āγ/?/šṭam S. part, of ആകര്‍ഷിക്ക Attracted; — a conjecture V1. ആകോലി see ആവോലി, Pomphlet.

ul, ud S. Up, out (see ഉച്ച —, ഉഛ്ഛ —, ഉജ്ജ —). ഉല്‍കം S. longing for. ഉല്‍കടം S. excessive, raging, ഉ'മായ പേമഴ, —കോപം, ഉ'നായ ദാനവന്‍ CG. ഉല്‍കണ്ഠ S. regretting (with raised neck) ഉ'ാ വിനോദനാര്‍ത്ഥം Mud. to mitigate the grief of separation. ഉല്‍കര്‍ഷം S. excellence ഉ. വരുത്തുക to aggran- dize V1. രൂപോ, — ഗുണോ — Mud. denV. ഉല്‍കര്‍ഷിക്ക to excel V2. ഉല്‍കൃഷ്ടം eminent സര്‍വ്വോല്‍കൃഷ്ടന്മാര്‍ എ ന്നേ പറയാവു KR4. നികൃഷ്ടമായ്തിനെ ഉ'മായിട്ടു വിചാരിക്ക Arb. ഉല്‍ക്രമം irregularity. ഉല്‍ക്ഷേപണം S. throwing up. തുല്‍ഖാതം S. dug up, eradicated. ഉല്‍ഗതം S. come up. ഉല്ഗളിക്ക S. to drop forth. കഥാമൃതം വക്ത്ര ത്തില്‍നിന്നു Brhm 1. ഉല്‍ഗാതാവ് priest that sings the Sāma Vēda KR.

karuvi (കരി II.) Tu. C. കര്‍ബു iron. (fr. കരു I, 2.) Tool, plough. കരുവേലം (കരു I.) 1. Acacia arabica = കൃഷ്ണഖ ദിരം KR. കരുവേലപ്പട്ട med. 2. = കരികോ ലം f. i. കരുവേലപ്പുര, കരുവേലത്തു നായന്മാ ര്‍ (Trav.) കരുള്‍ = കരള്‍, കരിള്‍ f. i. കരുളും നുകര്‍ന്തു RC. കരുളില്‍ വൈരം പൂണ്ടു DN. ഉള്‍ക്കരുള്‍ Mud.

kāršṇyam S. (കൃഷ്ണ) Blackness, കാര്‍ഷണ്യ സ്വരൂപന്‍ Nal.

