ardham S. Half. അര്‍ദ്ധം താന്‍ അര്‍ദ്ധം ദൈവം prov. Nal. അര്‍ദ്ധചന്ദ്രന്‍ half-moon, crescent. അര്‍ദ്ധനാരി Hermaphrodite. അര്‍ദ്ധപലിശ half the customary interest TR. അര്‍ദ്ധബ്രാഹ്മണര്‍ KU. half Brahmans, castes which are regarded as having sunk from Br. rank to a level with Xatrias (f. i. ന ന്പിടി, പൊതുവാള്‍) KN. അര്‍ദ്ധരാത്രം S. അര്‍ദ്ധരാത്രി vu. midnight = പാ തിരാ. അര്‍ദ്ധരാത്രിക്കു കുട പിടിപ്പിക്കും prov. അര്‍ദ്ധാര്‍ദ്ധം a quarter. den V. അര്‍ദ്ധിക്ക to divide in halves, അതിനെ അര്‍ദ്ധിച്ചാല്‍ CS. Gan. അര്‍ദ്ധേന്ദു half-moon KR. (ഇന്ദു).

aliyuγa (C. = അലയുക, comp. അ ഴയു) n. v. To melt, dissolve (as salt, heart) കല്ലുള്‍ എല്ലാം അലിഞ്ഞു വരുംവണ്ണം പാടി CG. അ വരുടെ വിപ്രലാപം കേട്ടലിയും ശിലകളും UR. മാളികകള്‍ ഒക്കയുമലിയവേ ചന്ദ്രനുദിച്ചു KR. dissolving in moonlight. അലിന്തമനക്കാണ്പു RC. മാനസമഴിഞ്ഞലിഞ്ഞാര്‍ദ്രമായി Bhg 8. മാന സം നീരായപന്നലിഞ്ഞിട്ടു CG. VN. അലിച്ചല്‍, അലിവു melting, compassion അലിവോടുര ചെയ്തു Bhr. CG. kindly. a. v. അലിക്ക to melt സീതാതന്നുടെ മാനസ മലിപ്പാനായി വട്ടം പോന്നീടേണം KR 5. CV. അലിയിക്ക the same. അലിപ്പുണ്ണു = കുഴിഞ്ഞവ്രണം foul ulcer.

aḷakka T. M. C. Tu. (Te. ലാവു size) √ അള്‍ To measure. ഭൂമി അളന്നു കൊ ടുത്തു TR. measured the ground. ംരംരേഴു ലോ കം അളന്നോന്‍ CG. who measured, comprehended all worlds. എന്നെ അളന്നു നോക്കി measured, tried me. CV. അളപ്പിക്ക get measured, നെല്ല് അ. TR. VN. അളത്തം measurement. മുളകു പറിപ്പിച്ച് അളത്തം കണ്ടു TR. measured the pepper. അളത്തക്കാരന്‍ the measurer (paid by 5% in kind). VN. അളവു 1. Measure, capacity അളവറ്റ, അളവില്ലാത്ത, അളവുകെട്ട unbounded. അളവറു ത്തു കൂടാത്ത സൈന്യങ്ങള്‍ Bhg. innumerable. അളവിടുക to measure, define. അളവുകോല്‍ measuring rod, weighing beam. ഇവ്വളവു, എ വ്വളവു so much, how much. — അളവേ fully, all മുക്തിയും അവരവര്‍ക്കളവെ വരുത്തുവാന്‍ KeiN. — ജളതപൂണ്ടളവേറപ്പറഞ്ഞതെല്ലാം CG. said too much. 2. measure of time. വരുമള വില്‍ he comes. വന്നളവിങ്കല്‍ when he came. അവ്വളവു RC. that moment. 3. till, as far as നിശിചരപുരിയളവും RC 9. = ഓളം. സൂര്യനും ചന്ദ്രനും ഉള്ളളവും (doc.) as long as. അളമാഞ്ചിക്കപ്പിത്താന്‍ TR. (see അലെ മാനി) The German chief (M. Brown Esq.)

