nī/?/am T. M. C. (നീടു) 1. Length. നീ.ഇ ല്ലായ്കയാല്‍ CG. not being tall enough. ആനെ ക്കു ൧൨ യോജന നീളം, ഇടം പാതിയും ഉണ്ടു Bhr.; മൂക്കു തൊടുവാന്‍ നാക്കു നീ. പോരാ prov.; നീ. വരുത്തുക = നീട്ടുക. — നീ. വെക്ക to be drawn out. കാലം നീ. ചെന്നാല്‍ നേ൪ താനേ അറിയാം. 2. distance നീളത്തില്‍ കേള്‍്ക്കാകുന്നു; നീളം ഇട്ട വക an object of pursuit. v. n. നീളുക 1. To extend itself, grow long. വാല്‍ നീണ്ടു കൊണ്ടു ഒടുക്കം വരായ്കയാല്‍ Bhr. (of a wonderful tail). ചാണ്‍ വെട്ടിയാല്‍ മുളം നീളും prov. it grows to ell length. നീണ്ടു നി വി൪ന്നുള്ള പാരസികന്മാ൪ Mud. tall & straight. കാല്‍ നീണ്ടിട്ടാകുന്നു വീണതു jud. the legs stretched. നീണ്ടുള്ള വീ൪പ്പുകള്‍ CG. long sighs. നീണ്ടു തടിച്ച, നീണ്ടു മെലിഞ്ഞ etc. 2. to be delayed, protracted. — (see നീണ്‍). Inf. നീള, നീളേ, നീളവേ 1. far. നീ. നടക്ക to walk over the whole of it. നീ. പ്പരക്ക to spread abroad. നീള പ്രസിദ്ധം every where known. ഗ്രാമനഗരങ്ങള്‍ നീളക്കാ ണായിതു Brhmd.; നീളനാള്‍ RC. for a long period. 2. aloud നീള വിളിക്ക CG. 3. fem. to നീളം in നീളയായുള്ളൊരു നാരി CG. a tall (conceited?) woman. നീള്‍, നീഴ് aM. = നീടു (നിഴ്) length in Cpds. നീണാള്‍ etc. (q. v.). നീഴ്ക്കണ്ണാ൪ CG. large eyed. നീഴ് കൊണ്ട കൊണ്ടല്‍, നീഴ ചായ ലേ Voc., നീഴ്മിഴി, നീഴ്മിഴിയ മൈതിലി, കാ൪നീഴ് മിഴിയാള്‍ RC. VN. നീളല്‍ growing longer.

nyāsam S. (see ന്യസിക്ക) 1. Putting down. പദന്യാ. കൊണ്ടു പവിത്രമാകും KR. by stepping on. 2. abandonment. 3. a deposit. 4. അംഗന്യാ., കരന്യാ., മന്ത്രന്യാ. placing body, hand, formulas; said of ceremonies, esp. in Sakti worship. അംഗന്യാസങ്ങള്‍ ചെയ്തു Bhg., മന്ത്രന്യാ. SiPu., കരന്യാ. = തള്ളവിരല്‍കൊ ണ്ടു കുന്പിടുക.

nilavụ M.C. (T. Te. നിലുവ, VN. of നില്ക്ക) 1. Balance, also നിലവാക്കി, നിലവു ബാക്കി balance remaining in treasury. 2. arrears, pending ഈ നന്പ്ര നി. വന്നു MR. was left undecided. കാ൪യ്യം നിലവില്‍ കിടക്കുന്നു, നി ലവില്‍ വെപ്പാന്‍ സംഗതി പോരാ MR. arrear-cases.