kālam S. (T. കാല്‍ 4.) 1. Time, season (വര്‍ഷകാലം opp. വേനില്‍കാലം) — കാലത്താലേ നാശം prov. in process of time. കാലത്തു early. കാ. തോണി കടവത്ത് എത്തും, കാലേ തുഴഞ്ഞാല്‍ prov. കാലത്തു വെടി പൊട്ടുന്പോള്‍ പോകാം TR. morning gun. കാലത്തു വാരായ്കകൊണ്ടു ലഭിക്കാഞ്ഞു Nal. not in time. ഗോക്കളും ന രി കളും കാലത്തു പെറും Bhr. at the right time. — adv. ആ കാലം then. അതു കാലം, ഇതു കാ ലം = അപ്പോള്‍, ഇപ്പോള്‍ Mud. ആ നിലം എ ന്‍റെ കാരണോന്മാര്‍കാലം ജന്മം TR. ആവും കാലേ ചെയ്തതു ചാവും കാലം കാണാം prov. 2. year. ഒരു കാലത്തേ അനുഭവം yearly revenue. മുക്കാലം, രണ്ടു മൂന്നു കാലമായി പാര്‍ത്തി രുന്നു doc. കാ. തോറും ഉളള അടിയന്തരദിവസം TR. കാലത്താല്‍ yearly. 3. tense, as ഭൂതകാ ലം, വര്‍ത്തമാന., ഭാവി. 4. = കാലന്‍ time, personified as fate & death. Hence: കാലക്കേടു unseasonableness, misfortune. കാ. വന്ന സമയം TR.; = ഗ്രഹപ്പിഴ (superst.) കാലക്രമം course of time (also കാലഗതി) കാ ലക്രമേണ മരണം prov. കാലക്ഷയം waste of time V1. കാലക്ഷേപം spending time, delay. ഇവിടെ എന്‍റെ കാ. നടക്കും shall stay here. സല്ക്കാ ലക്ഷേപം being well occupied — കാ. എ ങ്ങനെ കഴിക്കുന്നു jud. livelihood. (also വാ ണിഭം ചെയ്തു കാലം കഴിച്ചു Mud.) കാലഗതി: കാ. കൊണ്ടു ദേവകള്‍ പോലും നശി ക്കും Bhg. course of time. കാലദാനം offering to ward off death. കാലദോഷം misfortune. നമ്മുടെ കാ. കൊണ്ടോ TR. എന്നുടെ കാ. Nal. (exclamation) fate. കാലധര്‍മ്മം പ്രാപിക്ക Bhr. to die. കാലന്‍ 1. death personified, Yama described as മുണ്ഡനായി കരാളവികടനായി പിംഗ ലകൃഷ്ണനായി AR. കാമം കാലന്‍ prov. കാ ലനൂര്‍ ഗമിച്ചു KR. കാലന്പുരി പുക്കു Mud. died. കാലനു നല്കി CG. killed. 2. destroyer കൂടലര്‍ കാലരായുളെളാരു നിങ്ങള്‍ KR. എ ന്‍റെ കാലന്‍ deadly enemy. ആര്‍ ഇവന്‍റെ കാ. CG. who killed him? (a lion). പററലര്‍ കാലന്മാര്‍, ദുര്‍ജ്ജനകാലന്‍ Bhr. കാലപാശം the noose of death; കാലപാശാനു ഗതന്‍ dead. കാലപ്പലിശ VyM. yearly interest; 10 കാലപ്പൊലു etc. കാലപ്പഴക്കം lapse of time, antiquity. കാലഭേദം. change of seasons, favorable or unf. season. കാ. കൊണ്ടു വിളച്ചേതം വന്നു TR. കാലമാക to be ready, also കാലായി — കാല മാക്ക to prepare, also കാലാക്കി. Previous page Next page

k/?/ši S.(കര്‍ഷ) Ploughing, agriculture കൃ. ചെയ്ക; കൃ. നടത്തി (king) encouraged agriculture. കൃഷികള്‍ നടത്തിക്കരുതു, കൃഷികള്‍ ഒന്നും നോക്കരുതു TR. (rebels) to give up forbid all cultivation, കൃ. ഉണ്ടാക്ക TR. to break up grounds. നിലത്തേ കൃഷിഇടാതേ VyM. കൃഷിക്കാരന്‍ husbandman, (S. കൃഷകന്‍). കൃഷിപ്പണിക്കാരന്‍ labourer; (കൃഷിപ്പണി = കൃ ഷികര്‍മ്മം). കൃഷിതല = കണ്ടം ricefield. കൃഷിരക്ഷെക്കായി ആലകെട്ടി MR. to protect the crops. കൃഷ്ടം drawn; ploughed.

k/?/šnam S.(കരു, കാര്‍) Black, darkblue. കൃഷ്ണന്‍ Dēvaki's son, Vishṇu's 9th incarnation (കൃഷ്ണാവതാരം) Bhr CC.; ശ്രീകൃഷ്ണജയം TR. defying formula at the close of Rājas' letters. കൃഷ്ണപക്ഷം the fortnight of the moon's decrease, = കറുത്ത പക്ഷം. കൃഷ്ണപ്പരുന്തു MC. brahminy kite, Haliastur ind. കൃഷ്ണമിഴി eyeball. കൃഷ്ണമൃഗം black antilope. കൃ'ത്തിന്‍റെ തോല്‍ ധരിച്ചു Anach. (Brahman boys), also കൃഷ്ണ സാരം (dark spotted) SiPu. കൃഷ്ണസര്‍പ്പം Coluber Naga. കൃഷ്ണസ്വാമി also = കൃഷ്ണപ്പരുന്തു. കൃഷ്ണാനദി, കൃഷ്ണാഗംഗ the river Kistna.

