araṇi S. Wood kindled by attrition, Premna spin. fig. ഗുരുവായിരിക്കുന്നൊരണി മേല്‍ഭാഗത്തും ശിഷ്യാരണി കീഴ്ഭാഗത്തിലും രണ്ടും ഒന്നിച്ചുരുമ്മീട്ടുണ്ടായ വചനജ്ഞാനാഗ്നി യാല്‍ ശിഷ്യന്‍ ശുദ്ധനാം Bhg. അരണിമരം = ചമതു KU. അരണിയും അഗ്നി ത്രിതയവും KR. in sacrifice. അരണിക്കുരുന്നു a med.

avašišṭam, — šēšam S. The rest, remnant.

uǰiδam S. (part, ഉച, wont, suiting) 1. Proper, suitable ഉചിതവരം തരുവന്‍ Nal 2. സുന്ദരീരത്നം ലഭിപ്പാ൯ ഉചിതന്‍ deserving to get. തങ്ങള്‍ തങ്ങള്‍ക്കുചിതന്മാര്‍ക്കു ശിഷ്ടര്‍ Bhr. ഉചിതക്കുട്ടി fine, strong child. 2. M. manly feeling of honour. ഉചിതം കെട്ടവന്‍ a reprobate. ഉചിതക്കാരന്‍ a man of honour V1. ഉചിതം ചെയ്ത to retaliate നടത്താതേ KU. ഉചിതമുള്ള നായ൪ ഇന്ന് ഒന്നും ഇല്ല TP. നല്ല ഉയിതം കാട്ടി (vu.) ഉചിതത്തിന്നിളെച്ചീടൊ ല്ല (Anj.)

uččhišṭam S. (ശിഷ) Leavings of meal ഭുക്തശേഷമായുള്ളെരു ഉ. KR.

uṇḍụ 5. (old fut. of ഉള്‍) 1. There is, exists (opp. ഇല്ല). 2. is present വേണുന്നതിന്നു ഞാന്‍ ഉണ്ടു CG. സ്മൃതികളില്‍ ഉണ്ടു it is written. 3. as aux Verb: a.) with VN. വരിക ഉണ്ടു I shall come. കാണേണ്ടുക ഉണ്ടു Bhr. we must see. ശിഷ്യന്‍ ആകയും ഉണ്ടു heis. — also part. Nouns പറഞ്ഞതും ചെയ്തതും ഉണ്ടു I certainly said & did. വേഗാല്‍ വരുന്നതുണ്ടു ഞാന്‍ VetC. അവനെ കിട്ടിയാല്‍ ഒട്ടും പാര്‍ക്കാതേ കൊടുത്തയക്കു ന്നതും ഉണ്ടു TR. we shall. വീഴുവതുണ്ടു CG. I shall fall. ചിന്തിപ്പൂതുണ്ടോ CG. will he remember. മൂവാണ്ടുണ്ടു കാണാത്തു ഞാന്‍ Nal. I have not seen — കഴിക്കേണ്ടതുണ്ടു TR. — with VN. in അല്‍. അവനെ കാണല്‍ ഉണ്ടോ TR. are you in the habit of seeing him? പെട്ടി തുറക്കലും എടുക്കാറും ഉണ്ടു. MR. b.) with finite Verb, often adverbially inserted പുകഴ്വാന്‍ ആശ ഉണ്ടുള്ളില്‍ ഉണ്ടാകുന്നു EM. ഒന്നുണ്ടു ചൊല്ലുന്നു, ഉണ്ടു വരുന്നു Mud. he comes already. ഒന്നുണ്ടു വേണ്ടു KU. കോഴിയെ ഉണ്ടു പിടിക്കുന്നു TR. it is the fowls they seize. എന്നു കേള്‍പുണ്ടു ഞാന്‍, എന്നുണ്ടോ തോന്നി CG. did you really fancy? ഹേമത്തിന്നുണ്ടോ നിറക്കേടകപ്പെടൂ AR. In the past chiefly with ഇട്ടു: ഒക്കവേ പോയിട്ടുണ്ടു Bhr. 4. by a sort of ellipsis it stands in some phrases for the Copula; so in measuring distances: ഗിരിയുടെ ഔന്നത്യം ൧൦൦ യോജന ഉണ്ടു KR. പറഞ്ഞതു ചേര്‍ച്ച ഉണ്ടെത്രയും Nal.; esp.after തുണ etc. അവന്‍ എനിക്കു തുണ ഉണ്ടു; ബന്ധു, കൂട്ടുണ്ടു ഞാന്‍, ൦രംശ്വരന്‍ സഹായം ഉണ്ടു etc. Previous page Next page

