ōmana (ഉവക്ക or ഓന്പുക) 1. Fondness, tenderness with children; darling. ഓ'യായൊ രിളന്പൈതല്‍ Stuti; often ഓമന്ന CG. 2. nicety, beauty ഓമനയായ കരങ്ങള്‍ DN. Hence: ഓമനക്കാരന്‍ playful with children. ഓമനക്കൊടിയന്‍ hunting name of civet cat (nice-tailed). ഓമനത്തൂമുഖം, ഓമനപ്പൈതല്‍, ഓമന്നപ്പൂ മൈ, ഓമനവാര്‍ത്തകള്‍ ഓതി CG. ഓമന പുതിയകോയിലകം N. pr. Travancore palace KU. ഓമനപ്പെണ്ണു (പണിക്കാക) prov. denV. ഓമനിക്ക (V2. ഉപമനിക്ക = ലാളിക്ക) to fondle, caress കോമളനെ കാണുന്പോള്‍ ഓമനിച്ചീടുവാന്‍ തോന്നുമത്രേ CG. ഓമല്‍ 1. Fondness = ഓമന, darling ഓമലാ യ്മേവും അപ്പൈതല്‍ CG. 2. neatness. 3. adv. nicely, gently (whence ആരോമല്‍) ഓമലേ വ രിക, കഥയ ഓമലേ Bhr. ഓമല്‍ ഒടിയന്‍ hunting name of കേഴ (huntg.) ഓമല്ക്കഴി a dimple in the loins ഓ'ക്കു മീതേ ശ്രോണിതങ്ങളുടെ അടുത്തു MM.

čind/?/ T.M. (Tdbh., സിന്ധു) A poetical measure. ചി. പാടുക to hum a tune of a rustic song, ചിന്തും പാട്ടും കേട്ടു RS. ചിന്തുകള്‍ പാടു ന്നതും ചന്തമായാടുന്നതും Bhr. പന്തടിച്ചു ചിന്തു ഗീതങ്ങളും DN. ചി. പ്രകാരം അറിക (huntg.); ചിന്തുരാഗം also a song of R. Cath. oarsmen.

