aδir M. Tu. (അതുക C. Te. adjoin) Boundary, limit. നാട്ടതിര്‍ KU. frontier. കല്ലതിര്‍ landmark. ഈര്‍ (= നാലു) അതിര്‍ക്കകത്തുള്ളനിലം MR. doc. അതിര്‍ക്കു പുറത്തു കിഴിയരുതു TR. കു റുന്പ്രനാട്ടുംപുഴവായെയും അതിര്‍ക്കല്‍ TR. on the boundary of C. and P. തുക്കൂടിയിലേ അതിരുക ളില്‍ഇരിക്കുന്ന ചുങ്കക്കാരന്മാര്‍ TR. നമ്മുടെ അ തിരില്‍ പരിന്ത്രിയസ്സ് കവിഞ്ഞു വരുന്നു TR. encroach on the limits. Cpds. അതിരിടുക to bound. അതിര്‍ത്തല‍ boundary, നാട്ടേകിഴക്കേ അ'ലെ ക്കു നില്ക്കാഞ്ഞാല്‍ TR. along the eastern border. അതിര്‍വാദം MR. quarrel about the boundary. കണ്ടെത്തിന്നു തമ്മില്‍ അ. ആയി. MR. So. അതൃപ്പിണക്കമല്ല വന്നതു RC 30.

aδ/?/pti S. Being unsatisfied. I.

tari M. C. (see തരക്കു, തരു) 1. Grit, granule, sand ഒരു ത. മണല്‍ a grain of sand. ത. യുള്ള മണ്ണല്ല fine clay. വറുത്തു പൊടിച്ചു തരി പോക്കി ചൂര്‍ണ്ണമാക്കി Bhr. coarser bits, unbroken lumps. വെള്ളി ത. ഇട്ട കുട TP. 2. bit തരി പോലും ഇല്ല, ത. മാംസവും ഇല്ല PT. (of a bone) — bubble in water, as from a sinking stone. 3. rough, uncultivated (= തരിശു). നടത്തേണം തരിക്കിടക്കുന്ന രാജ്യം KR. to cultivate waste grounds. 4. astounding = തരിപ്പു. Hence: തരി എടുക്ക (1) to geld MC. (C. തരുടു scrotum). തരിതണം B. ringworm = തഴുതണം. തരിത്തട്ടു a roughly ornamented plate, ത'ട്ടില്‍ താളിയുമായി TP. തരിപ്പണം rice fried & pounded = മലര്‍പ്പൊടി f. i. ത. തൃപ്തിയെ വരുത്തും GP. (esp. for Mantrawādam). തരിപ്പലിശ a hollow shield enclosing pebbles, which is rattled chiefly in പലിശത്തട്ടുകളി. തരിപ്പിടിക്ക B. to granulate. തരിപ്പെടുക (4) to be astonished, കണ്ടാല്‍ ത' ന്നൊരു തുടകള്‍ Bhr. തരിന്പു (2) a little bit. തരിയില്ലാക്കുപ്പി (2) glass withont bubbles; an old tax on crystal glass KU. തരിവള a hollow bracelet with tinkling metal-beads enclosed. ത. യിട്ടു DN., കടകം ത. Nal. part of king's dress. ത. നല്ല പുടവകള്‍ Mud. king's gifts. II.

tarpaṇam (G. terpō) S. 1. Satiety, satisfaction = തൃപ്തി. 2. libation to gratify the manes of ancestors, ത. ചെയ്ക, തര്‍പ്പിക്ക = ഊക്ക; with Acc. പിതൃദേവാദികളെ ത'ച്ചു Bhg.

tṛpti S. = തര്‍പ്പണം Satiety, satisfaction അവര്‍ ഉണ്ടു തൃ. വന്നാറേ when they had eaten enough. ദേഹികളേ തൃ. ഇല്ലപിശാചിനു Genov. (also ഇല്‍ & ആല്‍). പിതൃക്കള്‍ പൂജിച്ചു തൃ. വ രുത്തുക Vil. ( = തര്‍പ്പിക്ക). ജന്മശതം ഉണ്ണുകിലും ഇല്ലവനു തൃ. ChVr. തൃ. ഇല്ല കഥ കേള്‍പാന്‍ (or കേട്ടാല്‍) Bhg.; also revenge മൃത്യുഭവിച്ചകംസ നു തൃ. വരുത്തുക Bhg. തൃപ്തന്‍, തൃപ്തിമാന്‍ satisfied — തൃപ്താക്ഷന്മാരായി Bhg.

