čēl, VN. of ചെല്ലു (Te. C. Tu. ചാല്‍), also = ചെയല്‍ T. aM. 1. Walk, behaviour. ചേലും ചട്ടവും character. കുട്ടി അഛ്ശന്‍റെ ചേല്‍തന്നേ disposition, (takes after); മാലുറും ചേല്‍ ഉന്മത്തന്‍ RC. the mischievous U. മുഖം നോക്കുന്പോള്‍ ഒരു വല്ലാത്ത ചേലായി കാണു ന്നായിരുന്നു (jud.). 2. a fine level, neat or uniform appearance ചേല്ക്കണ്ണിമാര്‍ AR., നല്‍ച്ചേ ലും കണ്ണിമാര്‍ CG., ചേല്ക്കണ്ണാര്‍ (& ചൊല്ക്ക ണ്ണാര്‍) Bhr. fine-eyed women. ചേലോടു nicely. ചേലൊത്തു നിന്നുള്ള നീലത്തഴകള്‍ CG. well arrayed. ചേലാക്കുക to get ready, ഉറുപ്പിക കെട്ടി ചേ' ക്കി കൊടുത്തയച്ചു; to prepare, level നില ത്തില്‍ വിത്തിടുവാന്‍ ഉഴുതു ചേ'ക്കി TR. പ ണി ചേലാക്കി gave it a finish. II.

muḍaṇṇuγa T. M. (see മുടു under മുടം). 1. To become lame, hindered, obstructed കഷ്ടം കൊണ്ട് ഒക്ക മുടങ്ങിക്കിടക്കും Bhr. the body. കൈയും കാലും മു. V2. deprived of the use of the limbs. ഹോമം ഇടെക്കു മുടങ്ങുകില്‍ KR. യാഗം മുടങ്ങിപ്പോം, ഉത്സവങ്ങള്‍ മുടങ്ങീ ടും Sah. ഞങ്ങള്‍ക്കു കര്‍മ്മങ്ങള്‍ എല്ലാം മുടങ്ങി ക്കൂടി CG. പലിശ മുടങ്ങും നാള്‍ മുതലും വാങ്ങി ക്കൊള്‍ക KU. പലിശ കൊടുക്കാതേ മുടങ്ങിപ്പോ യെങ്കില്‍ TR. നമ്മുടെ ചോറു മുടങ്ങീതായി CG. our rice has been stopped; also impers. മാതാ വിന്നന്നു നുറുങ്ങു മുടങ്ങീതേ CG. she was somewhat thwarted. ചരക്കു മുടങ്ങി ഇരിക്ക to be unsaleable. 2. to desist (= മടങ്ങുക, opp. of തുടങ്ങുക). അന്നന്നു തുടങ്ങിയും അന്നന്നു മുടങ്ങി യും Bhr. desultory. വിത്തിടുന്ന സമയം വില ക്കി മുടങ്ങിപ്പോകയും ചെയ്തു TR. had to retire, was ousted from the field. VN. I. മുടക്കം l. = മുടം. 2. hindrance, stop, suspension. eg. മു. വന്നാലും PT. however obstructed.

T. M. C. 1. Share (= വരവു?) in general, landlord's share, rack-rent chiefly of നെല്ലു (പാട്ടം of trees). വിത്തും ചെലവും കഴിക്കു ന്പോള്‍ വാ. ഇത്ര, in the best case ഇടങ്ങാഴി വിത്തിന്നു വാ. 4 കണ്ടു, വാ'ത്തില്‍ 11½ നെല്ലു കണ്ടു നികിതി തന്നു, വിത്തും വാരവും കെട്ടുക to deliver it TR. ൫൦ നെല്ലു വാരത്തിന്‍റെ നിലം MR. വാരത്തിന്നു കൊടുക്ക to rent to another. ൧൦ പൊതിപ്പാടു കണ്ടം വാരത്തിന്നു കൊത്തി (Bekal). Kinds: കുടി വാ. (കണ്ടു കെട്ടിയ പാട്ട ത്തിന്‍ പത്തിന്നു ൪ കു. നീക്കി ൬ സര്‍ക്കാര്‍ക്കുള്ളതു of pepper, നെല്ലു പാട്ടം കെട്ടി കു. നീക്കി സ ര്‍ക്കാര്‍ക്കുള്ളതിനെ ൪൦ ഉറുപ്പിക വില അല്ലാതേ അ ധികം ചേര്‍ത്തു കഴികയില്ല TR. 1797). ചെവ്വാ., പറന്പുവാ. (1. = പാട്ടം. 2. = പുനവാ.), പുന വാ., മലവാ., മേല്വാ. 2. T. So. (വാരുക) side, declivity ഗിരിവാ., അടിവ. Trav. പുറവാ. വാരനെല്ലു the landlord's share of rice വാ. ഇടങ്ങാഴി 29,990 TR. — കുടിയാന്മാരോടു വാ രം പാട്ടം വാങ്ങി jud. — വാരശ്ശീട്ടു TR. വാരക്കം (വാര്‍ 3). Press-money, advance to soldiers & servants V1.