dušṭam 8. (part. of ദുഷിക്ക) Corrupted; bad; wicked. അവന്‍ ദുഷ്ടന്‍ vicious, cruel. അവള്‍ ദുഷ്ട immoral. ദുഷ്ടവൃത്തി etc. ദുഷ്ടത wickedness, depravity, malignity. നന്പ്യാ ര്‍ വളരേ ദു. കാട്ടി TR. behaved as a rebel. ദു. പ്രവൃത്തിക്ക KU. ദുഷ്ടനിഗ്രഹം Bhr. punishing the wicked, king's duty. ദുഷ്ടമൃഗം a wild beast, ദു'മായി നടക്കുന്ന പന്നി യെക്കൊന്നു MR. ദുഷ്ടി = foll., f. i. ചിത്തദുഷ്ടി Genov. ദുഷ്ട Tdbh., ദുഷ്ടം. 1. dregs, lees, offal അതി ന്‍റെ ദുഷ്ടുനീക്കി med. 2. fault, malignity ദുഷ്ടുണ്ടിവര്‍ക്കു Anj. they fight among themselves. (ദുഷ്): ദുഷ്പാരം difficult to cross, as സാഗരം KR. ദുഷ്പുത്രന്‍ Bhr. a bad son; so ദുഷ്പുരുഷന്‍, ദുഷ്പ്ര ഭു etc. ദുഷ്പ്രമേയം difficult to measure or find out, ദു' ത്തില്‍ ചതിച്ചു PT. ദുഷ്പ്രയത്നം 1. malicious endeavour. ദു. ചെയ്യു ന്നവര്‍, ദു. ചെയ്യുന്ന ആളുകള്‍ TR. engaged in unlawful warfare, rebels. 2. vain labour. ദുഷ്പ്രവാദം slander, ഒരുത്തര്‍ ഉണ്ടാക്കിയ ദു. പര ത്തുവാന്‍ ആളുകള്‍ ഉണ്ടസംഖ്യം CC. ദുഷ്പ്രാപം almost unattainable ദു'മായുള്ള ദിവം KR.; also ദുഷ്പ്രാപ്യം. ദുഷ്പ്രേക്ഷ്യം hardly to be looked at, ദു'മായ കരാ ളമുഖം DM. ദുസ്തനം poisoned breast, ദു. നല്കി ബാലകന്‍ വായില്‍ നേരേ CG. ദുസ്തരം difficult to get through with, ദു'മായ തപം ചെയ്തു KR. ദുസ്തര്‍ക്കം 1. unnecessary dispute. ദു. പറഞ്ഞു picked a quarrel. 2. false reasoning. Bhg. ദുസ്ഥന്‍ ill-conditioned. ദു'നായേററം CG. unhappy, (opp. സുസ്ഥന്‍ & സ്വസ്ഥന്‍ Bhr.) ദുസ്ഥിതി unhappiness, ദു. എന്നതു ദൂരത്തു വെച്ചു സ്വസ്ഥനായി മേവി CG. ദുസ്പര്‍ശം 1. nettle-like. 2. B. കൊടിത്തൂവ q. v. ദുസ്വത്വം false claim (സ്വത്വം?), ഇല്ലാത്ത ദുര്‍ഞ്ഞാ യങ്ങളും ദുസ്വത്തങ്ങളും (sic) അറിവി പ്പിച്ചു TR. ദുസ്വപ്നം inauspicious dream. ദുസ്വഭാവി ill-mannered, ദു. കള്‍ മമ പുത്രന്മാര്‍ Bhr. — ദുസ്വഭാവം Sab. bad disposition. ദുസ്വാദു bad taste V2. ദുസ്സംഗം 1. bad inclinations, പററായ്ക ദു. ഉള്ളില്‍ ഒരിക്കലും AR. 2. bad intercourse, ദു. വേ റിട്ടു സത്സംഗിയാക CG.; ദു. നരകത്തിന്‍ ദ്വാരം Bhg. ദുസ്സഹം intolerable ദുസ്സഹവാക്കു Bhr. — മത്സരി യായൊരു ദു'ന്‍ CG. a bore. പുരുഷന്മാര്‍ ദു'ന്മാര്‍ SiPu. — ദുസ്സഹത്വങ്ങള്‍പറക Sah.; also ദുസ്സഹ്യം V1. ദുസ്സാധം arduous, ദു'മായുള്ള കര്‍മ്മം Nal. better: ദുസ്സാദ്ധ്യം, (ചൊല്ലുവിന്‍ സാദ്ധ്യാസാദ്ധ്യദു സ്സാദ്ധ്യഭേദം. UR.) ദുസ്സാമര്‍ത്ഥ്യം mis-directed cleverness നിന്നുടെ ദു. PT.; ദു. പറക jud.; ദു'മായുള്ള വാക്കുകള്‍ untimely joke, amusing nonsense, ഭര്‍ത്താവി നോടിവന്‍ ദു. ചൊല്ലി Genov. misinformed, calumniated; bold indiscretion, ദു'ക്കാരന്‍ vu. ദുസ്വഭാവി a bad character, ദു.കള്‍ മമ പുത്ര ന്മാര്‍ Bhr.

dūšaγaǹ S. (ദുഷ് VC.) Dishonouring. കന്യയുടെ ദൂ'നായ കാമുകന്‍ CG. her seducer. ബോധമില്ലാത ദേവദൂഷകന്മാര്‍ SiPu. blasphemers. ദൂഷണം 1. spoiling. മുക്തി തന്‍ ദൂ. ചെയ്യൊല്ലാ തേ CG. don't endanger your prospects of future bliss. 2. fault അഞ്ചു ദൂ'ങ്ങളും (സ്ത്രീ കളും ദ്യുതങ്ങളും നായാട്ടും മദ്യപാനം ലോക ഗര്‍ഹിതവാക്യം ദണ്ഡനക്യൌര്യങ്ങളും Nal.). 3. slander, censure ദൂ. ദൂഷിച്ചു മണ്ടുന്നവര്‍ക ളെ KR. abused the fugitives.— ദൂഷണക്കാ രന്‍ a slanderer. ദൂഷിക്ക (CV. of ദുഷിക്ക) 1. to spoil. 2. V1. to blame, scorn, abuse മണ്ടുന്ന സേനയെ ദൂ ഷിച്ചു KR.; (V1. has also ദൂഷണിക്ക). ദൂഷിതന്‍ dishonoured, ചണ്ഡാലസ്പര്‍ശം കൊണ്ടു ദൂ. അഹം Mud. — blamed, calumniated. ദൂഷ്യം 1. deserving to be dishonoured or blamed. 2. fault, defect രക്തദൂഷ്യം impurity of blood (=ദുഷിച്ച രക്തം). എനക്ക് ഏതു പ്രകാരം എ ങ്കിലും ദൂ. വരുത്തേണം TR. bring blame on me. നമുക്കു ദൂ. വരരുതല്ലോ TR. I warn you of the consequences. അതില്‍ ഒരു ദൂ. കാണുന്നില്ല unexceptionable. വളരെ ദൂ. വി ചാരിക്കുന്നു defilement, jud. ദൂ. പറക to find fault with. ദൂഷ്യോക്തികള്‍ VetC. calumnies.