tṛpaḍi (തൃ) The entrance of a temple, തൃ. മേല്‍ കയറി TP. (തൃ): തൃപ്പാപ്പുസ്വരൂപം & തൃപ്പാസ്വരൂപം KU. the dynasty of Travanoore or Vēnāḍu. തൃപ്പൂണത്തറ, — ണിത്തുറ, തൃപ്പുനത്തൂറ, (S. ത്രി പൂര്‍ണ്ണപുരം) N. pr., residence of the Coohi Rāja — തൃ. യപ്പന്‍ its God. തൃശ്ശിവപേരൂര്‍ N. pr., Trichoor.

dhāra S. (ധാവ്, ധൌ) 1. A jet, as of water വ൪ഷധാ. കള്‍ തൂണുകള്‍ പോലേ വീണു Bhg. a continuous stream. കണ്ണില്‍നിന്നു ചാടീടുന്ന ധാ. KumK.; ഹ൪ഷാശ്രുധാരയും സോദരമൂ൪ദ്ധ നി വ൪ഷിച്ചു AR. — met. വാഗമൃതധാരയി ങ്കല്‍ തൃപ്തിയില്ല KeiN. 2. a medicinal treatment by having water, oil, etc. continually poured on the body ഘൃതധാ., ശിരോധാര, hence ധാര ചെയ്ക, ധാരക്കലം, — ക്കിടാരം, — ച്ചട്ടി,— ത്തോ ണി,— പ്പാത്തി a. med. കാച്ചീട്ടു വേണം ധാരയി ടുവാന്‍ a. med. താരപോരുക, കോരുക TP.; ഇ വ എണ്ണയില്‍ ഇടിടു താരകൊള്‍്ക, താരയിടുക MM. 3. (ധാവനം) the edge of a sword or instrument V1., ശിതധാര Bhg. ധാരാഗൃഹം KR. bathing-room with showerbath. ധാരാധരം (1) a cloud, (3) a sword.

piδ/?/ S. = പിതാ in Cpds. പിതൃക്കള്‍ Ancestors. പി. കടം വീട്ടാന്‍ പത്നിയോടും കൂടി Bhr. — ഗേഹപിത്രാദികളും Chintar. പിതൃകര്‍മ്മം S. & പിതൃക്രിയ PR. oblation to ancestors (with പൂള etc). — പി'ര്‍മ്മക്കാര്‍ = നന്പിടി. — പിതര്ൃചാത്തം (ശ്രാദ്ധം), — തര്‍പ്പ ണം, — ദാനം id. പിതൃഘാതകന്‍ AR. who murders his father. abstr. N. പിതൃത്വം S. paternity V1. പിതൃദേവതകള്‍ S. the manes, deified ancestors that receive the souls of the deceased. പിതൃപതി AR. = യമന്‍. പതൃപിതാക്കന്മാര്‍ S. forefathers. പിതൃപൂജ S. = പിതൃകര്‍മ്മം; so പിതൃപ്രീതികള്‍ വരുത്തുക to propitiate the manes KU. — പിതൃയജ്ഞം etc. പിതൃവഴി V1. genealogy. പിതൃവാവു No. the new moon, esp. in Karka- ḍaga; also Tulā & Kumbha. പിതൃവ്യന്‍ S. (L. patruus) paternal uncle സാ ക്ഷാല്‍ പി'നല്ലോ AR. നിന്നുടെ പി'ന്മാര്‍ KR. പിതൃഷ്വസാ S. father's sister. Bhg. പിതൃഹത്യ S. parricide. പിതൃഹന്താവേ കുല ചെയ്യാതേ ഞാന്‍ പിതൃ ക്രിയ ചെയ്യുന്നില്ല Mud. പിത്രനുഗ്രഹം S. father's blessing KR. (opp. പിതൃശാപം). പിത്യ്രം S. paternal പി'മാം അര്‍ത്ഥം Mud. പി' മാം ഋണം Bhr. due to ancestors.

piraγụ (So. പിരകു, prob. fr. പിര്‍, പെ രു) Clerodendrum infortunatum, പിരകില പ റിച്ചപന്തിയില്‍ prov. (vu. പെരേല) none of its large leaves without holes. പിരകിന്‍വേര്‍ a. med. — തൃപ്പിരകില another Verbenacea. Kinds വട്ട —, മൂവില —.

