arḃud/?/am S. A very high number, 100 millions (in CS. മഹാകോടി) or 10000 millions (CS. മാശംഖ്). അര്‍ബ്ബുദം AR6. 2. different swellings, esp. cancer. അര്‍പ്പുതം വാഴക്ക പോലെ നീണ്ടിരിക്കും കവിള്‍ നന്നെ തുളഞ്ഞുവരും a med. den V. അര്‍ബ്ബുദിച്ചു ചമഞ്ഞാല്‍ Nid.

kamḃu S. Conch = ശംഖു f. i. കംബു പാത്രേ ജലം കൊണ്ടഭിഷേകം Si Pu. കംബു നാദം etc. കംബുകണ്ഠി Bhr. കംബുഗ്രീവന്‍ one whose neck is marked with spiral lines, like a shell കണ്ഠത്തോടേററിട്ടു തോററുപോയിതേ കംബു ക്കള്‍ എല്ലാം CG.

(Onomatop.) Noise of a multitude etc. ഘു. രവം Nal. ഘു'മിതമുടയ ശംഖു SiPu.

čaṇgụ (Tdbh.; ശംഖം) 1. Conch ചങ്കുപ വിഴം പളുങ്കു a med. used as medicines. പു ളിഞ്ചങ്കിന്‍ ഇത്തി(ള്‍)പ്പൊടി TP. for betel. 2. throat. ച. കരയുക rattle in the throat, as of dying persons. ചങ്കും എടുത്തു (huntg.) prh. the heart & lungs of a hog (V1. heart). 3. N. pr. of man (ചംഗം S. clever). ചങ്കന്‍ 1. N. pr. 2. a caste of fishermen near Collam. 3. B. a fish. ചങ്കിടി (2) singing together, ച. പാടുക B. & ചങ്കിടിക്കാരന്‍ an assistant singer. ചങ്കിരി V2. = ശംഖുതിരി a screw.

5. Twisting, string; (mod. പിരി). പുരികുഴല്‍ curls, fine long hair വായ്പുള്ള പു. VCh. (of ladies). പു. എടുക്ക കാണട്ടേ ചന്ദ്രാ നനം RS. — പൊങ്ങും ചുരുതികള്‍ പു'ലാള്‍ RC. Sīta. നല്പുരികുഴലാള്‍ KR. ഉത്തമപ്പു' ലാള്‍ Bhr. പുരികൂന്തല്‍ id. പു. അഴിച്ചു കെട്ടി CC. the mother playing with her boy's hair. പുരിയുക aM. (=പിരിയുക I.). to curl, twist മയിര്‍പോയിപ്പുരിഞ്ഞെഴുന്നവ എല്ലാം RC. പുരിശംഖു a small shell.

mudra S. 1. A seal, signet കൊത്തിക്ക TR., മു. വെച്ച് ഒപ്പിട്ടു Mud., വസ്തുവകയിന്മേല്‍ കുന്പ ഞ്ഞിയുടെ മു. ഇട്ടു TR. sealed up. 2. a stamp, mark, brand. മു. കൂടാതേ ഓടി ഗമിക്കില്‍ Mud. a passport. മു. ഇടുക, കുത്തുക to impress the marks of Višṇu (ചക്രം, ശംഖു) ഭഗമുദ്ര etc. on shoulder, arms & face. അടയാളമു. വെക്ക VyM. മു. കുത്തുക to stamp a letter. 3. the ear-ring of a Yōgi shoolmaster. പളുങ്കുമുദ്രിക ഇടുക to become a Yōgi by putting on crystal ear-rings V1. മുദ്രക്കടലാസ്സു stamp-paper. മുദ്രക്കാരന്‍, മുദ്രശിപ്പായി TR. a peon with a belt or badge. മുദ്രപ്പറ MR. a stamped measure. മുദ്രവാള്‍ a sword of office. മുദ്രാങ്കിതം S. stamped, sealed. മുദ്രാധാരണം S. bearing a sectarian mark made with a hot iron. മുദ്രാധാരികള്‍ പരദേശത്തുണ്ടു Anach. മുദ്രാരാക്ഷസം S. the poem of Chāṇakya, Mud. മുദ്രാസാധനം jud. a deed on stamp-paper. മുദ്രിക S. a sealing ring അംഗുലീമു. Mud.; sealed paper. മുദ്രിതം S. sealed മുദ്രയാ മു'പത്രം Mud.

