aδimadhuram S. Very sweet; licorice = ഇരട്ടിമധുരം. a med.

adh/?/šaǹ S. Modest, അധൃഷ്യം fierce. അത്യന്തമധൃഷ്യയാം കാന്തി KR5.

āruγa (T. Te. to abound, have richly, prh. from √ അരു) C. Te. T. Tu. chiefly the Inf. ആര Richly, satisfactorily. കൈയ്യാ രവണങ്ങി, കയ്യാരതൊഴുതു RC. (with both hands) രംററിന്നെന്നും വയറാര പിണം നല്കി RC. to vultures in battle — a belly-full for their offspring. ആരവാര്‍മുല full breast, hence ആരവാര്‍മുലയാള്‍ Bhr. ആരവാര്‍മുല നല്ലാള്‍ RC. adj. part. past. മധുവാര്‍ന്ത പൂവിടെ RC. (= പൂ ണ്ട, ഉള്ള.) നീടാര്‍ന്ന ആള്‍ CG. tall man. ഗുണ മാര്‍ന്നവര്‍ the good. മേരുനേരാര്‍ന്തവന്‍ RC. as high as Mēru. മോദം ആര്‍ന്നെഴും ഫലം the joy-giving fruit. ചേണാര്‍ന്ന സന്പത്തു overflowing wealth, ആന്നു (sic.) ചൊന്നാന്‍ CG. decidedly. adj. part. fut അകിലാരും കൊങ്ക, അഴകാരും നിന്‍വാചകം RC. fin. v. അപായം ആര്‍ന്നു CC. they died (= പ്രാ പിച്ചു). v. root in Comp. (= ആരും) താരാര്‍മാതു Bhr. the Lotus-born lady Lacshmi വടിവാര്‍. വി ല്ല് RC. well shaped bow.

iraṭṭa T. M. (ഇരണ്ട്, ഇരു) 1. Double. ഇരട്ട പെറുക, ഇരട്ട കുട്ടികള്‍ twins. ഇരട്ടപ്പ ല്ല് grinders MC. ഇരട്ട വാള്‍ two edged V1. മ രം ഇരട്ടയായി CG. ഇരട്ടയടക്ക 2 betelnuts grown together. — ഇരട്ടത്തലച്ചി the paradise flycatcher MC. (= കൊണ്ടലാത്തി) — ഇരട്ടത്ത ലയന്‍ പാന്പ് a certain viper. 2. odd (= യു ഗ്മം) ഒററയോ ഇരട്ടയോ V1. ഇരട്ടപ്പെട്ടതു Gan. ഇരട്ടി double, twice as much. (with Dat.) അതിന്ന് നാലിരട്ടി 4 times as much. (with Loc. ആ രാശിയില്‍ ഇരട്ടിയായി Gan.) — വ ഞ്ചിച്ച പാല്‍തയിരവെണ്ണകള്‍ക്കിരട്ടി കൊള വിന്‍ CG. — adv. ഉപജീവിച്ചാല്‍ ഇരട്ടിനോ ക a med. ഇരട്ടിക്ക v. a. & n. to double, multiply രണ്ടി നെ ഇരട്ടിച്ച നാലു Gan. ഒന്നു കൊടുത്താല്‍ ഇരട്ടിക്കും ഇക്കാലം (po.) ഒന്നുക്കു നാല്‍ ഇരട്ടി ച്ചു തന്നു TR. paid four times the amount (= കണ്ടു). VN. ഇരട്ടിപ്പു f.i. ചെലവ് ഇരട്ടിപ്പായി വരും MR. ഇരട്ടിമധുരം Glycorrhiza glabra.

