ulayuγa T. M. C. Te. (see ഉ ല) 1. To be agitated, move, shake = കലയുക f.i. മരങ്ങള്‍ കാററിനാല്‍ ഉ. DN. ഉലകും കുല ഞ്ഞുലയും, പോര്‍ത്തലം ഉലയ RC. ഓലപോലെ ഉലയുന്നൊരു വാളുമായി Mud. flexible. കുരങ്ങു ചാടിയാല്‍ ഉലയാത്തതു KU. a palm old enough not to be shaken by a monkey. ഉളളം ഉലയാ നിരവ്വികല്പം KeiN. 2. to become loose, slack, tired വില്ലുല. CCh. കുന്തളം അഴിഞ്ഞുലഞ്ഞു Nal. ഒട്ടഴിഞ്ഞുലഞ്ഞു കിഴിഞ്ഞു നിവിബന്ധം Bhr. her garment gave way. മുടിച്ചകൂന്തല്‍ വീണുലഞ്ഞ ഴിയും KR. വെയില്‍ ഏററുലഞ്ഞു, തളര്‍ന്നുലഞ്ഞു CG. മുണ്ടുലഞ്ഞു പോയി became crumpled നാ ട് ഉ.,കൈ ഉല. V1. to be impoverished, ruined. v. a. ഉലെക്കുക, ച്ചു 1. to agitate, bend, soften, crumple paper, clothes, etc. ഞാണി തന്നീടു ലെക്കാതെ KR. without fail. 2. to destroy ഉലച്ചു കളയല്ല = മുഷിപ്പിക്കൊല്ലാ — ലങ്കയെ ഉലെപ്പതരുതു RC. VN. I. ഉലച്ചല്‍ 1. flexibility ഉ.പെററ കപി വീരന്‍ RC. agile. 2. agitation, discontent, ruin ഉ. ഇല്ല രാജ്യത്തില്‍ DN. II. also ഉലവു — ഉലവില്ലാത മദവാരണം RC. unshaken. Previous page Next page

karaṇam S.(കര്‍) 1. Acting. 2. organ, instrument (also the instrum. case). അന്ത: കര ണങ്ങള്‍ the 4 faculties of the mind മനസ്സു, ബുദ്ധി, ചിത്തം, അഹങ്കാരം, and 20 ബഹിഷ്ക രണം (phil.). കരണങ്ങള്‍ തളര്‍ന്നു Bhg. 3. the 11. constellations of the lunar fortnight as, പു ഴു —, പന്നി —, ആനക്കരണം f. i. തിഥിയും തൃതീയകള്‍ വാരണകരണവും Bhr. 4. deed, document കരണത്തിന്നു ചേര്‍ന്നതു കൈമുറി prov. അതിന്നു ക. ചെയ്തു തരേണം, ഒരു കരണപ്പെട്ടി TR. chiefly referring to the 6 tenures: കുഴി ക്കാണം (of 1/8 ബലം), കാണം (¼ ബലം), ഒററി (½ ബലം), ഒററിക്കുന്പുറം (¾ ബലം), ജന്മപ്പ ണയം (7/8), ജന്മം. Hence: കരണത്രാണം head (po.) കരണപ്പിഴ fine on unstamped deeds. കരണം മറിയുക, ചാടുക to turn heels over head, = പിന്പുമറിയുക V1. കരണീയം proper to be done. എന്നാല്‍ ക. എ ന്തു KR. what must I do?

kāδam (C. Te. Tu. ഗാവദം) A Coss, = 4 നാഴിക or 4 കൂവീടു CS. about 5 English miles. Some take it to be = യോജന, CS. others = ½ യോജന. The distance from Gōcarṇa to knyā- kumāri നൂറററുപതു കാതം നാടു KU. കാതം നടന്നു മെയി തളര്‍ന്നു TP. having walked a good bit. ആയിരക്കാതം താഴത്തു കാണായി KumK.