muna 5. 1. (മുന്‍). A sharp point (= അഗ്രം). വജ്രത്തിന്‍ മുനകൂട മടങ്ങും KR. മുനയുള്ളകത്തി a pointed knife. കണയും മുനയും hilt & point, legislative & executive power, KU. (in T. ഐമ്മുന living by sword, plough, pen, needle, distaff). 2. sharpness. അവനു മു. smartness. കേടററ കണ്മു. കാണ്കയാല്‍ CG. before his unerring sight. തന്പുരാന്‍ തൃക്കണ്മുന കൊണ്ടു ക ല്പിച്ചു PT. (= കടാക്ഷം). കണ്മണിമുനകളാല്‍ അ ന്പുകള്‍ എന്നു തോന്നും KR. 3. a promontory. മുനക്കരു So. an engraving tool. മുനന്പു 1. a headland = മുന 3. 2. tip, കുല മുന ന്പു ചെത്തി കത്തികൊണ്ടു കുത്തുക No. vu. the head of the spadix of a cocoanut-palm. 3. N. pr. മുനക്ക (T. മുനയുക) to go before, ശംഖുകള്‍ ചിഹ്നങ്ങള്‍ വന്പില്‍ മുനന്നു തുടങ്ങി, കയ്യി ലേ ആയുധം നേരേ മുനന്നു CG. went forth.

mu/?/aṇṇuγa T. M. C. (Te. mrōgu & moragu). To roar, reverberate. ചെവിയിന്നു മു. ringing of ears = കേളായ്ക a. med. നിനാദങ്ങ ളെക്കൊണ്ടു ദിക്കുകള്‍ മു'ന്നു DM. മഹാമരം മു' ങ്ങിവീണു PT. വയററില്‍നിന്നുമു. (before vomiting). പടമു'൦വണ്ണം Bhr.; also to thunder മു'കി ന്ന മൊഴിയാള്‍ RC; to bark മു'ാന്‍ നില്ക്കുന്ന നായി prov.; to make joyful noise ഗാനം മു' ന്ന ദിക്കില്‍ കരച്ചല്‍ KR. VN. മുഴക്കം a reverberating, rumbling, roaring sound, ഇടിമു. thunder. മണിമു. V1. മുഴക്കുക v. a. 1. To beat or play an instrument മുഴുപ്പിന്‍ കാളശംഖും CrArj. 2. to make to resound ഭേരിദുന്ദുഭിഘോഷം പാരമായി മുള ക്കിനാര്‍ KR. നാടു മു'ന്ന വാദ്യനാദങ്ങളും VilvP. ചതു൪വ്വേദങ്ങളും മു'ക്കി വിപ്രന്മാര്‍ KR. VN.മുഴക്കല്‍ (also a curlew, loc). CV. മുഴക്കിക്ക id. (1) പാരം മു'ച്ചാര്‍ ഭേരിക ളും CO., പ്രസ്ഥാനവാദ്യം മു. Nal. തപ്പുകള്‍ കുഴല്‍ കൊന്പെന്നൊക്കയും മു'ച്ചു KR. മുഴലുക = മുരളുക to buzz വണ്ടുമു. V1.