uyaruγa T.M. (√ ഉ high) 1. To rise, as kite, birds. മന്ദം മന്ദം ഉയര്‍ന്നീ ടിനാന്‍ ചന്ദ്രന്‍ Bhr.; to raise oneself കുന്നും എ ടുത്തുയര്‍ന്നാന്‍ AR. 2. to be high, eminent, ഉയ ര്‍ന്ന tall — Inf. ഉയര, ഉയരവേ also aloud. സാമ വേദത്തെ ഉയരേ ജപിക്കയും PrC. 3. to be lost = പൊക്കം f.i. പേരോടു കൂടെ പറിഞ്ഞു യര്‍ന്നു സന്താനവും Bhg 1. VN. I. ഉയരം (vu. എകരം) height, tallness, pride V1. II. ഉയര്‍ച്ച elevation. പറന്പു കുളത്തിങ്കല്‍നിന്നു ക്രമേണ എകര്‍ച്ചയാകും MR. level raised through irrigation. a. v. I. ഉയര്‍ക്ക rare. ശൂലം ഉയര്‍ത്തെടുത്തവന്‍ RC. എന്‍റെ ഉയര്‍ത്തു പിടിക്കും കുട Pay. II. mod. ഉയര്‍ത്തുക to raise, lift up, exalt. CV. തേരില്‍ കൊടിമരം ഉയര്‍ത്തിച്ചാന്‍ KR. ഉയര്‍ന്നിലം (2) elevated ground (opp. താണ). ഉയിതം vu. = ഉചിതം Bravery.

čandu 1. Tdbh. സന്ധു; Joint, cleft. 2. N. pr. ചന്തുവിന്നില്ല ഗുരുത്വം ചാമുണ്ടിക്കും ഇല്ല ഗു. prov. also ചന്തന്‍ (Tdbh. ചന്ദ്രന്‍).

čandraǹ S. (shining) The moon. ഉയ ര്‍ന്നു ചന്ദ്രനും ചന്ദ്രികയും വന്നു പാരില്‍ പരന്നു തേ Bhr. ജലച'ന്മാര്‍ പലവും ഉണ്ടു KeiN2. Hence: ചന്ദ്രകം the eye in a peacock's tail MC. ചന്ദ്രകാന്തം a fabulous gem, composed of moon-rays & glittering only in moonlights; spectacles. ചന്ദ്രകാവി V1. red ochre; its colour. ചന്ദ്രഗുപ്തന്‍ N. pr. the Sandracottus of the Greeks. Mud. ചന്ദ്രത്തംപൂ V1. a flower (fl. of Cairo). ചന്ദ്രനേര്‍മ്മുഖി, — ഖിയാള്‍ KR. of a beautiful woman; ചന്ദ്രമണ്ഡലമുഖി SiPu. ചന്ദ്രം (po.) gold. ചന്ദ്രമസ്സ് the moon, Bhg. ചന്ദ്രവല്‍ having moonlight ച'ന്നിശകളില്‍ KR. ചന്ദ്രവംശം Brhmd. the race of moonborn kings. ചന്ദ്രശില = ചന്ദ്രകാന്തം f.i. ചന്ദ്രികയേററു വി ളങ്ങിന ച. മണി എന്ന പോലെ CG. Previous page Next page