S. Moving, shaking, tremulous (ചല്‍ = ചര്‍) f. i. ചലഹൃദയന്‍ Mud. — hence ചഞ്ചലം. ചലനം agitation ചിത്തിന്‍ ച. സമുദ്രത്തില്‍ ഊര്‍മ്മിപോല്‍ വികാരമാം Bhg. den V. ചലിക്ക 1. to move, shake, totter ചലിക്കു ന്ന വെള്ളത്തില്‍ ഓളം പോലെ KR. ചിത്തം ചലിച്ചു Bhr. തെരുതെര ചലിക്കുന്ന തോള്‍ Bhr. a bad omen. വാമോരു ചലിച്ചു KR. a good omen. 2. Palg. T. (see ചല്ലട) = അ രിക്ക f.i. മണല്‍ ച'ച്ചെടുക്ക to sift sand. 3. to become tired നടന്നു ച'ച്ചു Palg. = തളര്‍ന്നു. VN. ചലിപ്പു 1. shaking ച. വന്നതില്ല അരിവ രനു RC. 2. fatigue; a hint given by boatmen V1. ചലിപ്പന്‍ So. a class of palankin-bearers. CV. ചലിപ്പിക്ക to move. പാദം പിന്നെ മറിച്ചു ചലിപ്പിയാതേ CG. without shifting his feet, he stood 7 days.

čāmbuγa T. M. 1. To contract itself, to close as flowers, to shut, blink as eyes കണ്മുന ചാന്പിച്ചാന്പി Bhr. ചാന്പി മയങ്ങുന്ന കണ്മുന, ചാന്പി മയങ്ങിക്കലങ്ങി തളര്‍ന്നു CG. (her eye under a sense of shame). 2. v. a. to pound rice V1.; to beat, flog (vu.) VN. ചാന്പല്‍ 1. contracting, closing. 2. = T. ashes നല്ല തുന്പയും ചാന്പലും Anj.

tamaγaǹ S. (തമ്) Choking; one of the 5 last breaths പ്രാണന്‍ തളര്‍ന്നു തമകാദിക ളായി ചമഞ്ഞാല്‍ Anj.

tārkšyaǹ S. A mythical being, = Garuḍa KR., also: താര്‍ക്ഷ്യം തളര്‍ന്നു ചുഴന്നു പറന്നിതു UR. id; an antidote മാക്കീരക്കല്ലു med.

