aṇi T. M. C. (√ അണു) 1. Row, line of soldiers; അണി പകുക്ക to set in array, അണി നില്ക്ക, stand in files. 2. decoration, ഛത്രം അണിമുടി മീതേ പിടിച്ചതു KR. above the diadem. മുത്തണിമുലയാള്‍ Bhr. the breasts adorned with pearls, അണിമന്മുലത്തടം, അ ണിമാര്‍വ്വിടം RC. അണിമലര്‍ക്കുഴലിമാര്‍ RC. fine women. അണിമിഴികള്‍ Bhr. painted eyes. അണിമുറ്റം Nal 2. court decorated for a feast. അണിനൃത്തങ്ങള്‍ തുടങ്ങി CC. theatrical dance of serpent. അണിയറ, അണിയലപ്പുര dressing-room of players. അണിയലം കെട്ടിയേ തേവരാവു prov. അണിയലക്കൊട്ട a basket to hold the dresses of idols, etc. അണിശയനം ചമെച്ചു (പുഷ്പം കൊണ്ടു) CC. a grand bed. അണിവിരല്‍ ring-finger (also little finger, little toe). അണിയുക T. M. To wear (jewels, arms), decorate oneself; ഉടല്ക്കണിഞ്ഞിരുന്ന ക വചം RC. മുലയിണയിലണിവതിനു മുത്തു Nal. പൊന്നണിഞ്ഞാനകള്‍ Mud. കസ്തൂരികലഭങ്ങ ളെ അണിഞ്ഞാലും KR5. കേശത്തില്‍ അണിഞ്ഞു പുഷ്പങ്ങള്‍ KR. മാലമാറില്‍ അ.. Mud. തോടകള്‍ കാതില്‍ അ. CG. ചോര എടുത്തണിഞ്ഞു combatants. പൊടികൊണ്ടണിഞ്ഞു Bhr 11. mourning women, അവള്‍ പൊടി അണിഞ്ഞു കാണ്മാന്‍ Nal 3. അധരകുണ്ഡലമണിഞ്ഞുഗണ്ഡം KR. (fig.) V. N. അണിയല്‍ f. i. ആടാചാക്യാര്‍ക്കണിയല്‍ പ്രധാനം (prov.) അണിവു, മേനിക്കണിവായി നില്ക്കും CG. C. V. അണിയിക്ക to dress, adorn. ആന അ. dress out an elephant for processions, തല മുടിയിലണികുസുമനികരമണിയിച്ചു Nal 2. മണിമകുടം അ. Mud. Previous page Next page

amēd/?/dhyam S. Not to be sacrificed, excrements vu. Tdbh. അമെച്ചം dung of birds V1. രാജമാര്‍ഗ്ഗത്തില്‍ അ. ഇട്ടാല്‍ VyM. അമേദ്ധ്യകൃമിയായി പിറന്നു Bhg.

ari T. M. (T. അരി ചി G. oryza C. അക്കി) 1. Grain of rice, freed from chaff, നല്ല വരിനെ ല്ലുകത്തി അരിയാക്കി Sil. — met. നെല്ലെന്ന പോ ലെ മുളച്ചീടിനൊരെന്നെ മുദാനല്ലരിപോലെയാ ക്കി ചമെച്ചഗുരുമൂര്‍ത്തേ Kei N2. (by instruction). 2. rice given as payment, measure of rice (പത്തരി 10 Eḍanga/?/is, of അരി not of നെല്ലു). അരിതിന്മാനേശേഷി ഉള്ളു TP. good for nothing but to draw pay. അരിയും ചെലവും കൊടു ത്തു TP. to Nāyers for war. അവന്‍റെ അരിയും തണ്ണീരും എത്തീട്ടില്ല (or ഒത്തില്ല) he has not yet eaten the last, did not die. അരിയുടെ നീളം Previous page Next page

ima T. M. a C. (& ചിമ) Eyelash. — ഇമ യവര്‍ a M. Gods ഇമയവര്‍പകയവന്‍ RC 23. — ഇമയാടുക to wink V1. ഇമനിമീലിക smartness B. ഇമെക്ക to blink, twinkle ചിരിച്ചും കണ്ണിമെച്ചും മിഴിയാതെ Bhr. ഇമെക്കുമ്മുന്‍ RC. കണ്ണിമെ ക്കുന്ന മുന്പെ KR. ഇമെപ്പളവില്‍ in a moment V1.

