്‍റെ കുറുപ്പില്‍ ഏററി KU. നാ യരെ കു'ല്‍ എറേറണ്ടും അവസ്ഥ TR. the N. is to be informed of what follows. കുറുപ്പുകേടു displeasure V2. (lower than തിരുവുള്ളക്കേടു). പള്ളിക്കുറുപ്പു കൊണ്ടീടുക to sleep (hon.), പള്ളി ക്കുറുപ്പുണരുക Bhr. 2. title of different castes. കോഴിക്കോട്ടു കുറുപ്പന്മാര്‍ Calicut Nāyers. Esp. fencingmasters കുറുപ്പിന്‍റെ നെഞ്ഞത്തു prov. (= കുരിക്കളെ), swordsmiths (അന്പുകൊ ല്ലന്‍); Cammāḷa castes with ആയുധാഭ്യാസം, as കൊല്ലക്കു., കടച്ചക്കൊല്ലന്‍, പരക്കു., വടിക്കു., പലി ശക്കു., കാടുകു., വേലക്കു. KN. 3. a class of Pūǰāris, enchanters, barbers of Chegon D. (also painters B.)

čēam Tdbh., സേവ, സേവകം (as if from ചെയ്ക) 1. Service, chiefly about the Rāja's person. (കൂലിച്ചേകം) ചേ. വരിക, കൊള്‍ക V1. to enlist, serve. 2. to pay. ചേകവന്‍ (& ചേവകന്‍) 1. servant, militiaman മന്നവര്‍ ചേ'ന്മാരുമായി CG. ഗജകഴു ത്തില്‍ കരയേറി ചിത്തം ഉറപ്പിക്കുന്ന ചേ. Mud. 2. one of the Ī/?/avar caste ചേകോന്‍, f. — കവത്തി (— കോത്തി) also ചേകന്‍ VyM. ചേകിക്ക to do duty, also ചേഴിക്ക to serve. ചേകിച്ചവര്‍ ചുററി VCh. ൪൦൦൦ പ്രഭുക്കന്മാര്‍ ചേകിച്ചു KU. കുതിരചേകിച്ചവന്‍ V1. a trooper. — old ചേകാരം V1. soldier's service.

tuḷu 5. N. pr., Northern Kēraḷa from Gōkarṇa to Perumpu/?/a with 32 Grāmam, which lie between Kundāpūr & Cāńńirōṭṭu river. KU. — തുളുനാട്ടുകാര്‍ TR. തുളുനന്പി Tuḷa Brahmans, തു. യുടെ ഇല്ലത്തു KN.; also പഴന്തുളുവര്‍ KU. തുളുഭാഷ Tuḷu, one of the 18 languages. തുളുഭന്‍ പെരുമാള്‍ KU. N. pr. of a king, also തുളുരാജാ, തുളസീഭൂപന്‍ KM. തുളുവം T. M. = തുളു f. i. തുളുവനാട്ടു ഭാഗത്തില്‍ TR. — തുളുവന്‍ a Tuḷu-man. തുളുവരശായിട്ടുള്ള രാജാവു KU. the first is called മയൂരവര്‍മ്മര്‍ or കവിസിംഹരേറു; under him are 5 പ്രഭുക്കന്മാര്‍: (1. വങ്കര്‍ or പരന്പര്‍ in Nandāvara. 2. അജിലര്‍ in Muḷukki. 3. സ വിട്ടര്‍ in Mūḍabidri. 4. സാമന്തര്‍ or ചാ വന്തര്‍ in Kārkaḷa. 5. മുള്ളര്‍ or കവി in Kalyāṇapuram). കവി 222.

prabhu S. (ഭു). Lord, prince നാട്ടില്‍ പ്രഭു നാം ChVr.; പ്രഭുവാക്കി വാഴിച്ചു KU. a governor. നുപ്പതിനായിരപ്രഭു etc. chief of 30000 Nāyars. — pl. പ്രഭുക്കള്‍ = hon. prince, comm. പ്രഭുക്കന്മാര്‍, in Kōlanāḍu രണ്ടുപ്ര. great vassals, in Calicut തിരുമുടിപ്പട്ടം കെട്ടിയ നാള്‍ 4000 പ്ര'രും ചേകിച്ചു പിറേറനാള്‍ ലോകര്‍ ചേകം KU. vassals & officers. — fem. പ്രഭു വാട്ടി No. പ്രഭുത S. supremacy. പ്രഭുതകള്‍ നടിച്ചു ChVr. assumed airs. abstrN. പ്രഭുത്വം S. authority, sovereignty മൂ വാണ്ടേക്കല്ലോ പ്ര. ഉള്ളു KU. നിധീശത്വാ ദി നാനാപ്ര'ങ്ങളുള്ളവന്‍ UR. Kubēra. സിം ഹാസനേ മുഷ്കരപ്ര. ഭാവിച്ചു മേവി Nal. പ്രഭൂതം S. large, much. പിഭൃതി S. beginning (=മുതലായ etc.). പ്രഭേദം S. kind ബന്ധമോക്ഷപ്ര'ങ്ങള്‍ ചോ ദിച്ചു Bhg. പ്രഭ്രഷ്ടലക്ഷമായി Mud. missed the aim. പ്രമത്തന്‍ S. intoxicated, careless (&പ്രമ ദം V1.). പ്രമഥന്‍ S. attendant on Siva പ്രമഥാദിക ളും Anj.

