agaṇiδam S. Innumerable, also അഗണൃസദ്ഗുണം KR.

(?) alaδāri Preparation, articles required. സദ്യെക്ക് അലതാരികള്‍ ഒന്നും ഇല്ല = കോപ്പു (loc.)

āsannam S. (സദ്) Near, ആസ ന്നകാ impending death. ആസാദ്യം obtainable V1. പാതാളം ആസാദ്യ CC. going to Hades.

ubanišattụ S. (സദ്, sitting at the feet of another) 1. Esoterical doctrine മൊ ഴികള്‍ ഉ'ത്താകയാല്‍ Bhr. secret. 2. explanations of Vēdas മുപ്പത്തിരണ്ടുപനിഷത്തും Tatw.

ubasattụ S. (സദ്) A part of the ǰyotišṭōma sacrifice ഉ'ത്തിനെ ചെയ്തു Bhr 12.

urusuγa = ഉരസുക M. C. Tu. 1. To wear off, diminish; സദ്യ ഉരുസിപോയി came off poorly. 2. to glide down, fail ഗര്‍ഭം ഉരു സി = അലസി. Previous page Next page

kaδir T. M. C. Tu. (കദ് C. Tu. to shake) 1. An ear, spike of corn കതിരായിവിളയുന്നവ = ശൂകധാന്യം; കതിരവാല്‍ awn, beard of corn V1. 2. ray ഒണ്കതിങ്ങള്‍ ആയിരം ഇണങ്ങും കതി രോ൯ RC. 3. spindle (5). Hence: കതിരം 1. beauty, radiance ക. കത്തിതി ളങ്ങി Ti2. അക്കതിരങ്ങള്‍ തൃക്കഴലോടു ചെ ന്നുചെന്നീടുവാ൯ Anj. prayers? verses? souls? 3. കതിരമാക്കി ഉണക്കുക to cut meat open for salting. കതിരവന്‍ sun. ക'നു സദൃശന്‍ Bhg. കതിരോ നെക്കണ്ടു കൈക്കൂപ്പുന്പോള്‍ TP. (king at sunrise). കതിര്‍ചിന്ത അസ്ത്രം തൊടുത്തു RC. so as to glitter; hence കതി൪വില്ലു RC. കതി൪പ്പുളി (T. കതുപ്പുളി) iron instrument to burn the breast of atrophic children. med. (also ചൂടുകോല്‍). കതിര്‍ക്ക 1. to shoot into ears (vu. കതിരി ച്ചുപോക) കതിര്‍ത്തു നില്ക്കുന്നൊരു നെല്ലു തീററി CCh. 2. to shoot rays or looks, to be radiant കതിര്‍ത്ത അംബുധരം VCh. മുന്നേതില്‍ ഏററം കതിര്‍ത്തു CG. looked more fierce. 3. വാരിധി കതൃക്കും Bhr. = അതിക്രമിക്കും attack. കളളനെ കണ്ടു കതൃത്തു പിടിച്ചു കൊണ്ടുപോരുവി൯ CG. to fight. കാമ൯ വന്നു കതൃത്തൂതുടങ്ങിനാ൯ കാ മിനിയോടു CG. VN. I. കതിര്‍മ്മ sharpness കടുവാവങ്കതിര്‍മ്മ പോ ലെ (Mpl. song); beaming. II. കതിര്‍പ്പു 1. resistance, fight V1. 2. B. part of the blossom of palm trees.