daša S. 1. Loose warp-threads, fringes, a wick. 2. the wick of life; state, stage, condition. വൃദ്ധതാദശയിങ്കല്‍ VCh. in old age. ചെയ്യുന്ന ദ ശയില്‍, വരും ദശായാം CC. when he comes. In astr. the position of stars ആരുടെ ദശ? ശനിദശ etc.; നല്ല, ആകാത്ത ദശ good, bad luck. സൂര്യനും ചന്ദ്രനും ഒരു ദശയില്‍ — രാഹു വക്ത്രാന്തരേ — പതിച്ചുഴന്നീടുന്നതില്ലയോ PT. 3. M. T. തച flesh. മാങ്ങയുടെ ദശ (opp. അണ്ടി) Arb., esp. proud flesh. മുറിവു ദശവെക്കുന്നു V1. (അധിമാംസം). ഇതുകൊണ്ടു തെശ പോം പുണ്ണു വറളും MM. — of piles ദശപുറപ്പെട്ടു കാണാം Nid. ദശപ്പു (3) fleshy excrescence Vg. — muscle B. — strong texture, thickness; corpulence V1. ദശാല്‍, ദശാലേ (2) unluckily, accidentally V1. ദശാന്തരം (2) interval of a period. മേവും ദശാ ന്തരേ Bhg. whilst abiding. പോയൊരു ദ ശാന്തരാളേ CC. = പോയപ്പോള്‍. — also lot, luck ദാരുണം ദശാന്തരം ദൈവമേ ഭവിച്ചു മേ Nal. ദശാസന്ധി (2) vu. — ന്ധു the dangerous meeting of two asterisms (ഒരുവനു ഒരു ദശതുടങ്ങി അതു അവസാനിച്ചു മറെറാരു ദശതുടങ്ങുന്പോ ള്‍ അതു ദശാസന്ധി തന്നേ.) — 1041 കന്നിമാസം 7 ൯ ഒരു ദശാസന്ധി ഉണ്ടു അപ്പോള്‍ ഞാന്‍ മരിക്കും എന്നു തോന്നുന്നു (sighed a man); also ദശവെച്ചെടുപ്പു. ദശാഹീനന്‍ unlucky, poor.

dāram S. 1. A hole (ദര്‍). 2. pl. ദാരങ്ങള്‍ wife (also Sing. aM. എന്നോടു ദാരത്തേയും ക വര്‍ന്നു RC). ചന്ദ്രന്‍റെ ദാരങ്ങളായവള്‍ Nal.; ദാ രങ്ങളോടു പറഞ്ഞു VetC. ദാരദാനമഹാപുണ്യം KR. meritorious gift of a wife. ദാരകര്‍മ്മം കഴി പ്പിക്ക SiPu. marriage. ദാരകന്‍ S. a son, boy ആരണന്തന്നുടെ ദാ'ന്മാര്‍ CG. ദാരണം (l) splitting ക്രകചംകൊണ്ടു ദാ. ചെയ്ക Asht. to saw asunder. അസ്ത്രങ്ങള്‍കൊണ്ടു ശരീ രങ്ങള്‍ ദാ. ചെയ്തു Nal. ദാരാദത്തം? Gift, as of a wife, or = ഉദകം ചെ യ്തു (= ധാരാ?). പറന്പും പൊന്നും കോവിലുക്കാ യിട്ട് ദാ. ചെയ്തു TR. (inscription in a Palghat temple).

navam S. 1. New, fresh (L. novus). 2. nine (L. novem). നവകം (2) consisting of 9; a Mantram നിത്യം ന. വേണം (during കണം 2.) KU. നവകീര്‍തം (sic) എന്നൊരു മര്‍മ്മം ഉണ്ടു വിരല്‍ ഉച്ചത്തിന്മേല്‍ MM. നവഗ്രഹപൂജ worship of the 9 planets. നവചന്ദ്രന്‍ Si Pu. the new moon. നവജ്വരം the early stage of a fever. നവതി ninety. നവദ്വാരം having 9 apertures. നവദോഷം nine causes of inauspicious hours (ഗുളികന്‍, വിഷ്ടി, ഗണ്ഡാന്തം, വിഷം, ഉഷ്ണം ഏകാര്‍ഗ്ഗളം, സാര്‍പ്പശിരസ്സ്, ലാടം, വൈധൃ തം) astr. നവധാന്യം nine kinds of grains, used for consecration, etc. KU. നവനിധി nine jewels = നവരത്നം, hence ന വനിത്യം V1. every good thing in a bundance. നവനീതം fresh butter, in കൈവയാത. KeiN. — ന. എല്ലാം കട്ടുണ്ടു CG. നവമി the 9th lunar day; മഹാനവമി = വിദ്യാ രംഭം, നവരാത്രി. നവയോഗികള്‍ Bhg. 9 famous saints, Bbarata's brothers. നവരത്നം = നവനിധി. see രത്ന.

