T. M. C. Tu. (Te. ഏലു) l. To rule അരചാണ്ടു തുടങ്ങി Pay. നാടാളും ഇവന്‍ KR. പടയാണ്ടോര്‍ RC. officers; to tend കാലി കള്‍ ആണ്ടു നടന്നു Bhr. 2. to possess, have ഗുണമാണ്ട = ഉള്ള; ബലമാ ളുമവന്‍ RC. കനിവാളുന്ന CG. gracious വ ങ്കനിവാണ്ടു നല്കുവതിന്നു Swarg. to hold & show mercy. ജയമാണ്ടരുളുക; വിസ്തരമാണ്ട KR. extensive. മയ്യഴിയില്‍ ആണ്ട പുഴ TR. the river at Mahe. കയ്യാണ്ടവന്‍ he that has the power V1. തങ്ങളെ ആണ്ടോന്‍ CG. their lover (or Lord); with Acc. ഈ ഗുണ ങ്ങളെ ആളുന്ന പുത്രന്‍ CG. — CV. in കയ്യാളിക്ക f. i. അവരുടെ പക്കല്‍ കയ്യാളിച്ചു PP. delivered up to them. (Another modern ആണ്ട see under ആന്‍ in ആകുന്നു.)

ōppam, ഓപ്പു M. C. Tu. (ഓന്പുക) Smoothing. ഓപ്പക്കല്ല് = ഉരക്കല്ല് fig. പുഞ്ചിരി ത്തൂമത്തന്‍ ഓപ്പക്കല്ലായൊരു ചോരിവാ CG. ഓപ്പിടുക to polish. —

čappụ (Tdbh.; ശഷ്പം) 1. Leaf, esp. plantain leaf. ചപ്പുടുക്ക in hunting f. i. ചപ്പെടു ത്തുടുത്തു കെട്ടിയണെച്ചു കുന്നടുക്കേ ചെല്ക. — something of little value; എങ്ങനെയും വല്ല ചപ്പും ചവറും കയററി ഓടെണം TR. get some cargo anyhow. 2. a branch with leaves serving for an interdict (= തോല്‍ വെക്ക) വീ ടടെച്ചു ചപ്പും ഇട്ടു & ചപ്പെടുക്ക TR. (= Govt. seal). ചപ്പന്‍, ശപ്പക്കൈയന്‍& ചപ്പാണ്ടി m. a worthless person. = പുല്ലന്‍; fem. ചപ്പി, also N. pr. fem. ചപ്പം aM. = ചപ്പു 2. in official style വകമേല്‍ ചപ്പം ഇടുവിക്ക; കുടികളില്‍ കുന്പഞ്ഞി കല്പ നെക്കു ച. ഇടുന്നു; കടവുകളില്‍ ഉള്ള തോ ണികള്‍ പിടിച്ചു കെട്ടി കുന്പഞ്ഞി പേര്‍ക്കു ച. ഇട്ടു N. ന്‍റെ പക്കല്‍ കൊടുത്തു and then പണ്ടാരച്ചപ്പം നീക്കി തോണി കൊണ്ടു പോ യി TR. പീടിക അടെച്ചൊക്കച്ച. വെച്ചു, ച. നീക്കി, പറിച്ചു TP. ചപ്പില 1. any small leaf. ച. അനങ്ങി എങ്കില്‍ TP. if he hear the slightest rustling. 2. N. pr. fem. ചപ്പെരി in ചപ്പെരിവാലന്‍ (huntg.) name of the Ichneumon.