S. prādus (പ്ര). Forth, coming to light നാരായണന്‍ വില്വാദ്രിതങ്കല്‍ പ്രാദുര്‍ഭാവം ഉണ്ടാ യി, ശിലാമയനായിപ്രാ'ര്‍ഭവിച്ചു VilvP. appeared. (പ്ര): പ്രാധാന്യം S. superiority, prevalence = പ്രധാനത. പ്രാന്തം S. edge, end ഹിമവല്‍ പ്രാ. പുക്കു KR. പ്രാപണം S. (ആപ്). Attaining അവളെ അവ്യയദേശത്തെ പ്രാ. ചെയ്യിപ്പിപ്പാന്‍ Si Pu. to take to heaven. പ്രാപകം leading to മൂര്‍ഖജനങ്ങള്‍ക്കു സ ന്മാര്‍ഗ്ഗപ്രാ'കം ദണ്ഡം AR. പ്രാപിക്ക 1. to reach താപസന്മാരെ പ്രാ'ച്ചു Nal.; പട്ടണംപ്രാ'ച്ചു Bhg. സാരസാസന ലോകം AR. 2. to obtain അനന്തസുഖം പ്രാ., അമ്മയെ പ്രാപിച്ചു Sah. (embrace). CV. പ്രാപിപ്പിക്ക = എത്തിക്ക f. i. സ്വര്‍ഗ്ഗ ത്തില്‍ ഉടലോടേ പ്രാ. KR.; പിതൃക്കള്‍ക്കു മോക്ഷം പ്രാ. Brhmd.; രാജ്യങ്ങളില്‍ പ്രാ' ച്ചീടാം നിന്നേ Nal.; also double Acc. എന്നേ മന്ദിരം പ്രാ. Brhmd. part. pass. പ്രാപ്തം 1. attained അവനു ന രകം പ്രാ'മായി Arb. was condemned. 2. having reached നിന്‍ ചക്ഷുമാര്‍ഗ്ഗം പ്രാ പ്തനായിതോ നളന്‍ Nal. has he met thy eye. 3. proper, able പ്രാപ്തന്മാര്‍ = പ്രാ പ്തിയുള്ളവര്‍; ഒന്നിന്നും പ്രാ'നല്ലാതേയാ യി Bhg. പ്രാപ്തി 1. attaining മോക്ഷപ്രാ. 2. obtaining കളത്രപ്രാ. Bhr. പുത്രപ്രാ. ക്കുപായം RS.; also a സിദ്ധി = ഇഛ്ശാലാഭം Bhg. 3. ability, capacity അതിന്നു നാം പ്രാ. യല്ലായ്കയാല്‍; നമ്മാല്‍ പ്രാ. ആകയും ഇല്ല TR. I am not able. പ്രാ. വരുന്നതിന്നു മുന്പില്‍ VyM. being of age, 16th year. അവനെ നാം തന്നേ പ്രാ. യാക്കിവെച്ചതു TR. initiated in Royal duties. — hence പ്രാപ്തിക്കാരന്‍, പ്രാപ്തികേടു etc. പ്രാപ്യം S. attainable. പ്രാബല്യം S. predominance, power ആരണ ശാപത്തിന്‍ പ്രാ. CG.; also ആ ഭാഗത്തെ തെളിവിലേക്ക് അധികം പ്രാബല്യത ഉണ്ടു MR. that plea is stronger. പ്രാഭവം S. = പ്രഭുത pre-eminence, with പറക, കാട്ടുക to glory. ശത്രുനിഗ്രഹംകൊണ്ടു നീ പ്രാ. കാട്ടിത്തെളിയേണ്ടാ KR. പ്രാഭൃതം S. (പ്രഭൃതി) a present to Gods, kings, etc. പ്രാ. പൂണ്ടു; അവനെ നാഥന്മുന്പില്‍ പ്രാ'മായിട്ടു വെച്ചു കൊടുക്ക CG. പ്രാ. വെ ക്ക = കാഴ്ച. (പ്രാകൃതം 2). പ്രാമാണികന്‍ S. the head of a caste. പ്രാമാണ്യം S. = പ്രമാണത authoritativeness. ബൌദ്ധശാസ്ത്രത്തിന്‍റെ പ്രാ. കേള്‍പിച്ചു KU. the evidences, proofs of Islam.