ghōšam S. (ഘുഷ്) 1. Noise, loud sound വിക്രയസ്ഥലങ്ങളില്‍ എത്രയും മഹാ ഘോ. Nal. വാദ്യ— ങ്ങള്‍ ഘോഷിച്ചു നടന്നാര്‍ KR. ചക്ര—, അസ്ത്ര— ങ്ങള്‍ in battle. വേദി യന്മാരുടെ വേദഘോഷങ്ങള്‍ Nal. loud recitation. 2. rumour ഭൂപനോട് ഏല്പതിന്നെന്നൊ രു ഘോ. നടത്തിനാന്‍ Mud. spread a report, as if he meant to attack. എല്ലാടവും ഒരു ഘോ. കൊണ്ടുതേ it was bruited everywhere. പല രോടും ഘോ. കൊണ്ടീടുകില്‍ Mud. 3. pomp, parade, show കാടു ദഹിക്കുന്ന ഘോഷവും കാ ണായി Nal. കുറയ ഘോ. വേണം something extra (at dinner, feast). അവരുടെ കല്യാണം ഘോ'യിട്ടു കഴിച്ചു Ti. 4.S. station of herdsmen = ആയന്പാടി. ഘോഷണം sounding; proclamation, also ഘോഷണ. ഘോഷവാര്‍ see ഗോ — ഘോഷാക്ഷരം = ഗംഭീരാക്ഷരം. ഘോഷിതം (part.) loud (as ഘോഷിതശബ്ദ്ം V1. hoarse); proclaimed, preached. denV. ഘോഷിക്ക 1. to sound, v. n.; to produce a sound, to play, v. a. അവര്‍ വാദ്യം ഘോ'ന്നു Nal. ശോഷിച്ച തോയങ്ങള്‍ ഘോഷിച്ചു CG. (in consequence of rain). 2. to proclaim, announce സ്വയംവരം ഘോ'പ്പതിന്നു യത്നം തുടങ്ങുവിന്‍ Nal. (by circular letters). ഘോ' ച്ചു ഭയങ്കരം ചൊല്ലിനാന്‍ KR. ഘോഷിക്കാ ഞ്ഞതു ഭാഗ്യം എന്നതേ പറയാവു Mud. happily it has not been made public. ഘോ'ച്ചു കൊള്‍വിന്‍ എന്‍റെ പൌരുഷം, സ്വസ്ഥം നമുക്കെന്നു ഘോ'ക്കയും ചിലര്‍ Nal. പുരാ ണങ്ങള്‍ അത്യുച്ചം ഘോ'ക്കിലും KeiN. recite. 3. to celebrate with pomp ഉത്സവം, മഹാ ക്രതു ഘോ. Bhr. (but ഉത്സവം ഘോഷിച്ചു ക ല്പിച്ചു Mud. proclaimed). ഘോഷിച്ച സദ്യ a veryliberal feast. ഇങ്ങനേ ഘോഷിച്ചുയാത്ര പുറപ്പെട്ടു Nal. pompously (for ears & eyes).

tal 1. S. (tad) That, it. തത്തല്‍പ്രകാരശാ സ്ത്രങ്ങള്‍ VetC. = അതതു. 2. M. (തന്‍, in T. തര്‍റ) his own; നാരിമാര്‍ തത്തല്‍ഭര്‍ത്താക്കളോ ടു Bhg. തല്‍കരണം V2. the original deed (if not തലക്ക —) തല്‍ക്കാലം 1. the time being then or now. ത'വും സദൃശവും പുനര്‍ ഉപ്പുപോലേ prov. opportunity. തല്ക്കാലബുദ്ധി presence of mind. ത ല്ക്കാലോചിതകര്‍മ്മം ചെയ്തു KR. തല്ക്കാലദോ ഷം incidental unavoidable evil. 2. at once. തല്‍ക്കുറി memorandum of the birth taken immediately. തല്ക്കുലം one's own family, ത. വറട്ടി ധര്‍മ്മം ചെ യ്യരുതു prov. തല്‍ക്ഷണം instantly.

daurāǰyam S. (ദുര്‍ — രാജ) Tyranny, നന്നല്ല നിന്നുടെ ദൌ. ഈദൃശം Nal. (or read — ത്മ്യം). ദൌരാത്മ്യം S. (ദുരാത്മം) Wickedness, ദൌ. കള ഞ്ഞു KR.; ദൌ. ഉള്‍ക്കൊണ്ടിവിടെക്കു വന്നതു UR. malice. ദൌര്‍ഗ്ഗന്ധ്യം S. = ദുര്‍ഗ്ഗന്ധത. (ശ്വാസദൌ. Nid.) ദൌര്‍ദ്ദിന്യം S. (ദുര്‍ദ്ദിനം) Bad luck of the day CG.