ubēkša 5. (൦രംക്ഷ്) Overlooking, disregard, neglect. ശിഷ്ടരക്ഷണത്തിങ്കല്‍ ഉ പേക്ഷാഭാവം Nal. remissness. സര്‍ക്കാ൪ കാര്യ ത്തിന്ന് ഉ. കാണിക്ക, സര്‍ക്കാര്‍ക്കു കൊടുക്കേണ്ട തിന്നു ഉ. വരുത്തരുത് എന്നു TR. not to delay satisfying Gov's demands. അനുസരിക്കുന്നതി ന്ന് ഉ. വരികയില്ല shall not bestow in complying. കാര്യം തെളിവു കൊടുപ്പാ൯ ഉ. ചെയ്തു neglected to prove. — ഉപേക്ഷാദോഷമുള്ളേടം KU. a certain source of royal income. denV. ഉപേക്ഷിക്ക 1. to disregard അത് ഉ'ച്ചു വര്‍ദ്ധിച്ചാല്‍ Nid. to spread, being neglected. 2. to reject, forsake, renounce അവളെ കെ ട്ടിട്ടുള്ളതിനെ ഉ.. MR. to divorce her. part. ഉപേക്ഷിതന്‍ Mud. forsaken. CV. അമാത്യനെ മ്ലേഛ്ലനെ കൊണ്ട് ഉപേക്ഷി പ്പിച്ചു Mud. made the Ml. to dismiss him.

tirumbuγa T. M. (തിരു I., see തി രിപ്പുക); in So. തിരുമ്മുക V1. 1. v. a. To turn round, wrest, squeeze, (വൃഷണം തി. jud. in order to kill a child). കൈ തി. CG. wrung the hands in despair, കണ്ണും തി. CG. before an object of love. ഉറുമ്മി തിരുന്പിപ്പിടിച്ചു TP. seized fervently. മെയിതി. = ചവിട്ടുക milling. ചെവി തി. (school-punishment). മോതിരം തി രുന്പിക്കഴിച്ചു TP. തേങ്ങ തിരുന്പിപ്പിഴിയുക. 2. വസ്ത്രം വെള്ളത്തില്‍ മുക്കിത്തി. V2., ഉടുപ്പുകള്‍ തിരുന്പിക്കളഞ്ഞു TR. to wash cloth (different from അലക്ക). 3. to rub between the hands ഭസ്മം തിരുന്പി നോക്കി Mud., med. ഏലം തിരുന്പി അരിയാക്കി എടുക്ക to rub Cardamoms over a slow fire to render them marketable. പഴം തി രുമ്മി ഉടെച്ചു Bhr. തിരുന്പായി a large mat, as in a workshop. VN. തിരുമ്മല്‍ B. friction, embrocation. (തിരു II). — തിരുവങ്ങാടു, (S. ശ്വേതാരണ്യപുരം as if from വെണ്കാടു). A temple of Rāma near Talaččēri. തിരുവഞ്ചിക്കുളം KU. a temple of Bhagavati (മുക്കാല്‍വട്ടം) near Coḍungalūr; ancient capital of Kēraḷam; തിരുവഞ്ചാഴിമുഖം its harbour KU. തിരുവടയാളം a royal writ. തി. മടക്കോലക്കര ണകാര്യമാവിതു KU. (heading of a doc.) തിരുവടി (= തൃക്കാല്‍) You, He. നിന്തി. Your Majesty, തന്തി. ശിഷ്യര്‍ KR. the disciples of His Holiness. തിരുവട്ടപ്പശ, (S. ശ്രീവേഷ്ടാ) turpentine, തി' പ്പയന്‍ GP77. & a. med. തിരുവനന്തപുരം, N. pr. അനന്തശയനം = Trivandram. നല്‍തിരുവനന്തേശന്‍ VCh. Višṇu. തിരുവന്തളി a ceremony 7-12 days after a king's death (തളിക്ക 3.). തിരുവയസ്സു His age. തി. ചെന്നു KU. the king grew old. ഏറിയ തി'സ്സായിരിക്കുന്ന കോല ത്തിരിത്തന്പുരാന്‍ TR. തിരുവരത്തിക്കൂററന്‍ B. a bull, allowed to go at liberty. തിരുവല a beggar, (see തിരുവാളി). തിരുവാമൊഴിഞ്ഞു RS. Rāma said. — തിരുവാ യ്ക്കെതിര്‍ വായില്ല prov. തിരുവാക്കുററി (തിരു I ?) the touch-hole of a match-lock. തുരുവാട, (— വിടാട, — മിടാട No. vu.) see തിരുവുട. തിരുവാണയിടുക to cite in the name of the king. തിരുവാതിര (S. ആര്‍ദ്ര) the 6th asterism, including Betelgeuze; വന്നില്ലല്ലോതി. GnP. a feast in Mithunam (see ഞാററുതല). തിരുവാഭരണങ്ങള്‍ Bhg. jewels of Gods & kings. തിരുവാലത്തിരി V1. lustration of arms at the close of the rainy season (തുലാപ്പത്തു), before taking the field; തി. ഉഴിയുക. Previous page Next page