S. kaiδavam S. (കിതവ) Gambling; deceit, കൈ. പ്രയോഗിക്ക. Bhr. കൈത വമൂര്‍ത്തി കൃഷ്ണന്‍ Bhr. (കൈ): കൈത്തണ്ട forearm; upper arm, see തണ്ട. കൈത്തലം, — ത്തളിര്‍ — ത്താര്‍‍ (po.) hand. Previous page Next page

ǰabam S. Muttering prayers or names of Gods കൃഷ്ണരാമാദി ജ. തുടങ്ങിനാര്‍ Bhg. — ജ പധ്യാനം SiPu. worship. — ദേവന്‍ പ്രസാദി പ്പാന്‍ ഉത്തമം ജപയജ്ഞം Si Pu. offering up prayers. — ജപമാല rosary. den V. ജപിക്ക id. രാമരാമേതി ജ. യില്ല Sah., യാമം ഏകം കണ്ണടെച്ചു ജ. VetC. — With Acc. ഭസ്മംജ. SiPu. to consecrate. വേററില ജപിച്ചു പഴമാക്കി TP. ദ്രോണര്‍ കവചം ജ'ച്ചുകൊടുത്തു സുയോധനനു Bhr. CV. വേദിയരെക്കൊണ്ടു വേദം ജപിപ്പിച്ചു SG.

ǰayam S. (ജി) Victory. ജയം കൊള്‍ക to conquer, തമ്മില്‍ ജ. ചൊല്ലി ഭാനുവിന്നു നേരാ യി പരന്നു KR. betted. ജയജയ S. (Imper.) hail! പദ്ധതിതോറും ജ. ശ ബ്ദവും Bhr. — the call is rendered in Mal.: മാനവവീര ജയിക്ക ജയിക്കതേ AR6. — ജ യതി ധര്‍മ്മം Bhr. conquers. ജയദ്ധ്വനി shout of victory (& prec.) so ജയ ശബ്ദഘോഷത്തോടും Bhg. ജയദ്രഥന്‍ (with conquering chariot) N. pr. a king of Sindhu, Bhr. ജയന്തി (part. f.) 1. the night of C/?/shṇa's birth, കൃഷ്ണ ജ. 2. = ചെവ്വന്തി. ജയപത്രം VyM. award, decision = തീര്‍പ്പു. ജയശീലന്‍ victorious, ജയി. ജയശേഖരന്‍ N. pr. a Trav. king KU. ജയശ്രീ victory, ജ. യെ വഹിക്ക VetC. ജയസ്തംഭം a trophy. ജ. നാട്ടുക. ജയാജയം gain & loss പൊരുതു ജ. നിശ്ചയി പ്പാനും പണി KR. ജ'ത്തിന്‍റെ ഗുണദോഷം വിചാരിച്ചു MR. calculated his chances of success. Previous page Next page

ńel/?/iyuγa (Te. C. നീലുഗു, നിഗ്ഗു from നെടു, നിള്‍) To stretch oneself, to strut, ഞെളിഞ്ഞു നടക്ക to walk affectedly, proudly. ആരും സമം ഇല്ല എന്നു ഞെളിഞ്ഞീടും Sah. ശി ഷ്ടപാലകന്‍ എന്നു ഭാവിച്ചിട്ട് ഒട്ടുമേ ഞെളിയേ ണ്ട കൃഷ്ണ SG. ഇന്നേറ ഞെ. Bhr. how proud today! VN. ഞെളിവു overbearance അവളുടെ ഞെ'൦ ഗ ൪വ്വവും വളര്‍ന്നു KR., ഞെളിവരുതു സഭനടു വില്‍ SiPu., ഞെളിവും വെണ്മയും ഇളെച്ചു Bhr.; also ഞെളിച്ചല്‍. ഞെളിയന്‍ V1. = അഹങ്കാരി. ഞെളിക്ക B. To bend the body backwards.