tā/?/uγa T. M. (C. Te. Tu. താ ളു to bear & തറു), from താഴ്, തഴുക 1. To sink below or lower, to droop താഴും എള്‍പ്പൂ Anj. (see താവുക 3). ഭാര്യമാരില്‍താണു പോകല്ല SiPu. submit. ആരോടും താ. ഇല്ല ഞാന്‍ KR. I shall succumb to none. 2. to come low, to descend വിഷം ഉദരേ താഴായ്ക Bhg.; to land കപ്പല്‍ വടകരപ്പന്തലില്‍ താണില്ല TP. (=കിഴിക). 3. to bow അവനെത്താണു തൊഴുതു Bhr.; അവ ന്‍റെ കാലിണതാണു തൊഴുതു നമസ്കരിച്ചു Mud.; രാജനേത്താണു വണങ്ങിനാന്‍ SiPu. bowed low to him. 4. to settle, subside വെള്ളം താ.; വെയില്‍ താണപ്പോള്‍ towards evening. — to be depressed, reduced. adj. part. താണ low, താണകണ്ടം, താണപുറ ത്തേ വെള്ളം നില്ക്കൂ prov. താണജാതികള്‍ =ഹീന; അതില്‍ത്താണതു TR. inferior to that. താണവീതി the coast-way. താണിരിക്ക to be bent, reduced, to cower for shooting, etc. താണുപോക to sink, decrease, grow poor. Inf. താഴ, താഴേ 1. under, below, down, താ. ക്കൊയ്തവന്‍ ഏറേച്ചുമക്കേണം prov.; ഇതില്‍ത്താ ഴേ എഴുതിയ കല്പന TR. 2. താഴേ also temporal: before reaching that height, അര്‍ദ്ധരാത്രിക്കു താഴേ സങ്ക്രമം വന്നാല്‍, opp. അ. രാ. കഴിഞ്ഞു. താഴേഉള്ളവര്‍ (opp. മീതേ or മേലേ ഉള്ളവര്‍) Anach. low castes. താഴേവന്‍, — തു the lowest. — താഴക്കാട്ടുമനക്കല്‍ N. pr., a Brahman chief at Payanūr. താഴശീല = കൌപീനം. താഴത്തു = താഴേ 1., as തോണിയില്‍നിന്നു താഴ ത്തിങ്ങിറ AR. താഴത്തു വീണു TR. fell down. താഴത്തു വെപ്പാനായി നാം ഇത്തുടങ്ങുകില്‍ CG. if we now try to humble them, putdown. താഴത്തേ വീട്ടില്‍ opp. മേലേ വീട്ടിലും prov. — താഴത്തോട്ടു (പട്ടു) downwards & താഴോട്ടു. താഴായ്മ l. VN. not being depressed or humble. 2. = താളായ്മ lowliness, meekness, സാവധാ നഭാവം No. a. v. താഴ്ക്ക & താക്ക (see താക്കുക II.) aM. To take down, let down നങ്കൂരം നാലും താ ഴ്ത്താര്‍ Pay.; ആനകള്‍ ദീനങ്ങളായിത്തന്‍ ആന നം താഴ്ത്തു തളര്‍ന്നു കൂടി, ആനനം താഴ്ത്തും ഉയ ര്‍ത്തിയും CG. depression. VN. I. താഴ്ച lowness, decline, inferiority; often താഴ്ചയും വീഴ്ചയും wear tear, defect & loss. അതിന്നു താഴ്ച വന്നുപോയി decreased, grew worthless. അവന് ഇന്നേക്കു ൩ ദിവസമായി താ. TP. low spirits. II. താഴ്ത്തു a slope, പൂണ്ണാചലത്തിന്‍റെ താഴ്ത്തു Bhg. a. v. താഴ്ത്തുക & താത്തുക=താഴ്ക്ക 1. To take down, പറന്പത്തേത്തേങ്ങാ താത്തുവാന്‍ TR. 2. to let down. രാവണന്‍ തേര്‍ അവിടേത്താ ഴ്ത്തി BR.; വിമാനം താ. KU. 3. to put down വേണ്ടാത ചോററിനു കൈ താഴ്ത്തി TP. excused himself from eating any more. ശീലയില്‍ മാല താഴ്ത്തി TP. hid. ശാസ്ത്രങ്ങള്‍ കൊണ്ടെന്നേത്താ' വാന്‍ Bhr. to out-do. 4. to diminish ജന്മി ഭോഗം കുറഞ്ഞൊന്നും താത്തൊല്ല VyM. CV. താഴ്ത്തിക്ക f. i. പറന്പത്തുള്ള മുളകു ചരക്കു താത്തിച്ചു TR. had the pepper gathered. താഴ്ത്തിക്കെട്ടി = താഴ്വാരം, ചായ്പ്പ്. താഴ്പെടുക = കീഴ്പെടുക f.i. പണവും അഥ താ ഴ്പെട്ട നെല്ലും എല്ലാം VyM. VN. താഴ്മ &താണ്മ humiliation, disgrace; humility. താഴ്വടം (താഴ് 3), see താവടം. താഴ്വര T. M. aC. declivity, a valley രൈവതമാ കുന്ന പര്‍വ്വതം തന്നുടെ താ.; ഗോവര്‍ദ്ധനത്തി ന്‍റെ താ. മേല്‍നിന്നു ഗോരക്ഷ CG.; ഹിമ വല്‍ഗിരി തന്നുടെ താ. യിങ്കലാമാറു Bhg. താഴ്വാരം a veranda lower than the house; a slope. താഴ്വീതി lowland; swampy land; coast-way. VN. താഴ്വു sinking; bottom V1. തിക see തികയുക.