manukka M. (Te. മനുചു to revive, preserve?). To pat, caress, soothe an elephant V1. മനോകര്‍ണ്ണിക (manō = മനസ്സ് S.) Mind, Bhg. = മനതാര്‍, (S. മനഃകര്‍ണ്ണിക). മനോഖേദം inward grief = മനോദുഃഖം ChVr. മനോഗതം S. thought, wish നിന്മ. Bhr. മനോഗുണം S. kindness, benignity V2. മനോഗോചരന്‍ S. mere object of the mind. VilvP. മനോജന്‍ S. = മനസിജന്‍ Kāma. മനോജയന്‍ S. overcoming himself. മ'നാ യൊരു ശിഷ്യന്‍ SidD. abstemious; also മനോജയം Bhg. മനോജവം S. swift as thought. മനോജ്ഞം S. pleasing, fine. മനോദോഷം S. malice; മ. വെക്ക V1. to keep anger. മനോനിഗ്രഹം subduing one's own soul, Bhg. മനോപാഠം learning by heart (opp. ഏടുപാഠം). മനോപൂജ ചെയ്തു Bhg. inward worship. മനോബലം S. strength of mind. മനോഭവന്‍ S. Kāma = മനോജന്‍, f. i. മനോഭ വക്ലേശം സഹിച്ചു Nal. മനോഭീതന്‍ a coward നീ ഇത്ര മ. ChVr. മനോമയം S. spiritual. മനോരഞ്ജന S. friendliness, agreeableness മ. രഞ്ജന എങ്കില്‍ ചാണകക്കുന്തിയും സ മ്മന്തി prov. മനോരഞ്ജിതര് TR. (complimentary style) loved by all, popular, agreeable. മനോരഥം S. heart's joy, wish മ. ചിന്തിക്ക (=മനോരാജ്യം), മ. സന്തതിക്കാകാ PT. to indulge in forming wishes & hopes മനോരമം S. delightful. മനോരമേ Voc. f. Mud. മനോരമ്യം winning, pleasing. മനോരാജ്യം S. building air-castles മ. ചിന്തി ക്ക, വിചാരിക്ക; മൃഗങ്ങളും തന്‍റെ മ. കഥി ക്കും PT. വില്ക്കാം എന്നൊരു മ. ഉണ്ടായി MR. ഉളളില്‍ ഓരോ മ. നിറെച്ചു SiPu. മനോല No. = മനയോല, മനശ്ശില. മനോവികാരം S. changing emotion. മ'മില്ലാ തേ V2. unbiassed. മനോവിശ്വാസം S. self-confidence ൦രംശ്വര ന്മാര്‍ക്കുപോലും തന്‍ മ. കൊണ്ട തപസ്സ് ഒക്ക വേ പോയീടുന്നു Bhg5. മനോവൃത്തി volition, Chintar (ഏകീകരിക്ക 166 App. മനോവേഗം S. quick as thought. മനോസംശയം Bhg 11. = മനസ്സംശയം. മനോഹതന്‍ S. disappointed. മനോഹരം S., മനോരം, മനാരം vu. 1. charming, captivating, lovely; f. മ'ര & — രി V1.; പത്മജാമനോഹരന്‍ AR. 2. elegance, cleanliness — മനോരക്കേടു slovenliness. മനോഹാനി S. id. മ.യാം കടാക്ഷം Nal. a ravishing look. മന്തം = മന്ദം as മ. മറിച്ചല്‍ B. forgetfulness. മന്തല്‍മീന്‍ the sole fish. മന്താരം see മന്ദാരം. മന്തി T. M. A blackfaced monkey, (see മന്തു 3.)