mīǹ 5. (VN. of മിന്‍) glittering, sparkling. 1. A fish മീന്‍ ഓടുക, പായുക, നീന്തുക; പ ച്ച —, ഉപ്പു —, ഉണക്കു മീന്‍ —, മീന്‍വെടി വെക്കു വാന്‍ പോകും TP. മീ. വീശുക etc. 2. a star. മീ. വീഴുക a meteor. അവനികന്പവും അശനി ക്കൊളളിമീന്‍ KR. മീന്‍ അങ്ങാടി a fish-market തങ്ങളുളളന്നും ചീ നം വിടു തങ്ങളെ പിറേറന്നു മീ. TP. മീനാങ്കണ്ണി & മീനങ്ങാണി GP. (മത്സ്യാക്ഷി S.) an Asclepias or Hoya carnosa. മീനിറകു fins. — മീന്‍കളളി scales. മീന്‍കത്തി No. = മീന്‍ മുറിക്കുന്ന കത്തി. മീന്‍കളളത്തി, മീങ്കൊത്തി No. = പൊന്മ. മീന്‍കാല്‍ No. the oalf of the leg (So. വണ്ണ). മീന്‍കിടാവു a young fish, small fry. മീന്‍കുല fishing മീ'ലെക്കു പോക. മീന്‍കൂടു — കൂട a fishing basket. മീന്‍കൊത്തി 1. the kingfisher, Alcedo മീന്‍ കുത്തി,-കൂത്തി Vl. 2. a fishing spear. മീന്നഞ്ചു Cocculus Indicus. Vl. മീന്നാറുക the smell of flesh & blood വാള്‍ എ ല്ലാം ചിലമീ'റും prov. മീന്നാറി a Sterculia ചന്ദനം ചാരിയാല്‍ മീ. മണക്കുല്ല prov. = പൂതിയുണര്‍ത്തി. മീന്‍പട Vl. (or — പടവു) fishery. മീന്‍പരപ്പു a fishing spot. മീന്‍പളള Nid. = കുഴ the calf of the leg. മീന്‍പാച്ചല്‍ spasms in the extremities, as in cholera. മീന്‍പിടിനായാടി a class of river-fishers. മീന്‍വാര്‍ച്ച a small fry.

vi/?/ambuγa 1. T. To divulge. 2. M. (T. വിഴന്പു cooked rice) to distribute food, serve out കയ്യില്‍കൊണ്ടു കോരി വി. vu. അരി വെച്ചു വിളന്പിപ്പാര്‍ത്തു PT. പാന്ഥന്മാര്‍ക്കു വെച്ചു വി. Bhr. പാല്‍ പഴം തേനും ഘൃതങ്ങളും നന്നായി വി. പാത്രങ്ങളില്‍ നെയ്യും വിളന്പിനാള്‍ Si Pu. ഞങ്ങള്‍ക്കമൃതം നീ വിളന്പിത്തന്നാലും Bhg. വാ ഞ്ഛിതമായുളള വസ്തുക്കള്‍ വീരന്‍ വിളന്പി നി

šrōni S. (L. clunes). The hips & loins ശ്രോ.മന്‍ത്തിട്ട തന്നെയും വെല്ക, CG.; hence: വിപുലശ്രോണിയാള്‍ SiPu. with large buttocks. ചുറോണി തങ്ങളുടെ അടുത്തു മേല്ക്കു ഴിക്കു മീതേ MM.