prēmam S. (പ്രീ). Love നാണവും പ്രേ മവും തങ്ങിന കണ്മുന, പ്രേ'തത്തെ തൂകുന്ന കാ ന്തന്‍, തൂകുന്ന തൂമൊഴി CG. പ്രേ. നിറഞ്ഞു വ ഴിഞ്ഞുള്ള വാക്കുകള്‍ Bhg. തങ്ങളില്‍ പ്രേ. ഇല്ലാ തേ കണ്ടു Anj.; എന്‍റെ മേല്‍ ബഹു പ്രേമമാ യിരിക്കും Arb. to the husband. പ്രേരണം S (പ്ര, ൦രംര്‍). Sending തോഴിയേ പ്രേ. ചെയ്തിതു, പുത്രനെ പ്രേരിച്ചു SiPu. part. pass. പ്രേരിതം & പ്രേഷിതം (ഇഷ്) sent. Bhg. പ്രേഷ്യന്‍ S. a servant. പ്രേഷ്ഠം S. (Superl. of പ്രീ). Dearest പ്രേഷു രായ പൌരബാലന്മാര്‍ KR. പ്രോക്തം S (പ്രവചിക്ക) S. Declared ശ്രീരാമ പ്രോക്തം AR.; promise V1. /?/ V1. a Brahman that prognosticates. പ്രോക്ഷണം S. (ഉക്ഷ്) sprinkling, esp. animals before sacrificing them. Bhg. denV. മൂര്‍ദ്ധാവില്‍ തോയം പ്രോക്ഷിച്ചു Sk. പ്രോതം S. (വാ) blown. പ്രോതങ്ങളായ ശര ങ്ങള്‍ Sk. discharged arrows. പ്രൌഢ S. (വഹ്) 1. full-grown, full-blown. 2. grand. പ്രൌഢനാരികള്‍ ChVr. vehement, proud, arrogant. പ്രൌഢകാമാദി ഘോരവൃത്തി KeiN. (belongs to രജോഗു ണം). രാക്ഷസപ്രൌഢന്‍, അതിപ്രൌഢ ശോഭ SiPu.; സുന്ദരീലാളനപ്രൌഢന്‍ Nal. fully intent upon. — adv. പ്രൌ. പറഞ്ഞാന്‍ CC. derisively. പ്രൌഢി S. 1. full-blown state, stateliness ഫുല്ലാംബുജപ്രൊ. Nal. 2. self-confidence നിന്‍റെ പൌരുഷപ്രൌ. യും എവിടേ Bhr.; നിന്‍പ്രഭുത്വവും പ്രൌ.

muškụ (Tdbh. or fr. മുഴുക്കു, മിടുക്കു, മുറു ക്കം). 1. Strength, vigour മുഷ്കേറും സിംഹം PT. മു. തുടര്‍ന്ന പത്മിനികാന്തന്‍ CG. 2. insolence, presumption മു. കളഞ്ഞു കരഞ്ഞു തുടങ്ങിനാന്‍ CG. മു. പറക = അമ്മരം; നായരെ മു. കൊണ്ടു TR. through his bad influenoe. അനേകം പ്ര കാരം മാപ്പിള്ളമാരെ മു. കാണ്മാനുണ്ടു TR. ണ്എലി കളുടെ മു. കൊണ്ടു സൌഖ്യക്കേടു vu.; മു. കാട്ടു ക B. to be stubborn. മുഷ്കന്‍ So. stout, stubborn, violent. മുഷ്കരം (S. with large testicles). 1. Strength (= മുക്കളം). മു'മായുള്ള മുത്തുകള്‍ തന്നീടാം CG. മുഷ്കരതരം ഞെരിച്ചൊടിച്ചു Bhg. irresistibly. മു'മായ ദണ്ഡു Sk. 2. power രണ്ടിന്നും മു. എ നിക്കുണ്ടു PP. മുഷ്കരപ്രഭുത്വം Nal. മുഷ്കരന്‍ strong, self-willed മു.ായൊരു ദാന വന്‍ CG. പുഷ്കരന്‍ മു. Nal. abstrN. മുഷ്കരത്വം So. power V1. CatR.