pū & പൂവു 5. (fr. പു. root of പുതു, പുല്‍? but C. pubbu, C. Te. puvva to show, Tdbh. of പുഷ്പം). 1. Flower, blossom പുവിനുവനം പുക്കാന്‍ Bhr. — pl. പൂക്കള്‍ & പൂവുകള്‍ CG. പൂ പറിപ്പാന്‍ CG. & പൂവു; ചില ഫലം പൂവില്‍ കൊഴിഞ്ഞു പോം Bhr. in the blossoming stage; also = crop ഒരു പൂ, ഇരിപ്പൂ, മുപ്പൂ or കന്നി —, മകര —, മേടപ്പൂ see പൂപ്പു. — പൂവും നീരും see നീര്‍ 4. 2. the comb of a cock, കോഴിപ്പൂ ചൂടുമാറോ prov.; the gills of a fish, white marks on a cow's tail; film, speck on the eye കണ്ണില്‍ പൂ വരിക V1. കണ്ണിലേപ്പൂവു പോം a. med.; the point of a knife, saw-tooth, etc. flowers on cloth കരപൂവുള്ള തുണി. 3. a very high number പൂവു 100,000 millions, മഹാപൂവു one million of millions CS. 4. menses. Cpds. പൂ ഉറുമാല്‍ a gay coloured hand-kerchief പൂ. കഴിച്ചു TP. പൂക്കച്ച Sk. a zone, girdle, വെററിലപ്പാട്ടിയും പൂ. യും (of a woman; song). പൂക്കണ്ണന്‍ (2) one who has a speck on the eye. — പൂക്കണ്ണി 1. fem. of prec. 2. = പൂങ്കുരല്‍ a flower-bunch. പൂക്കണ്ണി കുത്തുക to begin to flower. v. n. പൂക്ക 1. To blossom വസന്തം വന്നിങ്ങു മരങ്ങള്‍ പൂത്തു KR. പൂത്തമരം a tree in blossom. പൂത്തത് ഒക്ക മാങ്ങയല്ല prov. പൂ വാത്ത, പൂക്കാത്ത bearing no blossom, prov. 2. to bud, expand പൂത്ത ചോകിന്‍ കൂട്ടം RC. increasing host, 3. to menstruate പൂത്തിരിക്കുന്നവള്‍; തൃപ്പൂത്തിരിക്ക (goddesses, queens, etc.). 4. to become mouldy. നാവു പൂത്തു തടിച്ചു Nid. furred. പൂത്തു പോയി spoiled as fruits. പൂത്തമരം decayed wood (= പുഴുത്ത & പൂതലടിച്ചമരം). VN. I. പൂക്കല്‍ flowering; നാപ്പൂക്കല്‍ sore mouth. II. പൂപ്പു 1. growing; ഇളന്പൂപ്പു (loc.) = അന്നു ണ്ണിഫലം annual vegetables. 2. a crop കൊല്ലത്തില്‍ മൂന്നു പൂപ്പു prov. sowing & reaping thrice (Kanni, Maγara, Mēḍa) also പൂവല്‍ & പൂ. 3. mould, verdigris, moss പൂ. പിടിക്ക Vl. 4. menses. CV. പൂപ്പിക്ക to cause to blossom മററുള്ളൃ തുക്കളും തന്മരം തന്മരം പൂപ്പിച്ചു CG.