saṇġam S.( സഞ്ജ് & ഗമ്). 1. Joining. സല്‍സ. associating with the good. സ്രീ സ. = മൈഥുനം; so നിന്‍ അംഗസംഗാനന്ദവ ൪ജ്ജിതന്‍ Nal. 2. = സക്തി, f. i. ഒന്നിങ്കല്‍ സ. ഇല്ല Bhg. free from all attachment. ചുണ്ടോടു സംഗത്തെ കോലുന്ന നാസിക CG. a nose like a beak. സ൪വ്വസ. ത്യജിക്ക etc. സംഗതം S. (സം) united; met. ശിവന്‍ അവ ളോടു സ'നായി KR. ഗംഗയും സമുദ്രവും ച ന്രികാചന്രന്മരും സ'ന്മാരായി Nal. സ'മാ യ്വരും നിങ്ങളില്‍ സഖ്യവും PT. friendship will be closed. സംഗതി S. 1. Meeting. 2. chance, occasion നിന്‍പുണ്യേന എന്‍ ആലൊകനം സ. വന്നുതേ Nal. was occasioned. പടയാകകൊ ണ്ടു കച്ചോടത്തിന്നു സ. വന്നില്ല TR. 3. cause സ. കൂടാതൊരു മൃഗപ്പേടയെ കണ്ടു Nal. accidentally. കൊടുക്കാതേ ഇരിപ്പാന്‍ സ.ഹേതു ക്കള്‍ ണ്‍ന്തു TR. അതു സ. യായിട്ടു therefore. കണ്ടം സ. യായിട്ടു jud. മുതല്‍ സ. യാല്‍ ഇടച്ച ലായി MR. on account of. 4. circumstances, case, subject അന്യായസ. കൊണ്ട് എന്തറിയും MR. about the charge. സംഗമം S. 1. = സംഗം joining, copulation Bhr. 2. confluence വന്ദിക്ക സ'ത്തെ KR. denV. മംഗലദീപംപൂണ്ടു ചെന്നു സ'മിച്ചു CG. kings met. സംഗി S. attached to, സ്രീസംഗി etc. Bhg. denV. സംഗിക്ക (fr. സംഗം = സഞ്ജിക്ക) to associate with ബ്രാഹ്മണര്‍ രാജസ്രീകളെ സ'ച്ചുല്പാദിച്ചുണ്ടായി രാജാക്കള്‍ KU. (സം): സംഗരം S. war നിന്നോടു കൂടിന സ. നില്ക്കട്ടേ, മൂവരും സംഗരകാംക്ഷികള്‍, സ. മ ങ്ങിത്തുടങ്ങി CG. സംഗീതം S. 1. sung by many സ'രായവര്‍ ചൊല്ലുന്ന വാക്കുകള്‍ CG. the renowned. ഞാന്‍ ചെറിയൊരു നാളേ അസ്രശസ്രപ്ര യോഗങ്ങളും മഹാസംഗീതങ്ങളും പറിക്കു ന്പോള്‍ vu. 2. a concert, singing with instruments, music സംഗീതസാഹിത്യാദി Nal. 4. സംഗീതക്കാര്‍ singers. സംഗ്രഹം S. 1. Collection. പുരാണമായി സ'മായിരിക്കുന്ന ദ്രവ്യങ്ങള്‍ TR. laid up. 2. acquiring മന്ത്രസ. ചെയു SiPu. learned. ദാര സ. ചെയ്യാത പാന്ഥന്മാര്‍ Bhg. bachelors. 3. abridgment, as ഗണിതസ. സംഗ്രഹണം S. esp. = പരസ്രീസാഹസം VyM. denV. സംഗ്രഹിക്ക 1. to lay up എണ്ണ കാച്ചി വാങ്ങി തങ്കരയിച്ചു a. med., ദ്രവ്യം TR., രത്നം സ'ച്ചീടുക CG. to keep it. 2. to seize കാമ പരവശനായി അവളെ സ'ച്ചു KU. 3. to comprehend. സംഗ്രാമം S. war, PT. fight. സംഘം S. (ഹന്‍). 1. Multitude ശിഷ്യസ. Bhg. 2. an assembly or association of Brahmans.