nilka 5. (prh. = ഇല്‍, also in Ved. S. to rest, abide) 1. To stand, remain, last നില്ക്ക ക്കേള്‍ക്കേപ്പറക to speak face to face. നില്ലെ ടാ നില്ലു നില്‍ Bhr. രാജാവിനേ കണ്ടു നില്ക്കാത്ത വര്‍ TR. who do not side with the Rāja. ഇ വര്‍ അവരെ കൂട നല്ലവണ്ണം നില്ക്കുന്നില്ല stand not well with them. — എന്നുടെ ചൊല്ലിങ്കല്‍ നില്ക്കുന്നാതികിലോ CG. if you abide by my advice. ആരു നിങ്ങളെ വാക്കിങ്കല്‍ നില്ലാത്തതു KR.; കല്പനപ്രകാരം നിന്നോണ്ടു പോരുന്നു TR. are obedient subjects. ദൊറോഗസ്ഥാനത്തിന്നു നിന്നതിന്‍റെ ശേഷവും TR. since I held the office. — നിന്നുകൊള്‍വാന്‍ പണി Bhr. to resist. നിന്നുകോള്‍വാന്‍ കരുതീടുക Mud. to defend. എന്നോടു നില്ക്കുമോ KR. withstand. — ക ണക്കുനോക്കി നില്ക്കുന്ന പണം വാങ്ങി TR. remaining. അതു നില്ക്കട്ടേ GnP., നില്ക്കവയെല്ലാം Bhg1. let us pass on. 2. to stop, cease നി ല്ക്കതെല്ലാം Bhr. enough of that! ആര്‍ക്കും കണ്ണീര്‍ നില്ലാ RC.; എന്നാല്‍ അതിസാരം നില്ക്കും a. med. നില്ലാത കോപേന Mud. unceasing, unsubdued. ഉരു ഓട്ടം നിന്നുപോയി the rains stopped all navigation. 3. auxV. = ഇരിക്ക to be. നാടു വിട്ടു നി. to leave for good. ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞു നില്ക്കുന്നു they stick to these terms. പാര്‍ത്തു നി ല്ക്കയും ചെയ്യാം TR. I shall wait. മൂന്നായ മൂ ര്‍ത്തികള്‍ ഒന്നായി നിന്നവന്‍Bhr. K/?/shṇa. തോ ണിയില്‍ കരയേറി നിന്ന സമയത്തില്‍ KR. — after; = perf. tense സന്തതം കാത്തേനിന്നും കാത്തു കൊള്ളുവന്‍ താനും Bhr. — Neg. വിന നാഴികയും ഉറങ്ങാതേ നിന്നു KR. — Often mere expletive, esp. in CG. ചൊല്പെററഉ നിന്നൊരു ശില്പം, ചേണുററു നിന്നു തുണെപ്പതിന്നായി CG. adv. part. നിന്നു 1. standing കോവില്ക്കല്‍ നി ന്നു വിചാരിക്ക KU. 2. having stood, parting from കടലില്‍ നിന്നു കരയേറി, — യേററി CG. Often contracted രക്ഷിച്ചാന്‍ അതിങ്കന്നു Bhr.; നാട്ടുന്നു പിഴുകി DN.; മലയി ങ്കന്നു KU ; പുറത്തുന്നു, പുരയിന്നു (ഇല്‍നിന്നു), വഴിമന്നു (മേല്‍), വീട്ട്ന്നു, പറന്പ്ന്നു vu.; also joined without Locative സ്വയാനങ്ങള്‍ നിന്നും ഇറങ്ങി KR.; എന്‍റെ കൂടേ നിന്നു തെററി vu. 3. hon. Nominative അങ്ങുന്നു you, ഭട്ടതിരിപ്പാട്ടു നിന്ന് എഴുന്നെള്ളി KU. സര്‍ക്കാരില്‍ നിന്നു പ്രസാദിച്ചു തരുന്നു TR. Government grants. Inf. നില്ക്ക whilst standing. നില്ക്കിടം standing place എനിക്കു നില്ക്കിടവും ഇല്ല ഇരിക്കിട വും ഇല്ല V1. VN. I. നില q. v., as നിലനില്ക്ക etc. II. നിത്തം, (T. നിററല്‍) എനിക്കു നിന്നേടത്തു നിത്തവും ഇരുന്നേടത്തു കിട ത്തവും കൊള്ളുന്നില്ല (loc.) III. നിലമ T. quality, state, f. i. വിലനിലമ എ ങ്ങനേ Mpl.the current price, price quoted. IV. നില്പു 1. standing ജലം നില്പുണ്ടായാല്‍ Anach. 2. (=നിലവു q. v.) arrears, balance ഏറിയ ഉറുപ്യ നില്പുണ്ടു still due. നില്പുള്ള ദ്രവ്യം TR. the balance due. — also നിലുവ T. C. നാട്ടിലുള്ള നിലുവപ്പണം പിരിക്കTR. outstanding balances; see നിലവു. CV. നില്പിക്ക (see നിറുത്തുക) 1. to make to stand. ഞാന്‍ നില്പിച്ച പുരയിന്നു നീ എന്തി ന്നു കഴിഞ്ഞു (=പാര്‍പ്പിച്ച, said to a disobedient wife). എന്‍റെ പക്കല്‍ ഒരു ഉറുപ്പി