nišvāsam S. 1. (നി) Breathing, inhalation. ദീര്‍ഘനിശ്വാസങ്ങള്‍ SiPu. sigh. 2. (നിഃ) exhalation, hissing നിശ്വാസപതങ്ങ ളാല്‍ പതിപ്പിച്ചു DM. Gods felled their foes by their breath. 3. sobbing ഉഷ്ണനി'ത്തോ ടു കേട്ടു Bhr.; despair നി. ഉണ്ടാകേണ്ട വിശ്വ സിച്ചാലും എന്നേ Bhr. (=ആകുലം V2.) denV. 1. നിശ്വസിക്ക V1. to breathe with difficulty. 2. v. n. ഉരഗം പോലേ നിഃ ശ്വസിക്ക Bhr. (നിഃ): നിശ്ശങ്കം S. fearless, & നിശ്ശങ്കിതന്‍ V1. നിശ്ശങ്ക V2. confidence. നിശ്ശേഷം S. whole, ന്ശ്ശേഷനാശം Mud. (നി): നിഷംഗം S. (സഞ്ജ്) cleaving to; a quiver. നിഷദനം S. (സദ്) sitting; നിഷണ്ണന്‍. part. നിഷധം S. N. pr. a mountain, a people. Nal. (നി:) നിഷാണം S. a double drum (= ഢക്ക), മരന്നിഴാണം RC. നിഷാദന്‍ S. a barbarian, = വേടന്‍, കാട്ടാ ളന്‍ KR.; പാലാഴിതങ്കരേ വാഴും നി'ന്മാര്‍ Bhr. നിഷിദ്ധം S. (part. of സിധ്) forbidden; wrong. നിഷിദ്ധകര്‍മ്മം ചെയ്യായ്ക Vil. നിഷൂദനം S. killing. നരകനിഷൂദന! Ch Vr. നിഷൂദി a weapon, നല്ല നിഷൂദിയും (sic) വാഴും എടുത്തു, ഗുണം ഏറും നിഷൂദികള്‍ ഇരുപുറവും KR. (or satellites?) നിഷേധം S. (see നിഷിദ്ധ) prohibition. വി ധിയും നി'വും അറിയാത Bhr. right & wrong; negation (also gram.) denV. നിഷേധിക്ക 1. to prohibit. എന്‍റെ അവകാശവും നടപ്പും നി'ച്ചു MR. denied. 2. to reject തെളിവുകളെ നി.; തീര്‍പ്പിനെ നി. MR. to cancel. നിഷേവണം S. (സേവ്) attending to. — നി ഷേവ്യമാനന്‍ AR. worshipped. — മുനിവൃന്ദ നിഷേവിതന്‍ Bhg. part. (നിസ്): നിഷ്കം S. a neck-ornament, weight of gold (= കര്‍ഷം). നിഷ്കണ്ടകന്‍ S. 1. free from foes. 2. tyrannical (mod.) — denV. നിഷ്കണ്ടിക്ക V1. to despise. നിഷ്കപടന്‍ S. sincere, upright VCh. നിഷ്കരിക്ക S. to destroy. നിഷ്കരന്‍ AR6. of God = destroyer? നിഷ്കര്‍ഷം S. extracting the chief matter നി' മായി കല്പിച്ചു TR., gen. നിഷ്കര്‍ഷ conciseness, എത്രയും നി.യോടു ചോദിക്കിലും PT. harshly, നി.യോടു കല്പിക്ക strict, stern command — so: denV. നിഷ്കര്‍ഷിച്ചെഴുതി TR. sharply, നി. ച്ചോദിച്ചു (jud. with slight torture). ഇ ല്ലാത്ത മുതലിന്നു നിഷ്കര്‍ഷിച്ചോണ്ടാല്‍ ആ വതില്ല TR. if you insist on payment. നിഷ്കളം S. (കല) indivisible, നി'ത്തിങ്കല്‍ ല യിച്ചു. നിഷ്കളന്‍ Bhr. God. — നിഷ്കള past childbearing. നിഷ്കളങ്കന്‍ S. spotless, God. Bhg. നിഷ്കാമം S. wishless. Bhg. നിഷ്കാമകര്‍മ്മം disinterested

parā S. (പരഃ beyond). Away, as in: പരാക്രമം S. exertion, prowess, valour പ. കാട്ടി. — Hence: പരാക്രമി valiant (— മന്‍ AR.), ശൌര്യപ' മിയായ ഭവാന്‍ Cr Arj., നല്‍ പ'മി ലങ്ക യെ എരിച്ചീടും KR. denV. പരുഷവാക്യങ്ങള്‍ സദ്യാ പൊഴിഞ്ഞു പരാക്രമിക്കും Bhg 6.