vaṇaṇṇuγa T. M. (Tu. C. baggu to stoop, Te. = ഒടുങ്ങുക). 1. To bend, bow വ' ങ്ങി നില്ക്ക to stand with the head bent. 2. to reverence, salute respectfully; with Dat. വി പ്രര്‍ക്കു വണങ്ങീടും ക്ഷത്രിയര്‍ KR.; with Loc. തല്‍പദതളിരിങ്കല്‍ വ'നാന്‍ KR. നിലത്തു വ. CG.; with Acc. നിന്നെ ഞാന്‍ വ'ന്നേന്‍ PT.; also of mental adoration ദിനന്പ്രതി രാമന്‍ ജ നനിമാര്‍ പാദം വ'ന്നെന്നു പറ KR. tell them, I daily make obeisance to them. VN. വണക്കം 1. obeisance. 2. reverence, humility ശിഷ്യന്‍ വ'ത്തില്‍ വല്ക്കലകൊടുത്തു KR. വണക്കുക v. a. to bend So. T.

šišṭam S. 1. (part. pass, of ശിഷ്). Left, remainder അടഞ്ഞതിന്‍റെ ശി. അടയേ ണ്ടതിന്നു, ശി. ഉറുപ്പിക TR. the balance. കോ ലരാജ്യത്തിന്‍റെ ഒരു ശി. remnant. ശി'മുള്ളവര്‍ Anach. the others. പണശി. etc. 2. (part. pass. of ശാസ്) disciplined, trained, good ശി ഷ്ടര്‍ ക്ഷയിക്കും ദുഷ്ടര്‍ക്കു പുഷ്ടി Sah. ദുഷ്ടരെ ശി ക്ഷിക്ക ശിഷ്ടരെ രക്ഷിക്ക VCh. ശിഷ്ടരക്ഷണം (duty of a king). ശിഷ്ടപരിപാലകന്‍, etc. ശിഷ്ടി S. = ആജ്ഞ CS. denV. ശിഷ്ടിക്ക (1) to remain, — പ്പിക്ക to leave, spare. ശിഷ്യന്‍ S. (2; p. fut. pass.) to be taught, a pupil, disciple ശി'ന്മാര്‍ & ശിഷ്യകള്‍ KU., ശിഷ്യന്മാര്‍ f. pl. — ശിഷ്യത്വം discipleship. ശീ Tdbh. of ശ്രീ.