paδam T. M. Te. C. Tu. hada (Tdbh.; പദം step) 1. Share of reapers പ. കഴിക്ക = തുരുന്പു പൊലിക്ക. 2. degree, chiefly the right degree of ripeness, temperature, etc. ഇറച്ചിക്കു പതമില്ല No. not done enough. ഉഴു വാന്‍ പതമുള്ള ഭൂമി VyM. arable. കടല്‍ പ. വെക്ക to calm down. അവന്‍റെ പ. വരട്ടേ V1. let his passion subside. അവന്‍റെ പിന്നാലേ ഓടി പതം വന്നു പോയി No. = തളര്‍ന്നു. എണ്ണ പ. നോക്കുക (med.) to examine the degrees of inspissation (= പാകം), as മണല്‍ പ. dry like sand, (ഖരം) കടുകുപ., (ചിക്കണം) മെഴു or കുഴന്പു പ. thickened fluid (മഭം). 3. moderation; elasticity; yielding temper ലോകം പത മുള്ളവനെ പരിഹസിച്ചീടും KR. the pliant (hence പതു q. v.) പതമ = പതുമ (2. 3). പതമാക്ക to temper, season, persuade, convert; to tan, dress leather. പതം കഴിക്ക No. (fishermen) to steer carefully through a short sea. പതെകൊടുക്ക to clear or purify, temper (f. i. പുകയിലക്കു by sprinkling it with sugar- water No.). പതംതളിക്ക B. to purify by sprinkling. പതംവരുത്തുക to soften, tan. തല്ലി പ. give him a dressing. പതവാരം V1., കോപ്പതവാരം Syr. Doc. King's portion, also പതകാരം V2. gen. പതാ രം tithes (perh. fr. പത്തു?); the 10th stone given from a quarry to its owner; a fee of 7½ per cent from the amount of a marriage settlement (Nasr.); fee paid to a Rāja on transfer of land W.

pi/?/uγuγa 1. To slip off. മുഹ്രര്‍ത്തംപി ഴുകിപ്പോയി V1. the lucky hour has passed unused. 2. to fall out of caste ജാതിയില നിന്നു പിഴുകിപ്പോയി‍ No; to be degraded, dispossessed, പിഴുകി വാഴുന്ന ദുഃഖം ChVr. sorrow over degradation. മെല്ല ഒരുത്തന്‍ ചെന്നു മെ യ്യും തളര്‍ന്നു പിഴുകിപ്പോന്നു Anj. failed in the attempt ദത്തു പി. the adoption to be undone V1. പൊറളാതിരി നാടു പിഴുകിപ്പോയി KU. lost his kingdom. VN.പിഴുകല്‍ id. esp. excommunication. പിഴുകന്‍‍, (vu. — ശു —) No. who has lost his caste, station. പിഴുക്കു 1. So. excrements of rats, snakes (T. പിഴുക്ക, C. hikke), ആട്ടിന്‍െറ പി. V2. — 2. infamy. പിഴുക്കുക (C. Te. pīku). v. a. 1. to cause to slip off, preserve. 2. to cast off, turn out, displace, excommunicate. രാജാവെപിഴുക്കി KU. dethroned, supplanted. ഇന്നു നിന്നെ പിഴുക്കിനാര്‍ CG. so as no more to be their God; (also പിഴുകിക്ക V1.). പിഴുക്കാരം & പീഴ്ക്കാരം V1. The swelling of rice when boiled. പിഴുതുക aM. the number of those who absent themselves അകത്തിരി പി. രണ്ട എഴുതുന്നു Cal. KU. (Nāyars on ചേകം).

malliγa S. 1. Jasminum sarabac മുല്ല, also മല്ലി. Kinds: കാട്ടുമ. (വാനമ.) Jasm. angustifolium, അന്തിമ. Polianthes tuberosa, ചെണ്ടുമ. (in Wayanāḍu), രായമല്ലി loc. = അ ലസിപ്പൂ, വാടാമ. etc.; also നല്ല ശിവമല്ലിമാല SiPu. മല്ലിപ്പൂമലര്‍ കാന്തന്‍ Bhg. Višnu. 2. S. = മല്ല. 3. = മല്ലു 1. ആ മല്ലികച്ചെട്ടി Arb. wrestler. മല്ലിട A brass cover of breasts? (= മല്ലിക 2) കൊങ്കകള്‍ ചീര്‍ത്തു തളര്‍ന്നൊരു മ. സങ്കടമാണ്ടൊ ടിഞ്ഞീടുംവണ്ണം CG. മവലുദ് Ar. maulūd, Chanting before the bier of a deceased person മ. ചെയ്യിപ്പിച്ചു, മ. ഓതി TR.