vittụ T. M. C. Tu. (വിത) 1. Seed; esp. grain kept for seed (dried 10 days, the rice for use നെല്ലു only 2 days). കോഴിക്കു നെല്ലും വി.൦ ഒക്കും, വി. കുത്തി ഉണ്ണാം prov. seed sown. കണ്ടത്തില്‍ ഇടുന്ന വിത്തു മുടക്കുക, കൊത്തി മറെക്ക, വി.൦ വിളയും വിരോധിക്ക TR. to prevent cultivation. കന്നു പൂട്ടി വി. മാറി MR.; to sow കണ്ടം വിത്തൂട്ടുന്നു TP. (കൂട്ടുന്നു), വി. എ റിയുക (ചേററുവിത); പൊടിയുക 710, ഇരുപൂ വില്‍ ആക 695 to spoil; ചാല്‍വിത്തു 359. — fig. അധര്‍മ്മവി. മുളയാതേ Bhr. 2. semen; race പിതാ മകനായ വിത്തു വിതെച്ചാന്‍ Anj. —cause മൂലപ്രകൃതിക്കു വിത്തായ കൃഷ്ണന്‍ Bhr. 3. S. (vid) knowing വേദവിത്തുകള്‍ etc. വിത്തര So. rent or tax amounting to half the quantity of seed sown (similar വിത്തു കാല്‍). വിത്തിടുക to sow. വി'ടും ചാല്‍ ഉഴവാക്കി MR. prepared the field for sowing. വിത്തുകെട്ടല്‍ moistening seed for sowing. വിത്തുപാടു quantity of ground sown. വിത്തുപാട്ടം rent equal to the amount of the seed sown. വിത്തുപാതി agreement by which the proprietor allows the cultivator half the seed and receives half the produce. വിത്തുമാററം harrowing after sowing. വിത്തുവല്ലി expenses of cultivation, seed & labour ഏറിയ വി. ചെലവിട്ടു MR. (വിത്തും വല്ലിയും കഴിച്ചു TR. to be deducted in assessing). (വി): വിത്യാസം Tdbh. of വ്യ — vu.; വാക്കുകള്‍ അന്യോന്യവി'ങ്ങളായി MR. contradictory. വിതസ്തം S. (part. of ത്രസ്) terrified. — വി'ന്‍ m., വിതസ്തയാം f. VetC. — വി'പ്പെണ്ടു മണ്ടി, വി'ചിത്തന്മാര്‍ Bhr. വിദഗ്ദന്‍ S. (part pass. of ദഹ്) experienced, clever, shrewd ചോറു വെപ്പാന്‍ വിദഗ്ദ ത്വം Nal. വിദഗ്ദവൈദ്യര്‍ ഉണ്ടു KR. വിദഗ്ദി S. being cooked, digested പി ത്തവി. യില്‍ Nid 29. വിദര്‍ഭ N. pr. a country; വി. ജ Damayanti. Nal. വിദളം S. dividing; work of split bamboos. വിദാനം, see വിധാനം. വിദാരണം S. rent, split. — ബാണവിദാരിത ന്മാര്‍ AR. (wounded). — (part; ദര്‍). വിദിക S. = മൂല f. i. ദിക്കുവിദിക്കുകള്‍ എല്ലാം KR.

vidya S. (വിദ്, wit, L. video). 1. Knowledge, science, art (Tdbh. വിച്ച). വി. കള്‍ ൧൮ ട്ടും പഠിച്ചു Bhr. ൧൮ വിത്തിയ പഠിച്ചു TP. (= ആയുധാഭ്യാസം). കന്പത്തില്‍ കയറി ൧ഠഠഠ വി ദ്യ കാണിച്ചാലും prov. feats. വാദവി. കള്‍ ചെ യ്തു GnP. barrister's arts. എന്തെല്ലാം വി. എടു ത്തു TP. feint in fencing. കൊടുത്തു കൊള്ളേ ണം വിദ്യ prov. (necessity of ദക്ഷിണ). വി. is called മോഹൈകഹന്ത്രി AR. 2. esp. witchcraft വിത്തിയ പഠിക്ക TP. വി. ക്കാരന്‍ a sorcerer V1. — കണ്കെട്ടുവിദ്യ 197. വിദ്യാധാനം S. granting charitable instruction. വിദ്യാധരന്‍ S. a magician, demi-god. വിദ്യാഭ്യാസം S. study, application to arts & sciences. Bhg. V1. വിദ്യാരംഭം beginning to go to school, the autumnal feast വി'ഭദിനം, നവരാത്രി ദശ മി, also വി'ഭത്തിന്നു മഹാനവമി എത്രയും നന്നു വിദ്യാര്‍ത്ഥി a student. വി. യായി നിന്നു സേവി ക്ക V1. apprentice. വിദ്യാലയം seat of learning. fig. സമസ്തവി'യ (Voo.) VetC. an accomplished student = വി ദ്യാപാരഗന്‍, വിദ്യാരണ്യം, വിദ്യാസാഗരം. (വി): വിദ്യുല്‍ S. lightning. — വിദ്യോതിച്ചിതുഗോ പിമണ്ഡലേ കൃഷ്ണന്‍ Bhg. shined forth. വിദ്രധി S. an abscess (ബാഹ്യം & അഭ്യന്തരം Nid.) വിദ്രവം S. (ദ്രു) liquefaction, flight. വിദ്രുതം (part. pass.) 1. fled. 2. adv. quickly, suddenly വി. വന്നിതു AR. വി. അടു ത്തു Brhmd. വിദ്രുതശരം Brhmd. അതി വി. Bhg. വിദ്രുമം S. coral വി. കൊണ്ടു പടുത്തു ചമെച്ച പുത്തന്തറ CG. ചാമരവും വിദ്രുമകൊടിക ളും KR. —