saṇġam S.( സഞ്ജ് & ഗമ്). 1. Joining. സല്‍സ. associating with the good. സ്രീ സ. = മൈഥുനം; so നിന്‍ അംഗസംഗാനന്ദവ ൪ജ്ജിതന്‍ Nal. 2. = സക്തി, f. i. ഒന്നിങ്കല്‍ സ. ഇല്ല Bhg. free from all attachment. ചുണ്ടോടു സംഗത്തെ കോലുന്ന നാസിക CG. a nose like a beak. സ൪വ്വസ. ത്യജിക്ക etc. സംഗതം S. (സം) united; met. ശിവന്‍ അവ ളോടു സ'നായി KR. ഗംഗയും സമുദ്രവും ച ന്രികാചന്രന്മരും സ'ന്മാരായി Nal. സ'മാ യ്വരും നിങ്ങളില്‍ സഖ്യവും PT. friendship will be closed. സംഗതി S. 1. Meeting. 2. chance, occasion നിന്‍പുണ്യേന എന്‍ ആലൊകനം സ. വന്നുതേ Nal. was occasioned. പടയാകകൊ ണ്ടു കച്ചോടത്തിന്നു സ. വന്നില്ല TR. 3. cause സ. കൂടാതൊരു മൃഗപ്പേടയെ കണ്ടു Nal. accidentally. കൊടുക്കാതേ ഇരിപ്പാന്‍ സ.ഹേതു ക്കള്‍ ണ്‍ന്തു TR. അതു സ. യായിട്ടു therefore. കണ്ടം സ. യായിട്ടു jud. മുതല്‍ സ. യാല്‍ ഇടച്ച ലായി MR. on account of. 4. circumstances, case, subject അന്യായസ. കൊണ്ട് എന്തറിയും MR. about the charge. സംഗമം S. 1. = സംഗം joining, copulation Bhr. 2. confluence വന്ദിക്ക സ'ത്തെ KR. denV. മംഗലദീപംപൂണ്ടു ചെന്നു സ'മിച്ചു CG. kings met. സംഗി S. attached to, സ്രീസംഗി etc. Bhg. denV. സംഗിക്ക (fr. സംഗം = സഞ്ജിക്ക) to associate with ബ്രാഹ്മണര്‍ രാജസ്രീകളെ സ'ച്ചുല്പാദിച്ചുണ്ടായി രാജാക്കള്‍ KU. (സം): സംഗരം S. war നിന്നോടു കൂടിന സ. നില്ക്കട്ടേ, മൂവരും സംഗരകാംക്ഷികള്‍, സ. മ ങ്ങിത്തുടങ്ങി CG. സംഗീതം S. 1. sung by many സ'രായവര്‍ ചൊല്ലുന്ന വാക്കുകള്‍ CG. the renowned. ഞാന്‍ ചെറിയൊരു നാളേ അസ്രശസ്രപ്ര യോഗങ്ങളും മഹാസംഗീതങ്ങളും പറിക്കു ന്പോള്‍ vu. 2. a concert, singing with instruments, music സംഗീതസാഹിത്യാദി Nal. 4. സംഗീതക്കാര്‍ singers. സംഗ്രഹം S. 1. Collection. പുരാണമായി സ'മായിരിക്കുന്ന ദ്രവ്യങ്ങള്‍ TR. laid up. 2. acquiring മന്ത്രസ. ചെയു SiPu. learned. ദാര സ. ചെയ്യാത പാന്ഥന്മാര്‍ Bhg. bachelors. 3. abridgment, as ഗണിതസ. സംഗ്രഹണം S. esp. = പരസ്രീസാഹസം VyM. denV. സംഗ്രഹിക്ക 1. to lay up എണ്ണ കാച്ചി വാങ്ങി തങ്കരയിച്ചു a. med., ദ്രവ്യം TR., രത്നം സ'ച്ചീടുക CG. to keep it. 2. to seize കാമ പരവശനായി അവളെ സ'ച്ചു KU. 3. to comprehend. സംഗ്രാമം S. war, PT. fight. സംഘം S. (ഹന്‍). 1. Multitude ശിഷ്യസ. Bhg. 2. an assembly or association of Brahmans.