išṭaγa S. (√ യജ്) Brick, also ഇട്ടി ക. ഇഷ്ടകള്‍ പക്ഷീന്ദ്രാകൃതി ചമെച്ചു (KR. for sacrifice).

kuma 1. T. M. (C. ഗു —) Bruising, beating കുമകൊള്‍ക to get stripes. കുമ ഊട്ടീടുന്നു ചില രെ നീ CG. flog some. കുമപ്പാവ SiPu. = യന്ത്ര പ്പാവ playing-puppets? 2. So. (T. കുവൈ, കുപ്പ) heaping up. കുമെക്ക 1. v. a. to beat, bruise, ദണ്ഡുകൊണ്ടു കുമെച്ചു RS. ഓരോ ജനങ്ങള്‍ അവരെ കു മെക്കയും Mud. അന്നീരില്‍ ചാരിച്ചു കു. MM. 2. to heap up.

krauńnǰam S. A kind of snipe; N. pr. a mountain in Himālaya. Bhg. — a kind of battle array ക്രൌ'മാം വ്യൂഹം ചമെച്ചു Bhr.

čamayam (T. ചമൈ = അമൈ, prh. Tdbh. of സമയം) 1. Getting ready for a grand occasion, equipment, dress & ornaments; trim, paraphernalia പടച്ച. = പടക്കോപ്പു etc. ച. അ ഴിക്ക V2. to take off ornaments. 2. preparation, mien & manner വെല്ലാം എന്മൊരു ച' ത്തോടെതൃത്തു RC. looking sure of victory. 3. stocking a garden കുഴിക്കൂറു ച'ത്തിന്നു ൬൦൦൦ പണം MR. expense for improvement. തെങ്ങു കഴുങ്ങു പിലാവ് ഈര്‍ന്പന ബുന്നു കൊടി വാഴ ഈ വക ച'ങ്ങള്‍ വെച്ചുണ്ടാക്ക, or തീര്‍ക്ക to plant trees. ചമയപ്പാടു getting ready. ചമയപ്പാട്ടം (3) = കുഴിക്കാണം f.i. ച'ത്തിന്നു പറന്പു വാങ്ങുക MR. ചമയപ്പാട്ടോലക്കരണം (doc.) ചമയപ്പുര V2. a Nasrāṇi vestry. n.v. ചമയുക 1. to get ready, to dress well കുഞ്ഞ നു ചമയുവാന്‍ മെയ്യാരപ്പൊന്നു കൊടുക്ക (to a bride), തന്‍റെ ചമയം ചമഞ്ഞു TP. (a youth). 2. to assume a shape ഭഗവാന്‍ കരിവരവ ടിവു ചമഞ്ഞു CartV. 3. auxV. to be matured, to grow, become ദാഹം മുഴുത്തു ചമ ഞ്ഞു, ദേഹം വളഞ്ഞു ചമഞ്ഞു (by age), മൂഢ രെ പോലെ ചമയുന്നതെന്തു നീ Bhr. അടല്‍ കാണ്മുത് എന്നു ചമെന്താര്‍ RC. got to wish for a sight of the battle. വറണ്ടേ ചമയും RC. മനം ചെല്ലാതെ ചമഞ്ഞുപോയി VCh. could not bring myself to — അവസ്ഥകള്‍ വല്ലാ തേ ചമഞ്ഞു Nal. grew worse. മെയ്യില്‍ ഒന്നും ഏലാതേ ച.. Bhr. became invulnerable.— Old with Inf. പേചചമെന്തനന്‍ RC.(= പറ കയായി). a. v. ചമെക്ക 1. T. M. to prepare, cook കറി ച. V1., ഇവ ഒക്കകൊണ്ടു പൊടിച്ച ഗുളി ക ചമെച്ചു MM. to make into; ഗ്രന്ഥം ച. to compose; പുതുമരംകൊണ്ടു ചമെച്ച ഗൃഹം KR. built. 2. aux V. to produce an effect = തീര്‍ക്ക (നീ എന്നെ ഇങ്ങനെ ആക്കിച്ചമെ ച്ചിതോ Bhr.). വിത്തേശഭാവം വരുത്തി ച മെച്ചു Nal. പ്രസന്നനാക്കി ചമെച്ചു Bhg. ദുഷ്ടരെ നഷ്ടമായി ച. Bhr. ദുഷ്ടനു ശക്തി യില്ലാതെ ചമെച്ചു ഞാന്‍ Nal. made it impossible for him. മന്നനെ അടലില്‍ അഴിനി ലയായി ചമെത്തനന്‍ RC. CV. I. ചമയിക്ക 1. to dress out, equip ബാല നെ കാമിനിവേഷം ച'ച്ചു SiPu. മൈഥിലി യെ ചമയിച്ചാര്‍ AR. decorated. മെയ്യാരപ്പൊ ന്നു ച'ക്കുന്നു TP. ദാസിയെ നന്നായി ച.. Bhr. 2. to stock a garden. പറന്പിനെ ച. to plant trees. II. ചമയിപ്പിക്ക id.