Viḷa T. M. (C. be, Tu. bu fr. വിള്‍). 1. Vegetation, a crop of corn growing വിത്തും വിളയും ഇടുക TR., ഇറക്കുക MR. (=ഞാര്‍).പശു വിള തിന്നു, വിള തീററുക;വിള എടുത്തു വെക്കുന്പോള്‍ TR. to reap. ഒരു മാസം കൊണ്ടു വിള എടുത്തു പോകും will be reaped. വിള കൊയ്യാറായാല്‍ doc. ഇളവി = മൂക്കാത്ത വി.; കന്നിവിളയും മ കരവിളയും TR. 2 crops. 2. produce of gardens, a garden (loc.). 3. = വിളവു. വിളഭൂമി 1. a corn-field, rice-grounds വി. യില്‍ ഉണ്ടാകും നെല്‍ GP.; also വിളനിലം. 2. a. place where pearls, gold, etc. are found. വിളയാടുക T. M. To play, hon. വിശ്വം നി റഞ്ഞു വി'ടിന തന്പുരാനേ Anj. ഇഷ്ടരോടു വി' ടി Bhr. (huntg.). തൃക്കൈകൊണ്ടു വി'ടിത്തരി ക KU. to give graciously. തൃക്കൈ വി'ടീട്ട് ഒ പ്പിട്ടു TP. deigned to sign. നിന്‍റെ കൈ വി' ടിയാലേ നന്നായിരിക്കൂ it will be done well only if you take it in hand, അവിടുത്തേ കൈ വി'ടേണം (iron.) vu.; നിശ്ശോകമോദം വി' വോന്‍ നീ CC. മനസി സദാ വി. ഭദ്രകാളി Vedt. (= work). — അമ്മ വി. T. esp. Palg. euph. 'Kāḷi (അമ്മ 2) to enjoy herself' = to have small-pox. VN. I. വിളയാട്ടം sport പൂച്ചെക്കു വി. prov. ഷഡ്യൈരികള്‍ വി'മാക്കരുതു മമ ചി ത്തം HNK. play-ground. — അമ്മവി. euph. 'Kāḷi's sport' = small-pox. II. വിളയാട്ടു play ഇനിയരുതിവര്‍ വി., വി' ട്ടായി എയ്താന്‍ RC. കൃഷ്ണന്‍ വി. കള്‍ Bhr. വിളയുപ്പു a kind of salt B. വിളരക്ഷ 1. protecting the crop. 2. a scare-crow or charm of rice-fields. വിളയുക T. M. C. 1. To grow, grow ripe. വി'ന്ന വിത്തു മുളയില്‍ അറിയാം prov. അരി വി'ന്ന നിലം where pure grain grows, no husks. വിളഞ്ഞ നെല്ലു = കാലമായതു. ഏറ വി ളഞ്ഞാല്‍ വിത്തിന്നാക prov. over-ripe. 2. to grow richly or to perfection ഉപ്പു, മുത്തു, പൊന്‍വി വി.— ഉപ്പുവി. incrustation on vessels containing salt. (പാത്രത്തിന്മേല്‍). — fig. കര്‍മ്മങ്ങള്‍ വി ളവാന്‍ നിലം ഭൂമി GnP. അരക്കരുളളില്‍ ഭയം വിളയുമാറു RC. — വിളഞ്ഞവന്‍ clever, subtle. 3. to produce വഴിയേ ഭൂമി വിളകയില്ല Bhr. ഭൂമി താനെ തന്നേ വി'ഞ്ഞു തുടങ്ങിനാള്‍ Bhg. from joy. VN. I. വിളച്ചല്‍ 1. produce of corn etc. വി. പറക V1. to chatter (what comes uppermost). 2. corn grown ripe, നല്ല വി. a promising crop. വി. കേടു partial failure of crop, = വിളച്ചേതം. II. വിളവു 1. id., V1. വി. ഇടുക to cultivate, എടുക്ക to reap. 2. perfection. വി. കല്ലു a precious stone. വി. അധികാരം ഉണ്ടു cleverness, cunning. ഇത്ര വി. ളള കോരനോട്