nēr T. M. Te. C. (Tu. നെര്‍ = നികര്‍, നി ര, നെറി) 1. Straightness, as നേരലകു a straight blade; direction ആന പോയെങ്കിലേ ആ നേരേ വാലും വരും KU.; direct എന്‍റെ നേരൈങ്ങളേ, നേര്‍ പെങ്ങളേ TP. next brother, sister (of the same mother). 2. truth, justice. ഇപ്രകാരം ആണ് എന്‍റെ നേര്‍ MR. my true statement. ഇവിടത്തേ നേരുകള്‍ ഒക്കയും the real merits of our case. ഉണ്ടായ നേര്‍ അന്വേ ഷിക്ക TR. what really happened. കൊന്നതു നേരോ (jud.). നേര്‍ പറക to speak truth, തെളിക the truth to come to light. നേര്‍ ന ടത്തുക to execute justice. അവന്‍റെ പക്കല്‍ നേര്‍ പോരായ്കയാല്‍ TR. not innocent. നേരൊ ഴിഞ്ഞേതുമിനിക്കില്ല Mud. 3. what is even or like. നേര്‍ തരേണം give me half. മാമലയി ന്നേര്‍; adv. വാരികള്‍ ചൊരിയുമന്നേര്‍ ചൊരി ന്തനന്‍ RC.; നേരില്ലയാതൊരു കാന്തി, നേരററ, നേരകന്ന CG. incomparable. കന്നല്‍നേര്‍ മിഴി യാള്‍, മതിനേര്‍ മുഖിയാള്‍ etc. 4. agreement (ഇടുക, പെടുക). 5. thin, delicate (നേരിയ). Hence: നേരങ്കം V1. a face-to-face fight. നേരലര്‍ (4) enemies, നേ. കാലന്‍ Bhr.; (mod. the vicious). നേരസ്ഥന്‍ (mod.) true, honest സിദ്ധാന്തം കൂ ടാതേ ുള്ള നേ'ന്മാര്‍ MR. നേരാക (1) to become straight, direct. കാല്‍ നേരായ് വന്നു PT. was healed. (2) നേരായി ച്ചോല്ലുക to speak rightly, നേരാം വണ്ണം. (3) to equal (നാന്മറ p. 542.), കാലനു നേരായ കംസന്‍, നേരായോരില്ല ഇപ്പാരിലാരും CG.; അവന്‍റെ നേരായ്നില്പാന്‍ ആരും ഇല്ല KU. none to match him. (4) നേരായ് വരായ്കയാല്‍ TR. not coming to terms — (v. a. നേരാക്ക). നേരിച (T. a tune). നേ. യെന്നു നീ ചൊന്ന ത് ഒക്കും Pay. solution of riddles? നേരിടയാള്‍ (5) aM. a fairy figure, നേരിട യാട വാരണിക്കൊങ്ക RC. നേരിടുക (1) to face, meet, oppose എന്നുടെ നേ രിട്ടു നില്ക്കുന്നതാര്‍ KU.; വീരന്മാര്‍ തങ്ങളില്‍ നേ. കൊല്ലും, വായ്പോരുള്‍ കൊണ്ട് അവര്‍ നേരിട്ടു നിന്നു CG.; അല്ലെങ്കില്‍ വല്ല സങ്കടം നേരിട്ടേനെ So. would have happened. — (4) to agree, concur അന്യായക്കാരന്‍ അതു ജന്മി പക്കല്‍നിന്നു നേരിട്ടു വാങ്ങി, നേരി ട്ടുകൊടുത്തു (on കാണം), ദേവസ്വത്തില്‍നി ന്നു നേ. കാണം വാങ്ങി, നന്പ്യാരുമായി ഉണ്ട റുതി ആധാരത്താല്‍ നേ. MR.; നേരിട്ടു (= ഇ ണക്കം പറഞ്ഞു) എഴുതിക്കൊടുക്ക No. CV. ജന്മിയോടു നേരിടുവിച്ചു MR. നേരിയ (5) fine, thin, as cloth, flour, (n. നേ രുതു V1.); also met. നേരിയ സലാം tender greeting. നേരില്ലാത്ത (2) untrue. പരഞ്ഞ വാക്കിന്നു നേ' ത്താളുകള്‍ ChVr. promise breakers; (3) unmatched. നേരുകാരന്‍ an honest, trusty person; a simpleton. നേരുകേടു (2) untruth, losing one's innocency. നേ. കാട്ടുക TR. rebellion. നേ'ടായിപ്പറയും Mud. — നേരുകേടുകാരന്‍ a liar, cheat. നേരും ഞായവും the ends of Government, കുന്പ ഞ്ഞിന്നു നേ. വിസ്തരിക്കും, വിചാരിക്കും; also നേരും ഞായം നാട്ടില്‍ നടത്തിക്ക TR. just administration. നേരും നിലയും truth & right. നല്ല നേരു നിലയുള്ളവന്‍ VyM. thoroughly honest. നേരുള്ളവന്‍ trustworthy. നേ'നും നീരുള്ളവ നും കൊടുക്കാവു KU. lend to those that have a character & property. നേരേ (1) straight. വാല്‍ നേ. ആകയില്ല prov. നേരേ തല ഇതാ വെട്ടീടുക Mud. നേരേ തടുത്തു directly. — against തേരിന്നു നേരേ കൂട്ടിനാന്‍ ആനയേ Brhmd.; കണക്കുകള്‍ ഞങ്ങളെ നേ. ഉണ്ടാക്കി TR.; ഞങ്ങള്‍ക്കു നേ. ൦രംര്‍ഷ്യത MR.; നമ്മുടെ നേ. വക്കാണത്തിന്നു വന്നു CrArj.; അതിന്നേ. Bhr. — നേ. നില്ക്ക to stand upright. നേ. വിരോധം directly contrary. — നേരേ അനുജന്‍ (തന്പി നേ. കു ബേരനു KR.), നേ. ഇളയ next, youngest (opp. ജ്യേഷ്ഠന്‍ 409) — sometimes = പിന്നേ