tāḍ/?/anam S. Beating, താ. കൂട്ടുവാന്‍ PT.; മമ ലഭിച്ചു താ'ങ്ങള്‍ VetC. denV. താഡിക്ക to beat, വക്ഷസി താ'ച്ചു AR.; ഭേരിയെത്താ'ച്ചു CG.; വിന്ധ്യനെത്താ'ച്ചു താ ഴ്ത്തിച്ചമെച്ചവന്‍ Bhr. Agastya. — Tdbh. താ ടിക്ക.

tēkkuγa (C. Tu. തേഗു to belch, Te. തേഞ്ചു, T. to cram). To belch തേക്കി ഇടുക, തളികയില്‍ ഉണ്ടാലും തേക്കും, ഇരിന്പുകുടി ച്ച വെള്ളം തേക്കുമോ prov. തേക്കി അരെക്കുക to ruminate (& തേട്ടി അ.) — ചക്കിന്‍റെ കണ തേക്കിപ്പോയി has flown out. No. തേങ്ങുക So. (T. to be full). To beat as waves on the shore, to feel nausea, to sob. തേ ങ്ങിത്തേങ്ങിക്കരക So.; to totter, reel V1.; to work out as a nail. B. VN. I. തേക്കം nausea, unsubdued anger B.; tottering, swoon V1. II. in പുളിന്തേക്കു TP. ഇടുക or III. പുളിന്തേ ക്കല്‍ ആയിരിക്ക sour belching, caused by an evil eye, (superst.) No. II. തേക്ക, ച്ചു v. a. (തേയുക) 1. To rub, smear തേച്ചിരിക്ക (with oil). തേച്ചുകളി regular bath. കുഞ്ഞനേ തേച്ചുകളിപ്പിക്കുന്നു TP. (the bride). എണ്ണ മേല്ക്കു തേക്ക MM.; കൊങ്കകളില്‍ വിഷം തേച്ചു ചമെച്ചു CG.; ചേവടിയിലേച്ചേറ് എല്ലാം അമ്മയുടെ ചേലയില്‍ തേച്ചു CG. — so also to white-wash (കുമ്മായം), to paint. 2. to clean, polish, sharpen. തേയാത്ത പല്ലു Nid.; കൈക ളേ പനിനീരില്‍ തേച്ചു CG.; വെണ്ണീറിട്ടു തേ. (= വടിക്ക.) VN. I. തേച്ചല്‍ waste from rubbing, തേ. പ ററുക. Previous page Next page

nalγuγa T. M. (Tu. നല്പു to rejoice) 1. To bestow, grant വരം നല്കി Bhg.; കഴുത്ത റുത്തഴകോടു ചോര നല്കുവാന്‍ Bhr. to sacrifice. ഒന്നുണ്ടു നല്വു VetC. (fut.). മാര്‍ഗ്ഗം ന. Bhr. make way for me. 2. auxV. (in po. = കൊടു ക്ക, തരിക). പുതുതാക്കിച്ചമെച്ചു നല്കീടുവാന്‍ Bhr. to build anew for you; വെന്നു നല്കുവന്‍ Bhg.