nīḍụ T.M.C.Tu. (VN. fr. നിടു) Length. നീ ടാര്‍ന്ന long, (also നീടാര്‍മാടങ്ങള്‍ lofty houses. നീടാരിലങ്കമന്നവന്‍ RC.); നീടുററ കൈ Bhr. a long arm; നീടെഴും വിലത്തൂടേ Bhr. through the long cave. നീടുക = നീളുക to be long; നീടിയ (po.). a. v. നീട്ടുക T. M. C. 1. To lengthen നീട്ടിവാ യിക്ക (opp. കുറുക്കിവായിക്ക) to drawl in singing. നീട്ടിപ്പറക to be verbose, speak slowly. 2. to stretch out ഇരിക്കുമ്മുന്പേ കാല്‍ നീട്ടൊല്ല prov. 3. to allow to grow കേശം Bhg., കുടുമ, തലമുടി, നഖം etc. 4. to delay. നീട്ടിക്കുറിച്ചു put off a feast, നീട്ടിവെക്ക. 5. to hold out, give. നീട്ടിക്കൊടുക്ക to give into the hand; to point out; instigate. നീട്ടിയിടുക to thrust at കുന്തം കൊണ്ട് അവനെ TR. VN. I. നീട്ടം 1. length കാല്‍നീ., ഒരു തുടപ്പു നീ. (= നീളം). 2. stretching out, (see കൈ നീട്ടം gift). 3. delay B. II. നീട്ടല്‍ lengthening (act.) നീട്ടു 1. a Royal handwriting; stroke (നീട്ടി എഴുതുക). 2. a grant of the Travancore Rāja (= തീട്ടു, ചീട്ടു) KU. 3. a ladder V1. 4. a blow B. CV. നീട്ടിക്ക to get lengthened, stretched വാള്‍ നീ. etc.

ni/?/al T. M. C.(aC. നെഴില്‍, Te. നീഡ). The lengthening നിഴ = നീഴ് 1. shadow. നി. എത്ര what is the time (as measured by man's shadow). — shade നി. ഉണക്കി Tantr. (see bel.) 2. shelter, നാലു കഴകവും ഒരു നെകി ലായി (sic) ക്കൂടി, നാലു നാടും ഒരു നിഴപില്‍ കൂട്ടിയിരുത്തി KU.; protection, government. 3. the penates മണ്ണഴിഞ്ഞ അപ്പനമ്മാമ്മന്മാരു ടെ നി. കൊണ്ടു KU.; നി. മറന്നു കളിക്കരുതു never forget the dead, to whom you owe what you are. നിഴലിലേക്കു ൨ പണം പിഴ ചെയ്യേ ണം an offer to the house-altar. അച്ചന്‍റെ നി. എനക്കുണ്ടെങ്കില്‍ TP. protection of the deceased father. 4. likeness നി. ആടുക to be reflected, appear as in a looking-glass. നിഴലാട്ടം (4) reflection, a slight sketch. നിഴലിക്ക (4) 1. to be reflected നീരില്‍ നി'ച്ചു കാണായി തിങ്കള്‍ CG.; ബിംബം, മായ നി. AR.; ചിത്തത്തില്‍ കൃഷ്ണമൃഗരൂപവും നി'ച്ചു Bhg. the imago of a beloved deer passed through Bharata's mind. 2. to appear faintly, as a tooth through the gums, small-pox under the skin. നക്ഷത്രജാലം നി'ച്ചതു കണ്ടു PT. shine. നിഴലിടുക to afford shade. നിഴലുണക്കുക (1) to dry in the shade. നിഴല്‍കൂടുക (1. 2) meeting of the municipality in temples and Grāmas (under a tree?) നി'ട്ടം KU. നിഴല്‍ക്കൊട്ടില്‍ (നികക്കോ — KU.) a royal hall (2). — നിഴല്‍ തലക്കല്‍ place of the minister at the right hand of the throne. — നിഴല്‍ ഭണ്ഡാരം the royal treasury. നിഴെക്ക ni/?/ekka B. To pant (= കിഴെക്ക).