pakkaṇam S. Hut of a jungle-dweller VilvP., കാട്ടാളന്‍ തന്നുടെ പ'ത്തില് ചെന്നു‍ CG. = പുലച്ചാള V2., (fr. പക്കല്‍ refuge T.)

pakkal T. M. (പകു & പക്ഷം; C. പ ക്കെ). Side; No. also വക്കല്‍, used adv. നിന്‍റെ പ. ഉണ്ടു it is with you. പ്രമാണം ചന്തു പ. ഉണ്ടു, രാജാവിന്‍റെ പക്കെന്നു (= ല്‍ നിന്നു) അ ഞ്ചാള്‍ നിശ്ചയിച്ചു TR.; പിടിച്ചു തരാഞ്ഞതു എ ന്‍റെ പ. തെററു തന്നേ TR. my fault.

pakkụ T. M. (C. പക്കെ) Side = പക്കം, പക്കല്‍. f. i. പക്കില്‍നിന്നു, പക്കുന്നു on the side. — പക്കേ = പക്ഷേ.

pōkkuγa T. M. 1. v. a. To make to go. പോക്കാവോന്നല്ല Bhr. irremoveable. ൪തി ങ്കള്‍ പോക്കി RC. passed. സ്വര്‍ണ്ണാഗ്രഹം കൊ ണ്ടു ജീവനെ പോക്കുന്നു VetC. to venture, sacrifice life. ൨൦ നായന്മാരെ ൪൦ കണ്ടം പോ ക്കി TP. cut in pieces. 2. to remove, ശത്രു ബാധാദികളെ പോക്കുവാന്‍ Mud. to abolish, remedy ദോഷം, പാപം, സങ്കടം പോ. etc.; മന്ത്രങ്ങള്‍ ചൊല്ലി വിഷയത്തെ പോക്കി CG. VN. പോക്കല്‍ 1. removing. 2. = പക്കല്‍ passing over മൃത്യുവിന്‍ പോ. അകപ്പെടും ഏവ നും Bhr. in the power of. പത്രം അവന്‍ പോ. ആശുനല്കീടിനാന്‍ Mud. gave him the letter. പത്തിപോ. ആക്കി Bhg. — പോ ക്കല്‍നിന്നു used for the Abl. ആചാര്യന്‍ പോക്കല്‍നിന്നു കേട്ടു Bhg.; രാഘവന്‍ പോ' നിന്നു ജ്ഞാനം ലഭിച്ചു AR.; ദേഹത്തിന്‍ പോ'നിന്ന അന്യനായി AdwS.