vašam S. l. Wish, will മുങ്കാലും പിങ്കാ ലും ഒരുവ. തന്നേ നീക്കുക MC. (gait of giraffe). power നെയ്വാന്‍ വ. ഇല്ല TR. എനിക്കതും വ. ഇല്ല VetC. cannot, don't know (= ശീലം). 2. subjection, dependence, being tamed or mastered കോപത്തിന്‍ വശത്തിനെ പ്രാപിക്കാ മോ KR. ആനയെ, ദേവിയെ വ. വരുത്തുക KR. അവളെ വശത്താക്കി obtained. സ്ഥലം എന്‍റെ വ'ത്തില്‍നിന്ന് അവന്‍റെ വ. ആയ്ത എങ്ങനേ MR. how did it change its possessor. കൈവ. 3. side നാലുവശത്തിലും അയല്‍ VyM. ഇരുവ'ത്തും ഇരു പാട്ടുകാര്‍, മുന്‍വ. Trav. കി ഴക്കുവ., കീഴ്വശത്തു MC. 4. adv. through, with: പണം കൃഷ്ണന്‍റെ വ. കൊടുത്തയച്ചു, അ വന്‍ വ. കൊടുത്തയച്ച എഴുത്തു TR. അവന്‍ വ. ഉണ്ടു MR. (= വക്കല്‍). വശ S. a woman, wife (see വശന്‍); a cow. വശംകെടുക 1. to be disabled as by age, sickness, fatigue കൈകാല്‍ വ'ട്ടു മുടങ്ങി Anj. ദേഹം ഏറ ഉലഞ്ഞു വ'ട്ടു, വലഞ്ഞു വ'ട്ടു VetC. 2. to be bewildered നീന്തിത്തളര്‍ന്നു വ'ന്നൂത യ്യോ CG. എങ്ങളില്‍ ഇന്നിവന്‍പാരം വ'ട്ടാന്‍ CG. quite enamoured of us (= പരവശം). v. a. വശംകെടുക്ക to disable വ'ത്തീടൊല്ലാ Anj. കിടാങ്ങളെ നുള്ളിയുണര്‍ത്തി വ'ക്കും CG. will drive mad. വശക്കേടു being disabled, disorder of body or mind വ. കള്‍ ഉണ്ടായി ശമിച്ചാല്‍ Nid. വ. എന്നു കേട്ടുഴറി വന്നു ഞാന്‍ Mud. to utter distress. വ. മമ ശമിപ്പിച്ചായി Bhr. വശക്രിയ = വശ്യപ്രയോഗം. വശഗം S. obedient, subject ഈ ശരീരം കര്‍മ്മ വര്‍മല്ലോ Bhg. — so മായാവശഗതന്‍ Sah. സുന്ദരീവര്‍ഗ്ഗം നിണക്കു വ'തം AR. are at thy service. — വശഗേന്ദ്രിയനായ്വാണു Bhr. having subdued the senses & organs. വശത S. 1. subjection. 2. dexterity, practice, use. 3. regularity, industry V1. വശന്‍ S. subject, subdued അവനു വ'നായി VetC. വ'നല്ലെന്നു വന്നുകൂടി CG. turned out disobedient. വശപ്പെടുക to be subdued etc. (= വശമാക). വശപ്പെടുക്ക Bhg. to subdue. വശമാക 1. to come into one's power or possession, മാനസം അന്യവ'യി Bhg. under foreign influence. ഭൃത്യനു വ'യ്വന്നിതു രാജ്യം Mud. 2. to be learned വശമായിട്ടില്ലേ? പാഠം വശായി vu. — negV. എനിക്കു വശ മല്ല not mine, not mastered; (also = ഇല്ല) നടപ്പാന്‍ വ'ല്ല cannot. നടപ്പാന്‍ വ'ല്ലാഞ്ഞു. v. a. വശമാക്കുക to subdue, master, bring under influence, teach. അന്യവ. to abalienate. ദേവകളെ ബലത്തിനാല്‍ തന്നു ടെ വ'ക്കി KR. വശള T. M. C. (Tdbh. of വത്സല). Portulaca oleracea GP64. വെള്ളവ. Basella alba. — വശളപ്പുല്‍ Rh. Malaxis. വശാല്‍ S. Abl. (2. 4) through ചില സംഗതി MR. വശാനുഗന്‍ S. = വശഗന്‍ f. i. തവ വ'ന്‍ AR. വശി S. 1. ruling. 2. having subdued the senses വശിയായിട്ടുള്ള മുനിഗണം KR. abstrN. വശിത്വം = ത്രിഗുണങ്ങളില്‍ അസം ഗത്വം Bhg. a Siddhi; self-possession, power of subjecting all to oneself. denV. വശിക്ക to will, rule? ഭാവനകൊണ്ടു വ'ച്ചു നിന്നീടുന്ന ഗോവിന്ദരൂപന്‍ CG. വശീകരം Adj. Subduing സ്ത്രീകള്‍ക്കു വ. Tantr. = വശ്യം. enticing, enchanting; വ'ക്കാ രന്‍ a charmer — വശീകരിക്ക to subdue, gain, enchant. കാമലീലകള്‍കൊണ്ടു ശൂദ്രനെ വ'ച്ചു SiPu. — അവനെ വശീകൃതമാക്കി CC. got hold of him; so വശീകരണം; അംഗനാവശീകാര പ്രയോഗം Nal. art of gaining women. വശ്യം S. 1. governable, docile, obedient വേ ശ്യക്കു വ'നായി SiPu. 2. = വശ്യാര്‍ത്ഥം a philtre, enchantment അശ്വങ്ങള്‍ക്കാകുന്ന വ'ങ്ങള്‍ എന്തു CG. ലോകവ., സ്ത്രീവ., ആ മരണാന്തവ. Tantr. വശ്യപ്രയോഗം.