nīδam S. (part. of നീ) Led, well behaved (നീതഗുണം), brought. നീതി S. 1. guidance, wise conduct = നയം, f. i. ഉപായനീതികള്‍കൊണ്ടു വശമാക്കി Bhr.; ഇ ക്കഥയിലുള്ള നീതികള്‍ കേള്‍ക്ക Mud. expedients. 2. right proportion ഗീതങ്ങള്‍ നീതിയില്‍ പാടി CG., നീതിയില്‍ ഉരചെയ്തു Mud. well. കരികളോടു കരികളഥ രഥിക ളോടു രഥി കളും കാലാള്‍ക്കു കാലാളും നീതി യോടേററു Bhr. 3. law, രാജനീതികള്‍ ഓ രാത രാജാവു VCh. duties; — നീതിയും നി ലയും KU. (f. i. രാജനീതി ആചാരവും, ളോ കര്‍ നീതി ആചാരവും KU.). ജാതനായാല ‍മൃതനാം എന്നൊരു നീതി ചമെച്ചു Bhr. ordained that. എന്നാദിയാം നീതി നടത്തി Bhg. 4. justice (= ധ൪മ്മം), നീതിയും ചി ന്തിച്ചു കോപവും കൈവിട്ടു CG.; നീതി കെ ടുത്തെന്നെത്തല്ലും Anj. unjustly. നീ. കേള്‍ക്ക to judge. നീതികേടു injustice, iniquity. നീതിജ്ഞന്‍ a statesman നീ'ന്മാരായുള്ള മന്ത്രി മാര്‍ KR. നീതിനടത്തുക (3) to introduce laws എന്നേവം ആദിയാം നീ'യാല്‍ Bhg.; (4) to execute justice. നീതിപ്പണം B. taxes; (often = നികിതി). നീതിബലം (1) diplomatic art നീ. കൊണ്ടു കൊന്നു Mud.; (4) power of justice. നീതിമാന്‍ (1) clever in politics നീ'നായ രാ ക്ഷസന്‍ Mud. = നയനിപുണന്‍; (4) a just person നീ. ആയ നീ എന്‍റെ രാജ്യത്തെ നീ തിയോടേ നടക്കുക KR 4. — also ലോകപാ ലന്മാ൪ മഹാനീതിശാലികള്‍ Nal. നീതിശാസ്ത്രം (3) a book of laws, rather politics than ethics. മനുതുടങ്ങിയുള്ള നീതിശാ സ്ത്രക൪ത്താക്കന്മാ൪ VyM. legislators. നീതിസാരം a treatise on ethics. നീതീകരണം (mod.) justification; V. — കരിക്ക.