iḷa 5. (To. എല. ലെ, Tu, ഇളി) adj. √ To be tender, young, weak. — also noun in ഇള കൊള്‍ക, ഇളപ്പെടുക. VN. ഇളപ്പം slightness, worthlessness, disgrace. ഇ. പറക to abuse. നമക്കിളപ്പം തുലോം ഉ ണ്ടു MR. (= ലഘുത്വം, താഴ്ച) പടെക്കിളപ്പം വന്നു Bhr. നമുക്കു വരുന്ന ഇളപ്പവും വലിപ്പ വും TR. my reputation. — ഇളപ്പത്തില്‍ basely. VN. ഇളമ 1. youth, tender age. 2, junior Rāja, co-regent. ഇളമയില്‍നിന്നു കല്പിച്ചു (= ഇളമ പ്പട്ടം, ഇളങ്കൂറു), സുതനെ ഇളമയാക്ക KR2. ഇളമക്കാരില്‍ ഒരു സായ്പ്, ഇളമസായ്പവ ര്‍കള്‍ TR. junior officer, assistant. den V. ഇളമിച്ചു വരിക to grow again as a half broken branch (loc.) — എണ്ണ ഇ'ച്ചുപോയി a med. = തണുപ്പു പററി the med. oil has lost its virtue No. & So. adj. part. ഇളയവന്‍ young, younger. ഇളയ തു n. 1. അവ൯ എനിക്ക് എളയത് younger than I. ഇളതായി Bhg. Bhr. 2. lower class of Brahmans, who act as kings' cooks, Purōhitas for Sūdras etc. pl. ഇളേതാന്മാര്‍ V1 3. the 2nd minister of state at Calicut. തിനയഞ്ചേരി ഇളയതു KU. Cpds. ഇളകൊള്ളുക 1. to sprout. എന്നുമെ എ൯ മനക്കുരുന്തു തന്നില്‍ ഇളകൊള്ളും മൈതിലി RC 148. 2. = ഇളപ്പെടുക to be worsted. ധാ വളത്തില ഇളകൊള്ളും അരവിന്ദനയനാ, ക രുതിക്കളികൊണ്ട് ഇളകൊണ്ടിതു കാന്തി തു ലോം RC. ഇളങ്കതിര്‍ young ears. ഇളങ്കായ് etc. ഇളങ്കഴുക പായ്ന്തു RC l8. ഇളങ്കാററു zephyr. ഇളങ്കളി൪ കൊങ്ക RC. ഇളങ്കുറുവാഴ്ച the dignity of the 2nd prince, ഇളയ തന്പുരാന്‍. ഇളയഞ്ചൂട് lukewarm. ഇളനീലം bluish. ഇളന്തച്ചര്‍ shipwrights (Pay.) ഇളന്തല the thin end, as of timber, cadjan (opp. മൂത്ത തല). ഇളന്തേങ്ങാ GP 69. ഇ. കറിക്കാകാ prov. ഇളന്നീര്‍ unripe cocoanut. ഇ. കുടിക്ക. ഇളന്നീ൪ കുഴന്പു, ഇളന്നീ൪ തണ്ണീററില്‍ കുടിക്ക a med. ഇളന്നീര്‍ ശീതളം ഹൃദ്യം GP. ഇളപ്പെടുക to be brought low, be worsted, disgraced. സന്പത്തു വിചാരിച്ചാല്‍ ഉന്പ൪ കോ൯ ഇളപ്പെടും SP. ഇളപ്പെട്ടു നീചനാ യ്വരിക PT 1. ഇളമതി young moon ഇളമതി അണിഞ്ഞുവര്‍ Shiva. Bhr. ഇളമധു fresh honey, Mud. ഇളമാ൯ കടവറിയാ (prov.) ഇളന്പക്ക bivalve shell, Mytilus. ഇളന്പക്ക ത്തോട്ടില്‍ നായ് കയറി (prov.) ഇളന്പനി = നീറല്‍ slight fever, feverish feeling. ഇളന്പാകം 1. the upper part of something fried. 2. = മെഴുപാകം. ഇളന്പുല്ലു മാനിന്ന് ഇഷ്ടം Nal 1. fresh grass. Previous page Next page

ubad/?/amšam S. Condiment, ശാഖോ പദംശമോ മൂലോ'മോ Nal. (= കറി). മധുരോ പ'൦ CCh.