pariša 5. Tdbh.; പരിഷല്‍. 1. An assembly, assemblage ഒരു പ. കാ൪യ്യംകൊണ്ട് ഇടവാട് ഉണ്ടായി TR. as about a lottery. 2. any set or class of people ഞാന്‍ എന്‍ പ. യും Anj. I & my caste-friends. ഗ്രാമത്തില്‍ വ ലിയ പ. കള്‍, സാമന്തപ്പര്‍ഷ, കീഴ്പരിഷ etc. KU. 3. party നായരും മാപ്പിള്ളയും തമ്മില്‍ വെടിവെക്കാന്‍ ഭാവിച്ചാറേ ഞാന്‍ വന്നാറേ ൨ പരിഷയും സമാധാനമായി പാര്‍ത്തു TR.; ഇരു പ. വക്കലും MR.; ഇപ്പരിഷെക്കു Mud. to me, (speaking humbly). പരിഷക്കാര്‍ those of a set or party ഇരുപ'രേ കോളില്‍ ആള്‍ വളരേ ഉണ്ടു jud. (I. പരി): പരിഷത്തു S. (സദ്) sitting about, a solemn assembly.

prāvašyam (mod.) Time, turn; in Trav. അനേകം പ്രാവേശം; also നാലു പ്രാവി ശ്യം ആളെ അയച്ചു TR. പ്രാവു, see പിറാവു Dove, പ്രാക്കൂട്ടം etc. പ്രാവൃള്‍ S. (പ്ര + വൃഷ്). Rainy season, പ്രാ' ഡ്വര്‍ണ്ണനം CG. its description. പ്രാശനം S. (പ്ര + അശ്). Eating അന്നപ്രാ. KU. the first meal of Brahman infants, in the 6th month. പ്രാശ്നികന്‍ S. (പ്രശ്ന) 1. A judgeV1. 2. an astrologer പ്രാ'ന്മാരില്‍ ഒരുത്തന്‍ ചൊന്നാന്‍ CG. പ്രാസം S. (പ്ര + അസ്). A bearded dart, Bhr. also rhyme of verses, പ്രാസം ഒക്കേണം prov. പ്രാസാദം S. (സദ്) a raised platform; temple or palace, esp. that of the Cochi Rāja

mat/?/t/?/ụ T. M. (C. mattu) obl. case or amplification of മറു. 1. Other മററു പലരും TR. മറെറാന്നാക്കി പരിഹസിക്കിലും GnP. to caricature. മററാരാലുമേ AR. എന്നോ മറേറാ വല്ല സംഗതികളും വിചാരിച്ചു MR., വല്ലവരെ കൊ ണ്ടോ മറേറാ എന്നെ വലിപ്പിക്കും MR. or in some other way. ആ വീട്ടിലോ മറേറാ somewhere else. സര്‍ക്കാരില്‍നിന്നോ മറേറാ etc. മ ററന്യഭര്‍ത്താവെ തീണ്ടാതേ SiPu. 2. adv. besides മറെറനിക്കേതുമേ വേണ്ട വരം AR. ഇല്ല മററന്യക്ഷേത്രം Brhmd. 3. moreover ഉററാ രെയും മ. പെററാരെയും പിന്നേ ചുററമാണ്ടോ രേയും CG. then. പുത്രന്‍ എന്നാലും മ. മിത്രം എ ന്നാലും PT. സദ്വുത്തന്മാരോ മ. ദുര്‍വൃത്തന്മാരോ DM. (C. = and, or). മററന്നാള്‍ 1. after tomorrow, whereas പി റേറനാള്‍ is: next day; മ. & മററാള്‍ വരി ക നീ Si Pu. 2. = മറുനാള്‍ also the day before V1. മററപടി moreover; used like: ഇനി ഒക്കയും (epist.) TR. മററവന്‍ m.,— ള്‍ f. the other, & മറേറയവന്‍. മററിയാതി = മററജാതി otherwise ഞങ്ങളാല്‍ മ. വരികയും ഇല്ല TR. മററും 1. etcetera. മ. പദാര്‍ത്ഥങ്ങള്‍. and the other requisites. അര്‍ത്ഥം നശിച്ചുപോയതി നാലും മററും TR. & from other causes. 2. and then. മറേറ (T. മറൈറ) as മ. പേരുകള്‍ the other people. മറേറവരെ1. acc. pl. the others. 2. (വര) in another direction KR. മറേറതു n. the other. ആസനം കാണിക്കും മ. കാണിക്കും KR. obscene gestures of monkeys (= കാണിക്കരുതാത്ത ദേശം).