viḷi T. M. (Tu. buḷ, Te. pil). 1. A call, cry, summons ൫൨ വിളി in hunting. നായാട്ടു മൂന്നു വിളിക്കാര്‍ TP. the Nāyars thrice invited. ൦രംററില്ലം വിളിപൊങ്ങിത്തുടങ്ങി SG. നിലവി., വിളിയും തെളിയും prov. 2. blowing. വിളികേള്‍ക്ക Palg. an enquiry with lower castes in which wedlock obtains, instituted by the head-men in case of a female becoming mother, when either the unknown father or one bribed for the purpose is to be produced and to own his fathership (No. ഗര്‍ഭം താങ്ങി obsc); such children are called വിളികേട്ട മകന്‍, — മകള്‍; also with Sūdras when caste-infringement is suspected. വിളികൊള്‍ക to be openly called. വിശ്വൈക ചോരന്‍ കൃഷ്ണന്‍ എന്നതു വി'ളളും Bhg. it will be published. വിളിപണി service. വി. കള്‍ ചെയ്യും AR. will serve (al. വിടുപണി). വിളിപ്പാടു distance at which a call can be heard വി'ടോളം ദൂരം MR. (= ¼ hour's walk). വിളിക്ക 1. To call, invite വി'ച്ചു കൂടുക to be called together. വിളിച്ചു ചൊല്ക to proclaim. വിളിച്ചു പറക to publish. ആധാര ത്തില്‍ ആ വിവരം വിളിച്ചെഴുതീട്ടുണ്ടു jud. loudly, plainly declared in writing. വിളിച്ചേ ക്ക to enumerate, scold. വിളിച്ചിട്ടു വന്നില്ലെ ങ്കില്‍ TP. to disobey the summons. ഒളിച്ചു ഗര്‍ഭം ഉണ്ടാക്കിയാല്‍ വിളിച്ചു പെറും Mpl. തിണ്ണം വിളി ച്ചാല്‍ കേള്‍ക്കുന്നത്രദൂരം jud. cry. വിളിച്ചു നായാ ട്ടില്‍ ൧൮ വിളി ഉണ്ടു (huntg.) shouts to Ayappan & other Gods, to the game, the Nāyars, the dogs. 2. to sound, blow കാഹളം വി.; വിളിച്ചു കൊന്പുകാളം KR. കുഴല്‍, കാളവും ശം ഖും Nal. ശംഖെടുത്തു ഭയങ്കരമായി വി'ച്ചു UR. CV. വിളിപ്പിക്ക to send for, invite. വി'ച്ചു TR. summons. കംസന്‍ തന്നാട്ടില്‍ നിന്നാട്ടിക്കള ഞ്ഞോരേ തേടി വി'ച്ചു. recalled the exiled.

šaṇkham S. 1. A chank, conch, Voluta of different kinds വലന്പുരി —, ഇടന്പുരിശ. used as vessels for libations, & for blowing as a horn ഊതുശ. etc. 2. coll. C., No. = ടങ്കം 1. a screw-chisel to bore holes in granite. 3. the temple-bone തലശ'ങ്ങള്‍ കുത്തീടും Nid. ശംഖ ദേശത്തിങ്കല്‍ ഒന്നു കുത്തിനാന്‍ KR. 4. a large number, 1,000 Millions CS. നൂറായിരം കോടി യായതു ശ. പോല്‍ KR. — മഹാശ. = 100,000 ശ. (മാശ. = 10,000 Millions CS.). ആയിരം ശ' ങ്ങള്‍ AR. ശംഖചക്രം a wheel & conch stamped on bodies as signs of Višṇu. ശംഖധ്വനി, — നാദം S. the sound of the conch. ശംഖപുഷ്പം & ചങ്കുപു — Clitoria Ternatea with blue shell-like flowers, ശംഖപു'ത്തിലേ വേര്‍ GP 62. 77. വെളുത്തശ. Tantr. ശംഖമുദ്ര the seal of some high Brahmans in lieu of signature. ശംഖു (& ചങ്കു 340) = ശംഖം, f. i. ശംഖൂതുക, ശ. ധ്വനി UR. പൊന്‍ശംഖില്‍നിന്നു ജന്മനീര്‍ when the king has to give it പൊന്മയമായ ശംഖു CG. ശങ്കുംകുപ്പി a Volkameria or = ശംഖപുഷ്പം. ശംഖുതിരി & ശ. പിരി the winding in shells & in a screw, hence ശങ്കീരി V1. a screw, spindle; No. Er̀. Palg. (vu. ചങ്കീരി) a screw-cover of ഉറുക്കു, ഏലസ്സ് etc., the windings of a ball of thread etc. ശംഖുമുദ്രVišṇu's trident used as a seal or stamp by the Cochin Sarkār. ശംഖുവിളി blowing the conch.

H. sangsi (?) or fr. ശംഖു; Pincers to cut betelnut.