vīrkuγa M. (fr. വീങ്ങുക). 1. To swell വയറു a. med. — fig. മതിയും കെട്ടു വീ'ന്നു GnP. to be inflated, arrogant. 2. to sigh, breathe ദീര്‍ഘമായി വീര്‍ത്തു AR. (= നെടുവീര്‍പ്പിടുക). കോ ഴയും തീര്‍ത്തുനിന്ന് ഒന്നു വീത്താര്‍ CG. വീ'ന്ന വീര്‍പ്പു CG. breath drawn. അത്തല്‍ തീര്‍ന്ന് ഒന്നു വീര്‍ത്തീടിനാന്‍ Bhr. respired. വീര്‍ത്തും വിയ ര്‍ത്തും തളര്‍ന്നും പണിപ്പെട്ടും SiPu. panting, under a burthen. നിടിയശ്വാസവും തെരുതെര വീ ര്‍ത്തു KR. വീര്‍പ്പു 1. breath വീ. കളക, കഴിക്ക, വിടുക, അയക്ക to breathe out. തന്നുടെ വീര്‍ക്കുന്ന വീ. കള്‍ ദീര്‍ഘങ്ങളായ് വന്നു, നീളത്തിലുള്ള വീ. sigh = നെടുവീര്‍പ്പു 578. വീ. കൊള്‍ക, ഇടുക to take breath. വീ. കള്‍ പാര്‍ക്കയും Bhr. (of the wounded). കണ്ഠമടഞ്ഞു വീ. കള്‍ പോകാഞ്ഞു Bhg. could not breathe. ധൂന പ്രതാപേന വീര്‍പ്പടെച്ചു PT. വീ. മുട്ടിത്തന്നെ ആശു മരിച്ചാര്‍ Mud. suffocated; met. ഒരു കാററും വീര്‍പ്പുമില്ല prov. not a breeze is stirring. 2. a moment, 6 വീ. = 1 വിനാഴിക CS. ഗണിതം ൧൧ വീര്‍പ്പു Bhg. 3. inflation, swelling V1. വീര്‍പ്പിക്ക 1. CV. to cause to swell or perspire. 2. to take breath V1.