nāḷ T. M. (C. in നാള, Te. നാഡു, Susi inscr. nān; perh. aT. നള്‍ = നടു?) 1. A day of 24 hours, നാള്‍ രണ്ടുദിപ്പിന്നിടയല്ലോ CS. The ന is lost in മററാള്‍, അത്രാള്‍, നുമ്മാള്‍ etc. The temporal Dative with ഏ, as എത്ര നാളേ ക്കു പൊറുക്കേണം ഇങ്ങനേ AR. 2. the astrological day & the നക്ഷത്രം that governs it (ആണ്‍നാ., പെണ്‍നാ. etc.). നാളും പൊരുത്ത വും നോക്കി നിശ്ചയിക്ക Anach. (for marriage). അതിന്നു നാളും നേരവും ആക്കി KN. 3. time in general. എല്ലാ നാളേക്കും Bhg. for ever. ദൈ വം ഉളള നാള്‍ മറക്കുമോ Nal.; നടക്കുന്നാള്‍ KU.; നന്ദന്‍ ഉള്ളൊരു നാള്‍ Mud. during N's reign. ഡീപ്പുസുല്ത്താന്‍റെ നാളില്‍ നടന്നപ്രകാരം TR.; ഇപ്രാണന്‍ ഉളള നാളേപ്പോലേ KU. as long as we live. ഒരു നാളുമില്ല also: not under any circumstances. Hence: നാള T. C. M. 1. to-morrow, also നാളെ ക്കു, നാളേത്തില്‍ ബോധിപ്പിക്കാം, നാളേത്തേല്‍ വാ TR.; നാളേടം Bhr. during to-morrow. ഇ ന്നോടു നാളയോട് എന്നേയും കൊന്നു തിന്നും VetC. between this day & to-morrow. നാളത്തു ടങ്ങേണം എന്നു നിനെച്ചാല്‍ നാളേക്കു നാള അതിന്നില്ലൊരൊടുക്കം Anj. the day after tomorrow. 2. നാള only not today = never! നാളതു (doc.) the current day. നാളവര്‍ a lower class of Nāyars, (കടത്തുവനാ ട്ടില്‍ നാ. നാളാഗമം B. (ആഗമം) a chronicle, annals. നാളില്‍ നാളില്‍ daily more, നാശമേ ഉള്ളു നാ. CG.; ഇണ്ടല്‍ പെരുകുന്നു നാ. Anj. നാളും കോളും daily pay (of കൂലിച്ചേകം). ചെ ലവിന്നു നാ. കൊടുക്ക to pay out, pay up to the day; നാ. തീര്‍ത്തു KU. നാളും നാഴികയും the regular duties, f. i. ഇ ല്ലത്തു നാ. TR. in a Brahman household. നാളൊത്തതു Nasr. V1. repetition of ചാത്തം q. v. നാളോക്കം = നാളും പക്കവും (2) an astrological calculation, നാ. വെക്ക. നാള്‍ കഴിക്ക to gain a livelihood, നാ'ച്ചു കൊ ള്‍ക TR. നാള്‍ കുറുകിയവന്‍ whose life draws towards its close. നാള്‍്ക്കട T. the end of a day; V1. the last day? നാശ്ക്കുനാള്‍ from day to day. നാള്‍നീക്കം B. procrastination. നാള്‍പെടുക So. to occur within a month; No. നാ'ട്ടു പോയാല്‍ ചീത്തയായി if it does not soon go off. നാള്‍പോക്കുക V1. to spend or pass time. നാള്‍വഴി a day-book, daily accounts, as of Rājas, നാ. കണക്കു.

nūr̀ụ 5. (നുറുങ്ങുക) 1. Powder, esp. powdered lime നീറു, as used for chewing. നൂററി ന്‍ഗുണം GP 78. നൂറും പാലും കൊടുക്കേണം PR. propitiation of snakes; starch (കൂവനൂറു = ഊറല്‍). ഭവനം നൂര്‍ തേച്ചു whitewashed. 2. hundred നൂറുനൂറാക്കി മുറിച്ചു Sk.; ശൂലം നൂറു നുറുങ്ങി etc. (dust = hundred). Obl. c. നൂ ററാണ്ടു 100 years, നൂറെറാന്നുതലകള്‍ AR. — Dat. നുററിന്നു & നൂര്‍ക്കു (loc). മുപ്പത്താറുനൂറു CS. = 3600. നൂറായിരം Mud. Used (= പത്തു‍) as a first step to higher numbers ഒന്നൂറു മൂവായി രം നായന്മാര്‍ TP. നൂറങ്കിഴങ്ങു (1) Dioscorea pentaphylla. Rh.; ചെകരി നൂ. Diosc. triphylla. നൂറീതു (2) at the rate of 100 (വീതം), നൂ. കണ്ടു നെല്ലു വെച്ചു കൊടുക്ക. നൂറുക T. M. Te. to be pulverized ചിത്രധ്വജ ങ്ങളും വെന്തു നൂറുന്നുതേ KR. (= നീറുക). നൂറോന്‍ So. = നൂറന്‍കിഴങ്ങു q. v., കാട്ടു നു. kinds of yam, also നൂററ (loc.) നൂററല്‍ see നൂല്ക്ക. നൂററവര്‍, നൂററുവര്‍ Bhr., നൂററുപേര്‍ ChVr., നൂററിങ്കോല്‍ CG. Duryōdhana with his 99 brethren — (see മുന്നൂററന്മാര്‍, അഞ്ഞൂററ ന്മാര്‍ 11). നൂററിക്കൊല്ലി aM. the hundred-killer, a weapon വാള്‍ നൂ. കൊടിയ വേല്‍ RC. നൂററിപ്പത്തു 110 = നൂററില്‍പത്തു. നൂററുകുടം (1) a chunam pot or pouch. നൂററുതൊണ്ടു (1) No. esp. a cocoanut shell filled with lime, it being used by toddy-drawers to prevent the fermentation of toddy. നൂറെറാന്നു തീയര്‍ TP. 101 Tiyar.