tuḷasi S. (√ prec?) Holy basil, Ocymum sanctum GP 62. തുളസിച്ചോറു a. med. It serves, with Darbha-grass, for the funeral ceremonies of Brahmans. തു. മുതലായ അച്ചനാ പുഷ്പങ്ങള്‍ TR. — തുളസീദളവര്‍ഷവും കാണായി KumK. (from heaven). Kinds: കാട്ടുതു. Ocyraum adscendens, കര്‍പ്പൂര —, കൃഷ്ണ —, വെണ്‍ —, രാമ —, പെരുന്തു. Oc. polystachium, ശിവതു. Oc. tenuiflorum. തുളസീഭൂപന്‍ KM. the Tuḷu Rāja, (see തുളു). തുളസ്സല്‍ No. a kind of rice (middling).

tṛδīyam S. (ത്രി ) Third. തൃതീയ (gramm.) The dative case; (astr.) the third day of the lunar fortnight. (തൃ): തൃത്താലിച്ചാര്‍ത്തു a Kshatriya marriage. തൃത്താവു (prob. താഴ്വു, the basin which holds the holy plant). Ocymum sanctum, തുളസി, also called നല്ല തൃ. (&തൃത്വാ അരി a. med.) Kinds: കരിന്തൃ. (=കൃഷ്ണതുളസി), കാട്ടു — GP. Ocymum gratissimum, തുളസി തൃ. Oo. basilicum. തൃത്താക്കുരുവപ്പന്‍ No. (ഗുരു) = മാദേവര്‍. A small obelisk (Phallos?) of ചേടിമണ്‍, placed on the ചൂത്തറ of each house (10 days for Ōṇam & 2 for Maγam) in commemoration, it is said, of the great prosperity under king Mahābali.

dvaibāyanaǹ S. (ദ്വീപ). (the islander), Vyāsa; also കൃഷ്ണദ്വൈപായ നന്‍ Bhr.

ni/?/al T. M. C.(aC. നെഴില്‍, Te. നീഡ). The lengthening നിഴ = നീഴ് 1. shadow. നി. എത്ര what is the time (as measured by man's shadow). — shade നി. ഉണക്കി Tantr. (see bel.) 2. shelter, നാലു കഴകവും ഒരു നെകി ലായി (sic) ക്കൂടി, നാലു നാടും ഒരു നിഴപില്‍ കൂട്ടിയിരുത്തി KU.; protection, government. 3. the penates മണ്ണഴിഞ്ഞ അപ്പനമ്മാമ്മന്മാരു ടെ നി. കൊണ്ടു KU.; നി. മറന്നു കളിക്കരുതു never forget the dead, to whom you owe what you are. നിഴലിലേക്കു ൨ പണം പിഴ ചെയ്യേ ണം an offer to the house-altar. അച്ചന്‍റെ നി. എനക്കുണ്ടെങ്കില്‍ TP. protection of the deceased father. 4. likeness നി. ആടുക to be reflected, appear as in a looking-glass. നിഴലാട്ടം (4) reflection, a slight sketch. നിഴലിക്ക (4) 1. to be reflected നീരില്‍ നി'ച്ചു കാണായി തിങ്കള്‍ CG.; ബിംബം, മായ നി. AR.; ചിത്തത്തില്‍ കൃഷ്ണമൃഗരൂപവും നി'ച്ചു Bhg. the imago of a beloved deer passed through Bharata's mind. 2. to appear faintly, as a tooth through the gums, small-pox under the skin. നക്ഷത്രജാലം നി'ച്ചതു കണ്ടു PT. shine. നിഴലിടുക to afford shade. നിഴലുണക്കുക (1) to dry in the shade. നിഴല്‍കൂടുക (1. 2) meeting of the municipality in temples and Grāmas (under a tree?) നി'ട്ടം KU. നിഴല്‍ക്കൊട്ടില്‍ (നികക്കോ — KU.) a royal hall (2). — നിഴല്‍ തലക്കല്‍ place of the minister at the right hand of the throne. — നിഴല്‍ ഭണ്ഡാരം the royal treasury. നിഴെക്ക ni/?/ekka B. To pant (= കിഴെക്ക).