mūnnụ (T. മൂന്‍റു, C. മൂറു, Tu. മൂജി, Te. മൂഡു fr. മു, മൂ 2). Three ഒന്നായി നിന്നവന്‍ താന്‍ മൂന്നായി ചമഞ്ഞിട്ടു മുന്നം ഇക്കണ്ട ജഗത്തു ണ്ടെന്നു തോന്നിക്കുന്നു മൂന്നും കൂടൊന്നില്‍ ചെന്ന ങ്ങടങ്ങും നേരം ഒന്നുമില്ലല്ലോ വിശ്വം Sid D. മൂന്നരിയന്‍, (മൂന്നെ —) So., മൂനേരി Er̀. = മൂന്നു അരിയുക i. e. ചുള, കുരു, ചവണി of കറിച്ച ക്ക, stage of growth of a jack-fruit in the 3rd month. മൂന്നാം third മൂ. മാസം മരുന്നു കുടിച്ചു SG. (in pregnancy), മൂ. കാല്‍ the third quarter of the 60 Nā/?/iγas in a Nakšatra (30 — 45th നാഴിക). — മൂ. ഇടം = ഗുളികന്‍. മൂന്നാന്‍ a middle-man, surety മൂ'നെ നിശ്ചയി ച്ചു TR. പണ്ടാരി എന്നെക്കൊണ്ടു മൂ. നില്പാന്‍ ഒത്തിരിക്കുന്നു TR. bail. മൂന്നാമതു 1. third. 2. = മൂന്നാമന്‍ f.i. മൂ'തായി ഇരുന്നു പറഞ്ഞു VyM. മൂന്നാമന്‍ 1. a middle-man, neutral person, second മൂ. കൈക്കല്‍ വെച്ചു TR. 2. bail മൂ. നി ല്ക്ക, ഉറുപ്യയായിട്ട് എങ്കിലും ഒരു മൂ'നായിട്ടെ ങ്കിലും തന്നു ബോധിപ്പിക്ക TR. മൂ'നായി പറ യുന്നതാര്‍ V1.; hence: മൂന്നാമസ്ഥാനം or മൂ ന്നായ്മ (fr. foil.) suretyship. മൂന്നാളന്‍ = മൂന്നാന്‍ f.i. മൂ. പക്കല്‍ വെച്ചു TR. മൂന്നാഴിപ്പാടു, see മു — KU. — മൂന്നാഴൂരി 3 Nā/?/i & one Uri; vu. മുന്നാവുരി. മൂന്നു കാലജ്ഞത്വം Bhg. one of the 18 സിദ്ധി. മൂന്നു കാല്‍ a whipping post. മൂന്നുറുക്കു (മൂ 2.) = 3 നുറുകു, in huntg. മൂ. കൊ ടുക്ക. മൂന്നേത്തേ the 3rd മൂ. പട്ടിണി കിടന്നു TP. മൂന്നൊന്നു one-third TR. UR.

vakkal 1. (C. ബഗല്‍ = പക്കല്‍). Side അവന്‍ വ. ഉണ്ടു MR. = വശം with, about him. എന്‍റെ വ. കൊടുത്തു. 2. see വക്കുക I.

sarpam S. (G. /?/ rpō, L. salve). Creeping; a serpent, snake, esp. Cobra (bad omen). — സര്‍പ്പക്കല്ലു an idol, lodge of snakes, സര്‍പ്പ സത്രം Bhr. a sacrifice. — സര്‍പ്പക്കാവു serpents' grove where സര്‍പ്പന്തുള്ളല്‍ is performed, or സ. പാട്ടു sung. — സര്‍പ്പബാധെക്കു ഹേതുക്കള്‍ PR. സര്‍പ്പണം S. gliding, creeping. സര്‍പ്പിസ്സു S. ghee. കത്തുന്ന തീയിലേ സര്‍പ്പിഷ്ക ണം പോലേ Nal. a drop of ghee.

hastam S. 1. The hand, in Cpds. ദണ്ഡ ഹസ്തന്‍ etc. 2. the trunk of an elephant. 3. a cubit. ഹസ്തകടകം a bracelet with 8 faces (Royal privil.). ഹസ്തഗതം fallen into one's hands or power. ഹസ്താക്ഷരം, see സ്വഹ —. ഹസ്താന്തരം 1. another hand. 2. the things or money in hand ഹ. ഉള്ള ഉറുപ്പിക, അവര്‍ പക്കല്‍ ഹ. എത്ര TR. ഓരോ വകയില്‍ ഹ. ഉണ്ടു, എന്‍റെ മേലാല്‍ ഹ. ഉണ്ടു embezzlement. ഹസ്തി (2) = കരി an elephant; f. ഹസ്തിനി മുതു കേറി Mud. = പിടിയാന, also a gross woman, Bhg. — ഹസ്തിപന്മാര്‍ CG. = പാവാന്‍. ഹസ്തിനാപുരം N. pr. old Delhi ഹസ്തിനമായ പുരം, ഗസ്തിനേ വാഴും etc. Bhg.