nyāyam S. (നി + ഇ), Tdbh. ഞായം 1. Rule, manner of proceeding ഗണിതന്യാ., ത്യ്ര ശ്രക്ഷേത്രന്യാ. etc.; ഇങ്ങനേ സാമാന്യന്യാ. കൊ ണ്ടു വന്നിരിക്കുന്നു Gan, solved by the common rule. 2. reason, right, esp. logic ന്യാ. പറ ക to shew reason. ഏറിയ ന്യാ'ങ്ങള്‍ തീര്‍പ്പില്‍ എ ഴുതി കാണുന്നു MR. arguments. 3. justice ന്യ. വിസ്തരിക്ക, കേള്‍ക്ക, വിധിക്കetc.,ന്യാ. ന ടത്തുക KU. to judge, an invention of the Kali ago, a middle between നേര്‍ & നേരുകേടു, as it is done for a reward (1/3 of the disputed property). 4. custom അങ്ങനേ പറയുന്നു ന്യാ. or ഞായം q. v. they use to say. Hence: ന്യായക്കാരന്‍ a logician, lawyer; just person. ന്യായക്കേടു injustice, impropriety, also ന്യായ ത്തെററു Ti. ന്യായദാതാവു a lawgiver, judge. ന്യായപുഛ്ശം indication or bit of evidence രൂ പം ഇല്ലാഞ്ഞാല്‍ ന്യാ'ങ്ങള്‍ ഉണ്ടോ എന്നു സൂ ക്ഷിക്കേണം VyM. ന്യായപ്രമാണം a law-book. ന്യായരഹിതം unjust ന്യാ'മായ തീര്‍പ്പു, ന്യാ'മാ യ്ക്കല്പിച്ചു MR.; ന്യാ'മായ നടപ്പു jud. ന്യായവിധി an award, decree. ന്യായവിരോധം unjust. ന്യായവിസ്താരം judicial procedure. ന്യായവൃത്തി just government, തന്‍ രാജ്യത്തില്‍ ന്യ. യെ നടത്തേണം VCh. ന്യായശാസ്ത്രം 1. logic; the Nyāya system of Gautama, also ന്യായവിദ്യ. 2. a law-book. ന്യായശാസ്ത്രി = നൈയായികന്‍ see prec. ന്യായാധികാരം administration of justice ന്യാ' രസ്ഥലങ്ങളില്‍നിന്നു കല്പിപ്പാന്‍ MR. courts of law; also ന്യായസ്ഥലം. ന്യായാധിപതി a judge. ന്യായാസനം a tribunal. ന്യായ്യം regular, proper.

nirubam S. (നിരൂപം) An order, letter സര്‍ക്കാര്‍നിരുപം TR. (നിര്‍): നിരുപമം S. incomparable നി'മശരീരം AR. — നിരുപമന്‍ God. Bhr. നിരുപാധികന്‍ S. attributeless, God CC. നിരുപായം S. impracticable. നിരുഭ്യം see ഞെരിഭ്യം.

nair/?/δam S. (നിരൃതി) South-western. നൈരര്‍തന്‍ a demon.