nišītham S. (ശീ) Midnight, hence: നിശീഥിനി night ചന്ദ്രന്‍ നി. യോടു ചേര്‍ന്നു Nal., also (for metre's sake) അഖിലനിശിഥി നി Bhg10. (നിസ്): നിശ്ചഞ്ചലന്‍ S. without vacillation; God AR. നിശ്ചയം S. (ചി2.) l. Decision. എന്നതിന്നു ഞാന്‍ നി. തുടങ്ങുന്നു Bhr. determine. 2. certainty വെടിക്കു കൈ നി. ഉണ്ടു V2. a good marksman. നമുക്കിതിന്‍ വില നി. ഇല്ല VetC; നി. പ റക to assert. നി. വരുത്തുക to confirm, verify. എങ്ങനേ നിശ്ചയപ്പെടുത്താം MR. 3. true, certain. 4. adv. surely. നിശ്ചയതാംബൂലം (1.2.) a Brahman betrothal (i.e. exchange of betel) = കല്യാണപ്പണം കൊടുത്തു വിവാഹം നിശ്ചയിക്ക. denV. നിശ്ചയിക്ക 1. to determine, ascertain മരിച്ചു എന്നു നി'ച്ചു MR.; declare for certain നി'ച്ചരുള്‍ ചെയ്തു Bhg. നിശ്ചിത്യ ചൊല്ലി VetC; to make sure, കാട്ടില്‍ വെടിക്കു മു ന്പേ നി'ക്കായ്ക കൊണ്ടു TR. as they could not take aim. മകളെക്കണ്ടു നി'ച്ചു TP. settled

puḷakka (Tu. poḷapu) = പിളക്ക v. n. To be split ബാണങ്ങള്‍ ഏററു പുളക്കയാല്‍ CG. നിന്‍റെ കുടല്‍ പുളക്കേണം vu.; വായിപു. V1. to open the mouth. പുളന്ന വായോടേ No. പുളന്നല്‍? തണ്ടെല്ലിനോടുമാര്‍വോട് ഇടയില്‍ പു. നടുപ്പെട്ടു വരുന്നു a. med. (I.) VN. പുളപ്പു a piece, split. ചന്ദ്രന്‍ ഒരു പുള പ്പായുദിച്ചു KU. (Muhammed's miracle).

pūrṇam S. (&പൂരിതം part. of പര്‍). 1. Filled, full തിങ്ങിന തിമിരത്താല്‍ പൂ ര്‍ണ്ണരാത്രി PT. 2. accomplished പൂ. ആക്ക = പൂരി പ്പിക്ക to complete. കണ്ടത്തിന്നു പൂര്‍ണ്ണ(ാ)വകാശി MR. entire & sole owner. പൂര്‍ണ്ണകുംഭം S. a jar filled with holy water, Royal water-vessel V1. KU. പൂര്‍ണ്ണഗ്രഹണം a total eclipse (പൂര്‍ണ്ണസൂ൪യ്യഗ്ര —, പൂര്‍ണ്ണചന്ദ്രഹ —) N. ദേശങ്ങളിലും etc. പൂര്‍ണ്ണ ഗ്രാസമായിട്ടു (opp. ന്യൂനഗ്രാസം) കാണും astr. tract. പൂര്‍ണ്ണചന്ദ്രന്‍ S. the full-moon. പൂര്‍ണ്ണത S. fullness. പൂര്‍ണ്ണപാത്രം S. a vessel full of rice (= 256 handfuls); a vessel filled with clothes, ornaments, etc. to be scrambled for at a festival. പൂര്‍ണ്ണമാസി, പൂര്‍ണ്ണിമ S. the full-moon; highwater (also പൂര്‍ണ്ണി V1.) പൂര്‍ത്തം S. 1. filled. 2. merit. പൂര്‍ത്തി S. fullness നിന്‍റെ കീര്‍ത്തിയും യശസ്സും പൂ.യാം Cr Arj. ആര്‍ക്കുമേ പൂ. ആയില്ല CG. could not see, hear, enjoy enough പൂ. വ രുത്തുക to satisfy.