prayatnam S. Persevering effort, endeavour. ആളുകളെ കൂട്ടി പ്ര. ചെയ്ക to make war. പ്ര. ചെയ്വാന്‍ ഉണ്ടയും മരുന്നുമില്ല, കുന്പ ഞ്ഞിക്കു വേണ്ടി പ്ര. ചെയ്യിപ്പിച്ചു, നമ്മുടെ പേ ര്‍ക്കു പ്ര. ചെയ്തവര്‍ TR. my followers in war. പ്രയത്നപ്പെടുക to labour, take great pains നിലങ്ങളില്‍ പ്ര'ട്ടു വിള ഇറക്കി MR. എ ത്ര ജന്മം പ്ര'ട്ടു GnP. passed painfully through — also denV. എന്തെല്ലാം പ്രയ ത്നിച്ചാലും Arb. പ്രയാഗം S. chief place for sacrifice, confluence of Ganga & Yamuna പ്രയാഗസ്നാനം; പ്ര യാഗയും SiPu. പ്രയാഗയിങ്കല്‍ മാഘമാസ ത്തില്‍ സ്നാനം ചെയ്ക KU. പ്രയാണം S. (യാ) going forth, journey, pilgrimage (= യാത്ര). — death V1.; പ്ര. ചെയ്തു Bhg. പ്രയാസം S. (യസ്) 1. exertion, toil. പ്ര'പ്പെട്ടു laboured hard. 2. difficult എത്തുവാന്‍ പ്ര. Bhr. (= പണി). പ്രയുക്തം S. see പ്രയോഗിക്ക. പ്രയുതം S. a million പ്രയുതന്നരന്മാര്‍ Bhr. പ്രയോഗം S. Application, practice; use of means അസ്ത്രപ്ര. തുടയര്‍ന്നു Bhr.; നല്ല പ്ര. clever treatment (med.). മന്ത്രപ്ര. etc.— മൃദംഗപ്രയോ ഗവാന്‍ SiPu. beating the tabor. denV. പ്രയോഗിക്ക to employ, apply, use as means, arms, talents; with Acc. & അസ്ത്ര ശസ്ത്രങ്ങള്‍ കൊണ്ടു പ്ര'ച്ചാന്‍, അവനെ പ്ര' ച്ചു മര്‍മ്മം തോറും, നൂറു ബാണങ്ങളെ തേരാ ളികളെ പ്ര. Brhmd. Shot. part. pass. പ്രയുക്തം as മന്ത്രിപ്രയുക്തന്മാര്‍ Mud. creatures of the minister, employed by him. മന്ത്രപ്രയുക്തബാണങ്ങള്‍ KR. charmed arrows. പ്രയോക്താവ് employer മാരണാദികള്‍ ചെയ്യു ന്നോന്‍ പ്ര'വായതു PR. പ്രയോജനം S. 1. motive, cause. 2. use, profit, advantage. denV. പ്രയോജിക്ക to be serviceable V1. പ്രരോഹം S. Budding പ്ര. ഉണ്ടായ്വരും PT. (from a seed). പ്രലംബം S. hanging down പ്ര'മാം ഗിരി KR. പ്രലംബന്‍ N. pr. a Daitya പ്ര'നെ കൊന്നു CG. പ്രലാപം S. a talk ബഹുപ്ര. KR. esp. lamentation. denV. പ്രലാപിച്ചു സര്‍വ്വരും AR. പ്രലോഭനം S. allurement പല വസ്തുകൊണ്ടും പ്ര. ചെയ്താല്‍ KR. to seduce. പ്രവചിക്ക S. to speak forth, announce, explain V1. നിഷ്ഠുരപ്രവക്താക്കള്‍ Bhg. propounders of harsh words. — പ്രവചനം prophesying. പ്രവണം S. (L. pronus) bent forward. abstrN. പ്രവണത്വം ഏകിനാന്‍ CC. inclination. പ്രവത്സലന്‍ S. = simpl. ഭര്‍ത്തൃപ്ര'ലനാരിമാര്‍ Bhg. devoted. പ്രവരം S. 1. (വരന്‍) the best, in Cpds. താപ സപ്ര'ന്‍, വീരപ്ര'ന്‍. 2. (വര്‍) lineage, race ഭക്തപ്ര'മായി മേവും Bhg. പ്രവര്‍ഗ്യം S. a ceremony at sacrifices തല്‍ പ്ര' വും ഉപസദവും KR. പ്രവര്‍ത്തകന്‍ S. a superintendent, arbiter. പ്രവര്‍ത്തനം S. activity; occupation V1. denV. പ്രവര്‍ത്തിക്ക=പ്രവൃത്തിക്ക. പ്രവര്‍ദ്ധനം = simpl. കോപം പ്ര. ചെയ്ക Mud. പ്രവാചകന്‍ S. = നിവി prophet, Nasr. ദാനി യേല്‍ എന്ന പ്ര. Genov. പ്രവാചകം (obj.) prophecy (Christ.).

višayam S. (വിഷ് to rule). 1. Country, province, department. പാഞ്ചാലമാം വി. Bhr. മഗധവി. ആമിതു KR. 2. range, object of sense or desires കര്‍മ്മവി., ജ്ഞാനവി. VedD. ഇന്ദ്രിയവി'ത്തില്‍ തൃപ്തിയില്ല, ക്ഷണികങ്ങളാം വി'ങ്ങള്‍ ഭുജിക്ക Bhg. വി'ങ്ങളില്‍ വീണു മുങ്ങി Anj., നീന്തി വലക ChVr. വി'ങ്ങളെ മഞ്ഞളിഞ്ഞു കാണ്ക Nid. The വി. of the 4 അന്തഃകരണ ങ്ങള്‍ are: of മനസ്സു: സങ്കല്പം of ബുദ്ധി: നിശ്ചയം, of ചിത്തം: ചാഞ്ചല്യം, of അഹ ങ്കാരം: അഭിമാനം Vednt. വാങ്മ നോവി'മല്ലാത പരബ്രഹ്മം Brhmd. unspeakable, unknowable. 3. object, relation പണം വി'മായി concerning money. ജന്തുക്കള്‍ വി'മായി കൃപയില്ല SiPu.

Vēṇāḍụ T. M. (വേണ്‍ T. = വേള്‍ desire; or from വെണ്‍ white?). N. pr. 17th district of Kērala, & 1 of the 12 districts of low Tami/?/ വേ'ട്ടുകരെക്ക് എഴുന്നെള്ളി TR. went to Travancore; also കുഡുംബം വേണനാ ട്ടുകാര്‍ ആക TR. — വേണാടടികള്‍ the king of Trav. (തൃപ്പാസ്വരൂപം) with 130,000 or 350,000 Nāyars KU. വേണാര്‍വള്ളി? Zanonia Indica, Rh.