svam S. l. (L. suum). Oneself, his; own. 2. property ദേവ —, ബ്രഹ്മ—, സര്‍വ്വസ്വം also സ്വമ്മു PT2., അവന്‍ സ്വമ്മുകാരന്‍ rich. സ്വ ത്തുക്കളെ കുറിച്ചു തര്‍ക്കിക്ക (loc). സ്വകാര്യം S. 1. private affair. താന്‍ സ്വ'മായി പുഞ്ഛവിളയിട്ടു MR. without the partner. താന്താന്‍റെ സ്വകാര്യകാര്യം വരുത്തുവാന്‍ TR. to pursue personal objects. സ്വ'മുളള വസ്തുവക immediate, personal property. വീ ടു എന്‍റെ സ്വ'മുളളതു jud. 2. secret, സ്വ' മുറി a privy. സ്വ. പറഞ്ഞു MR. privately, opp. evidence in court. കല്പനെക്കോ ഇവര്‍ സ്വ. പറകയോ TR.; on letters 'private', സ്വ'ക്കുത്തു. 3. adv. by oneself സ്വ. ത്തന്‍ സകരം prov. സ്വ. കൊടുത്ത തോ ക്കു, കുറയാളേ സ്വ. വക തോക്കു, നന്പ്യാര്‍ സ്വ. അടക്കുന്ന പറന്പു TR. സ്വകിയം S. (&സ്വകം) one's own സ്വ'ങ്ങ ളായ ധനങ്ങള്‍ KR. (സ്വംഗം) S. handsome; തവ സ്വംഗതാ ഭവിക്കേണം Si Pu. സ്വഛ്ശം S. pure, transparent. സ്വഛ്ശജലം Bhg. സ്വ'മതേ Mud. (Voc.). — സ്വഛ്ശത perfect purity. (സ്വ):സ്വഛന്ദ്വന്‍ S. self-willed. സ്വ'വൃത്തി V1. independence. സ്വ'മൃത്യു Bhr. സ്വ'നിദ്രാദി യും Nal. sleep etc. as you like. ഭാവിച്ച പോ ലേ സ്വ'ത്വമായ്മരണം Bhg. one of the 18 Siddhis. സ്വജന്‍ S. a son; സ്വജനം,—ജാതി one's own people. സ്വതന്ത്രം S. 1. independent, of age ഞാനി പ്പോള്‍ സ്വതന്ത്രയല്ല Bhr. fem. 2. liberty അധികമായിട്ടു ചെയ്യുന്നതിന്നു സ്വ. നമുക്കി ല്ല TR. I am not empowered. സ്വ'ചി ത്തന്‍ vu. a free agent. — ഭൂതലേ സ്വതന്ത്ര ത്വം ആര്‍ക്കുമില്ലല്ലോ Nal. independence എ ത്ര നാള്‍ സ്വ'ത്വം ഇല്ലാതേ ഇരിക്കുന്നതത്ര നാള്‍ ഈശ്വരങ്കല്‍ ഭയവും ഉണ്ടായീടും Bhg. സ്വത 1. S. = സ്വത്വം Relation to self. സ്വതയാ ലയിച്ചു Bhg. സ്വതാജന്മം V1. തത്സ്വ യം പ്രഭാവമിതാനന്ദസ്വതയില്‍നിന്നുത്ഭവിച്ചി തു മഹാമായ Bhg. ലോകസ്വതാകാരണന്‍ God. സ്വതാഭൂതം etc. 2. (Tdbh. of സ്വതഃ) by oneself ആ ബുദ്ധി സ്വത തന്നേ ഉണ്ടായ തോ Bhg. untaught. സ്വതവേ V1. സ്വതേ ഉ ളളവന്‍ independent. ഞങ്ങള്‍ക്കു സ്വതേ ഉളള ഇല്ലം MR. original, immemorially ours (by no transaction). — സ്വത്തു, see സ്വം 2. abstr. N. സ്വത്വം 1. independence. 2. ownership പാതി സ്വ. ഉണ്ടു V2. സ്വ'വും സ്വാമി ത്വവും മാറി വരും VyM. ഇല്ലാത്ത ദുര്‍ഞ്ഞായ ങ്ങളും ദുസ്സ്വത്തങ്ങളും (sic) അറിവിപ്പിച്ചു TR. calumnies. 3. = സ്വസ്തി greeting സ്വ. ചൊല്ലി, സ്വ. നിനക്കു PP.

hiδam S. (part. pass. of ധാ). 1. Fit, suitable മിത്രങ്ങള്‍ ചൊല്ലും ഹി. നിരസിപ്പവര്‍ PT. ഹിതത്തെ പറഞ്ഞു RS. advised well. 2. agreeable, advantageous. ഹിതമായിരിക്ക to get better, feel well. യിതമാകി (sic) വില്ക്കുന്ന വാണി യം Pay. cheaply; Tdbh. ഇതം 2,105, ഇതവി യ, ഇതൊത്തുറുമ്മി TP. 3. wish തങ്ങളുടെ ഹി തപ്രകാരം സാക്ഷിപറയിക്ക MR. ഹിതകാരി S. salutary, beneficial. ഹിതന്‍ S. a worthy person; a friend, lover. denV. ഹിതമിക്ക V1. to feel contented. ഹിതവചനം S. a word in time. ഹി. അഹിത നൊടും ഉചിതം SiPu. advice. ആത്മഹി. RS. proper consolation. ഹിതവാദി S. advising well, സതതഹി. കു റയും ഇഹലോകേ ChVr. ഹിതവാക്കു 1. good advice. 2 speaking what will please, (opp. പത്ഥ്യം). ഹിതാഹിതം more or less to the point. ഹി'ങ്ങ ളെ വിചാരിക്ക പ്രിയാപ്രിയങ്ങളെ വിചാരി യാതേ KR. to mind the matter, not the feelings. ഹി. മന്ത്രിച്ചു വശത്താക്കി PT. ഹി' ങ്ങള്‍ പറക to give mixed advices. ഹിതോപദേശം S. salutary instruction; N. pr. a book of moral fables.