sańǰayam S. (സം, ചി). Collection മേഘസ. Bhg., പാപസ. SiPu., പാംസുസ. AR., ശിഷ്യസ. AR. Bhr. = സംഘം. സഞ്ചയനം S. collecting, esp. the bones of a burnt corpse പിണ്ഡവും സ'വും കഴിച്ചു KU. — denV. പഞ്ചഭൂതങ്ങളെക്കൊണ്ടു സ'യിക്ക പ്പെട്ടതു കളേബരം Nal. made up out of. സഞ്ചായം S. extra gain ആററുവഴി സ. വി ചാരം TrP. superintendence of timber-floating. സഞ്ചരിക്ക S. (ചര്‍). To wander, journey, പലേടത്തും സ'ച്ചു TR.; to circulate as wind, air. — VC. അവനുടെ വാഹനമായിട്ടു സമസ്ത ലോകങ്ങളില്‍ സഞ്ചരിപ്പിക്കേണം VetC. carry. സഞ്ചാരം S. 1. wandering, moving about സര്‍വ്വ ത്ര സഞ്ചാരശീലന്‍ Bhg. Nārada. എലിസ., ഭൂതസ., മുനിസ. haunted by rats, ghosts. സ. ഇല്ലാത്ത unfrequented. 2. difficult progress, distress സഞ്ചാരജീവി; മരണസ. = ഊര്‍ദ്ധ്വശ്വാസം; also സഞ്ചാരം fatal fever-heat. 3. contagion സ. പിടിക്ക to be infected. സഞ്ചാരി S. a wanderer, fickle. സ'ക a female messenger.

Saumyaǹ S. (സോമ). 1. Related to the moon; Budha. 2. placid, mild, gentle സോമനെക്കാളും സൌ. SiPu. ശൂരന്മാര്‍ സൌ' ന്മാര്‍ എന്നു വന്നു CG.; f. നീ സൌമ്യയായീടുന്ന തും ഘോരയായീടുന്നതും DM. (Goddess). സൌമ്യത S. meekness, gentleness. സൌരം S. 1. (സുര). Celestial സൌരലോക ത്തില്‍ വന്നു KR. 2. (സൂരി) solar; a solar month. — സൌരരശ്മികള്‍ Bhr. — സൌരമാനം solar reckoning, astr. സൌരതഭാവങ്ങള്‍ = സുരതം KR. സൌരഭ്യം S. (സു). 1. Fragrance സൌരഭ്യപ ദാര്‍ത്ഥം Nal. 2. beauty, fame. സൌരാഷ്ട്രം S. = സൂര്‍ത്തി Surat; സൌരാഷ്ട്രേ യന്മാര്‍ KR. സൌരി S. (സൂര്യ). Saturn ഗുരു സൌരിയോടു യോഗം Mud. സൌവണ്ണം S. (സു). Golden സൌ'സാലധ്വ ജപതാകങ്ങളും AR. സൌദിവന്‍, സൌവിദല്ലന്‍ S. A guard of the harem. സൌവീരന്‍ S. (സു).a N. pr. King & people KR. സൌശിഷ്ട്യം S.സു (cry). Excellence, സൌ. ഉളള വന്‍ VetC. സൌശീല്യം S. = സുശീലത Nal. VetC. സൌഷ്ഠവം S. (സു). Excellence, beauty ത്രൈ ലോക്യസൌ., ആകാരസൌ. Nal. പാര്‍പ്പാന്‍ സൌ. ഇല്ല not pleasant, vu. സൌഹാര്‍ദ്ദം S. (സു). Friendship തമ്മില്‍ അത്യ ന്തസൌ'മോടേ വളര്‍ന്നു SiPu. സൌഹൃദം S. id. നിന്നോടു സൌ. എത്രയും നി ഷ്ഫലം KR. അവരോടു സൌ. ഉണ്ടു Bhg. സ്കന്ദന്‍ S. (jumping). Subrahmanya, ചെന്നു ലോകങ്ങളെ അമര്‍ക്ക നിമിത്തമായി Sk., hence: സ്കാന്ദപുരാണം Sk. സ്കന്ദിക്ക S. (L. scando) to jump, burst out സ്ക'ച്ച ബീജം Bhr. സ്കന്നം (part, pass.) trickling, fallen.