paǹa T. M. (Te. a sheaf, S. താളി the 'oozing' tree, see പനി). A palm-tree, esp. palmyra, Borassus flabelliformis, [ആര്യപ്പ. with larger leaves; കരിന്പ. & നീലക്കരി — TP., എഴുത്തോ ലപ്പന are difft. names]. നെടുന്പന പോയാല്‍ കുറുന്പന നെടുന്പന prov. (നീലക്കുറുന്പനവില്ലു TP.). പന ചെത്തുക (പനയേററം) to tap it. Stages of growth: തൈപ്പന, കുട്ടിക്കന്പ, കന്പ പ്പന, വലിയ പന. — ആണ്പ. m., പെ ണ്പ. the f. tree (കരിങ്കലച്ചി with black, വെള്ളച്ചി white, ചെന്പന red fruits; മുട്ടിച്ച ക്കന്പ & ചട്ടിക്കന്പ with large but nearly worthless fruits). കയററുപ. which is climbed, കുട്ടിക്കന്പ very young, yet yielding toddy, നല്ലകന്പ giving much toddy, പണ്ടപ്പന a bunch being tapped when the fruits on it have become പണ്ടക്കായി (it may flow for a whole year; the toddy is very strong), വിരിപ്പന്‍ പ. tapping is begun in Kanni & Tulā, വെക്കപ്പ. tapped during the hot season also, വാട്ടപ്പ. requiring careful tapping, വെട്ടപ്പ. kept only fur cutting leaves, തി രിയന്‍പ. having twisted leaves, പാററ or ചീളിപ്പ. with a slender stem, ആനപ്പ. with a broad base, so നെട്ടപ്പ., വളയപ്പ., ഇര ട്ടപ്പ., കൂനന്‍പ., ആലന്പന grown together with an ആല്‍, മൂച്ചിക്കല്‍ etc. പ. standing near, കാളിപ്പ. planted by K. etc. Palg. Kinds: ആനപ്പ. Corypha taliera (also കാരപ്പ.). ൦രംറന്പ. Caryota urens (= കണ്ണിപ്പ., ചൂണ്ടപ്പ., ആനപ്പ. & loc. ആര്യപ്പ.) താളിപ്പ., കുടപ്പ. Coryphaumb. തുടപ്പന (= ൦രംന്തു), നിലപ്പന. Rheede calls also Ferns പന, modern പന്ന q. v. പനക്കലം prov. vessel for palm-wine (പന ങ്കള്ളു). പനങ്കണ്ടന്‍ No. = പനന്തത്ത a parrot, പ. ന ല്ല കിളിയും TP. പനങ്കായി the fruit, പനന്തേങ്ങ Trav. പനങ്കുരണ്ടി (B. the ripe fruit?) Palg. the stone also പനങ്കുരു & കൊട്ട, used for playing. പനങ്കുല CG. the bunch. പനങ്കൂന്പു edible sprout of the palmyra, prepared during the monsoon by covering up the stones with earth (കുരണ്ടി മടയിടുക Palg.) പനഞ്ചക്കര palmyra sugar. (അച്ച് വട്ട്, ചി രട്ടവട്ട്, മണ്ടവട്ട് Palg.) പനനാര്‍ fibres of a palmyra branch. പനനൂറു & പനന്പൊടി sago. പനന്തണ്ടു the stem V1. പനന്തത്ത Palg. = പനങ്കണ്ടന്‍ a parrot (less docile, dangerous to crops). പനന്പഴം So. the ripe palmyra fruit. [Stages: മെച്ചിങ്ങ, ഇളന്ന (ീ൪), കുഴന്പന്‍ (see നൊ

= പലക? in നെയ്പല q. v.; also മരാമ ത്തികൊണ്ടു പലാ ചമെച്ചതു KR.; പലകള്‍ ച മെച്ചഹോ VCh.

pāḍuγa T. C. Te. M. (പാണ്‍ T.) 1. To sing ഞെരുക്കിപ്പാ. with a low voice, വിരിച്ചു പാ. aloud. പാടി ഉണര്‍ത്തുക = പളളി ഉണ. q. v.; കണ്ണന്‍റെ കീര്‍ത്തിയെ, ലീലയെപ്പാ ടിപ്പാടി CG. — met. നിങ്ങലും വൃഥാ ചെന്നു പാ' വാന്‍ തുടങ്ങേണ്ട Nal. need not try to charm or captivate. 2. to ring, sound. VN. പാട്ടു 1. singing പാ'൦ ആട്ടവും തുടങ്ങി നാര്‍ Bhr. 2. a song, poem കൃഷ്ണപ്പാട്ടു etc.; esp. Malayaḷam verses അവനിസുരന്‍ ഒരു വന്‍ ദശമം ഒക്കയും പാട്ടായി ചമെച്ചുതേ Bhg 10. പാട്ടുകാരന്‍ a songster, പാട്ടമ്മ A nach. a song-stress (= നങ്ങ്യാര്‍). പാട്ടരംഗം (അരംഗം) a theatre പാ'ത്തു ചെ ന്നു Anj. വാക്യം ഭാഷയായി പാടുവാനായി പാ'ത്തു തുണെക്ക് വന്ന ശ്രീരാമന്‍ദേവന്‍ BR. CV. പാടിക്ക 1. to cause to sing. 2. denV. (പാടം) to lay flat, പാടിച്ച flat B.