paurṇamāsi S. (pūrṇamāsa). The day of full-moon. പൌ'സിക്കുദിച്ചീടുന്ന ചന്ദ്രന്‍ Mud. പൌലസ്ത്യന്‍ S. Derived from Pulastya, Rāvaṇa, AR., KR. പൌലോമം The epitome of the Bhr. പൌ. തന്നില്‍ ചൊന്നാന്‍ ഭാരതസംക്ഷേപം Bhr. പൌവേലം A foetid Mimosa = അരിമേദം Amar. K. interp. Vachellia farnesiana.

bālaǹ S. (Tu. bala = വളര്‍ to grow). 1. A boy, till sixteen years ബാലര്‍ പടെക്കാ ക, ബാലശാപം ഇറക്കിക്കൂടാ prov. 2. a boatman, fisherman. 3. young, of different objects, f. i. a cocoanut-tree 5 years old, with 20 branches. ബാല S. a girl, young woman (Cochi in KM. ബാലാപുരി). ബാലം S. better വാലം = വാല്‍ tail ബാലേന ഭൂമിയില്‍ തച്ചു തച്ചു AR. (monkeys). ബാലകന്‍ S. a boy, childish. ബാലഗ്രഹം childrens' fits സര്‍വ്വബാ. ഒഴിയും Tantr. ബാലചന്ദ്രന്‍ the increasing moon till പഞ്ച മി; the full moon just risen (comp. ബാല സൂര്യന്‍). ബാലത S. boyishness ബുദ്ധിക്കു ബാ. പയോയില്ല KR. ബാലധി S. = ബാലം the tail ഹനുമാന്‍റെ ബാ. KR. ബാ'ക്കു കൊളുത്തുവിന്‍ AR. ബാലബുദ്ധി, — ഭാവം childishness, so ബാലമ തി KR. childish. ബാലവാതം slight winds SiPu., so ബാലവ്യജ നം SiPu. = flapper. ബാലസൂര്യന്‍, — ലാര്‍ക്കന്‍ AR., — ലാദിത്യന്‍ KumK. the sun just risen. ബാലാഗ്നി 1. a commencing fire. 2. (ബാലം) fire about the tail RS. ബാലാചലം = ചെറുകുന്നു N. pr. ശ്രീബാ. ത ന്നില്‍ വസിക്കും ശ്രീദേവി SG., also ബാല ക്കുന്നു Sah. ബാലാന്‍ a fish in tanks (S. ബാലന്‍ Cyprinus denticnlatus, see വാല്‍) & ബാലത്താന്‍. ബാലായ്മ, see വാലായ്മ. ബാലാശനം the first meal of an infant = ചോറൂണ്‍. ബാലാള്‍ VyM. a young person. ബാലി S. & വാലി tailed; N. pr. a monkey. ബാലിശ്ശേരിക്കോട്ട, & ബാല —, വാലി —,

rāmam S. 1. Dark. 2. beautiful. രാമ 1. a fine girl V1. 2. N. pr. f. രാമന്‍ N. pr. of l. പരശുരാ. Brhmd. 2. ശ്രീ രാ. KR. 3. ബലരാ. Bhg. Voc. രാമരാമേ തി ജപിക്കയില്ലാരുമേ Sah. — (vu. ചാമന്‍, Mpl. ലാമന്‍). രാമങ്കണ്ടന്‍, രാമാണ്ടി N. pr. m. Palg. രാമചന്ദ്രന്‍ = ശ്രീരാമന്‍, vu. രാമേന്ദ്രന്‍. രാമച്ചീത്താ(ര്‍)മരം (T. ഇരാ — the bullock's heart, Anona reticulata, Winsl.) Palg. the soursop, Anona muricata. രാമന്തളി N. pr. French fort on Mount ഏഴി A. D. 1750. TR. രാമായണം the epic history of Rāma രാ. പാ ടി കേള്‍പിക്ക, രാ. കഥ പാടി, രാ. ഭാരതം കൊത്തിയ വള TP. (also രാ. വള V2. a bracelet with mythological figures). രാ. മു ഴുവന്‍ വായിച്ചിട്ടു രാമനു സീത ആര്‍ എന്നു ചോദിക്ക prov. — The.whole R. is to be read esp. during Karkaḍaγm No., V/?/ščiγam