veḷḷaǹ (വെള്‍). A true, honest, pure man കള്ളന്‍ എങ്കിലും വെ. എങ്കിലും ഓരാണ്‍ പി റന്നവനെല്ലോ prov. വെള്ളരേ ഉള്ളു ധരിത്രി യില്‍ RS. വെള്ളപ്പന്‍നാടു the district of Pālakādu & Tenmalapur̀am, where all the 64 Grāmas had some possessions KU. Anach. (കുനി ശ്ശേരി). വെ'ട്ടില്‍ വെള്ളച്ചോര്‍ ഉണ്ണേണം. — വെള്ളപ്പാട്ടിരി —, വെള്ളപ്പനാട്ടുകരത്തന്പു രാന്‍ or രാജ the Palghat Rāja. വെള്ളരി 1. clean rice (ഉണങ്ങലരി). വെള്ളി ത്തളികയില്‍ വെ. കിട്ടും Anj. താലത്തില്‍ മേവുന്ന വെ. CG. in heaven. ബാലസ്മിതമാ യ വെ. CG. fig. 2. a cucumber, Cucumis sativus. കാട്ടു — Cuc. colocynth., നാട്ടു — GP 70., മുള്ളന്‍ — Rh. (= കക്കരി). വെ. യില്‍ കുറുക്കന്‍ കയറിതു പോലേ prov. വെ. ക്കപ്പ ഴത്തിന്‍ കുരുവും കുടലും MM. വെ. ത്തോട്ടം, — ക്കാടു Weṭṭ. (garden). വെള്ളാടു T. M. a goat വെ'ട്ടിന്‍ കൂട്ടം. വെള്ളാട്ടി T. M. a slave-girl. ബീവിയുടെ വെ. MR. a concubine, maid-servant; midwife V1. വെള്ളാട്ടു a solemn dance. വെ. ൦ തിറയും a feast of Bhagavati at Koḍungalūr in Kumbham (against small-pox). വെള്ളാന a white elephant വെ. ക്കഴുത്തേറി TP. (Cochi Rāja). വെള്ളിക്കുംഭം ഓരേഴും ഓരെട്ടും വെ. ഗളം തന്നില്‍ തരുവന്‍ SG. (a vow). വെള്ളായ്മ, (T. — ണ്മ) 1. agriculture വെ. നാ ണിഭം; Palg. esp. വയല്‍കൃഷി. 2. Veḷḷāḷas വെ. കൂറു KU. വെള്ളായ്മക്കാര്‍ (1) Palg. = കൃഷിക്കാര്‍. വെള്ളാരന്‍കല്ലു quartz, white spar V1. 2. വെള്ളാവി T. M. steam for bleaching V1., ley. വെള്ളാളര്‍ T. M. Tami/?/ Sūdras വെ'ളശൂദ്രര്‍, ചോഴിയ വെ., പാണ്ടി വെ. conquerors of Kēraḷa; ൪ നാട്ടില്‍ വെ. ഇട പ്രഭുക്കന്മാര്‍, ൬ വഴി വെ. KU. the 2nd class of Sūdras D.

svaram S. (L. susurro). 1. Voice സ്വ. അറിഞ്ഞതിനെ അനുസരിച്ചു the well known voice. സ്വ. പകരും KU. to falter. സാരം അറി യാ സ്വരമേ ഉളളു. — സ്വരസാദം Nid. hoarseness. — സ്വരഹാനി, സ്വരക്ഷയം Nid. aphony. 2. note, സപ്തസ്വ. the Gamut സരിഗമപധനി (see ശബ്ദം); പക്ഷി ഒട്ടും സ്വരഭേദം വരുത്തീ ട്ടില്ല always the same note. 3. vowel, gramm. സ്വരമണ്ഡലം a kind of harp, made of reeds സ്വ. എടുത്തിട്ടിറങ്ങുന്നു KR. (Rāvaṇa's wives). സ്വരവാസന melodiousness. സ്വരാംശം a half tone in music. സ്വരിതം sounded as note; accented. സ്വരു Indra's thunder-bolt. (സ്വ): സ്വരൂപം. 1. one's own shape ങ്ങ ന്നേരം ആനമസ്വ'ലാഭം വലാ Nal. you will appear in your own form. 2. an image, idol. 3. natural condition വെല്ലമാം സ്വ'ത്തില്‍ മധുര സ്വഭാവത്തെ തളേളണം എങ്കില്‍ വെല്ലം എപ്പേ രും പോയീടേണം Chintar. the svabhāva can only be destroyed by sacrificing the svarūpa. 4. identified with (= മയം), like ചില്‍സ്വരൂപ പ്രഭുസത്വങ്ങള്‍ ഉളളിലേ ജീവസ്വരൂപനായി AR. God, who is all mind, exists in the creatures as their life. ദിവ്യൌഷധങ്ങള്‍ വേദസ്വ' ങ്ങള്‍ AR. പ്രവാചകരാജാചാര്യസ്വരൂപന്‍ the threefold office of Christ as the veritable prophet, king & priest. 5. a dynasty, as repetition of the same character, chiefly the 4: the Kōlatiri with worship of the 18 Perumāḷs,