Tdbh. രൂപം 1. Form ആമയു രുക്കൊണ്ടു RC. Vishṇu. 2. substance, article, piece as of cattle (= എണ്ണം) ആക ഉരു പതിനെട്ടു in all 18 numbers. മന്ത്രത്തിന്‍റെ ഉരുപ്രകാരം tenor. 3. time പലവുരു repeatedly. അഞ്ചുരുപ്രാര്‍ത്ഥിച്ചു ഭര്‍ത്താരം ദേഹി Bhr. 4. vessels of any metal, chiefly വെണ്കലപാത്ര ങ്ങള്‍. 5. vessel, ship ഇരുവരും ഒരു ഉരുവില്‍ പോയി TR. നമ്മുടെ ഉരുക്കള്‍ വന്നാല്‍ TR. hence: ഉരുക്കഴിക്ക (3). B. to repeat ഉരുക്കാരന്‍ (5) sailor. ഉരുക്കൂട്ടുക (2) to collect, amass ഷള്പദം മധു ഉരുക്കൂട്ടി Bhr. the bee gathered honey. സംഭാരങ്ങള്‍ ഉരുക്കൂട്ടി PT. packed together. ഉരുത്തരം (2) component parts. ഉരുത്തിരളുക (1) v. n. to form itself. കന്മഷം വ്യാധിയായി ഉരുത്തിരണ്ടു ഭവിക്കും KR. sin shapes itself into disease. ഉരുത്തികയുക (4 & 2) v. n. vessels & articles to be complete for sacrifice etc. ഉരുത്തിരിയുക v. n. to be shaped, as child in womb, become distinguishable. v. a. ഉരു ത്തിരിക്ക VN. ഉരുത്തിരിവു. — ഉരുപ്പടി (2) articles. ഉരുവഴിഞ്ഞു പോയി disappeared. ഉരുവാക്കുക (1) v. a. to form. ഉരുവിടുക (3) v. a. to repeat, rehearse. CV. ഉരുവിടുവിക്ക to impress on the mind. ഉരുവിലസുക = ഉരുവാക f. i. പുകഴ്പൂണ്ടുരുവി ലസീടിന ശിവ൯ Anj. assumed a form. ഉരുവെത്തുക to assume a shape മനസ്സില്‍ ഉരു വെത്തിപോയി an impression fixed in the mind. ഉരുവോട്ടം (5) sailing.

In S. Tdbh. replaced by ഇരു, ഇരി as വിരു ത്തി, കിരിയം (വൃത്തി, ഗൃഹം); or dropped ഇട പം, ചങ്ങല (ഋഷഭം, ശൃംഖല). In M. മതൃത്തു, നൃത്തി for മധുരിത്തു, നിറുത്തി; അമറേത്തു = അമൃതു; കുളുത്ത CG. = കുളുര്‍ത്ത.

oli T. M. (C. Tu. ഉലി) Sound. ഒലിയെഴ അലറി RC. കാല്‍ ചിലന്പൊലിപൊങ്ങവേ CCh. ഉരുളൊലികള്‍ KR. noise of wheels, ഞാണൊ ലി, മാറെറാലി etc. den V. ഒലിക്ക 1. to sound, as running water. —ring bell V1. 2. (Te. ഒലുകു = ഒഴുക) to flow, run as water, blood of wounds ക ണ്ണുനീര്‍ ഒലിക്കവേ or ഒഴുകവേ KR. മെഴു കു ഒ'ച്ചു പുറത്തുപോയി Mud. പൊട്ടി ഒലി ച്ച മധു Bhg. വായില്‍ കൂടി നീര്‍ ഒ.. 3. to float. അശ്വങ്ങള്‍ ചത്തു രക്തനദികളിള്‍ ഒ ക്ക ഒലിക്കുന്നു AR. ഒലിപ്പു flowing ഒലിപ്പില്‍ കുത്തിയ തറി prov.; looseness of bowels. ഒലിയുക id. അവന്‍ ചോര ഒലിഞ്ഞുകൊണ്ടു പായുന്നു, മേല്‍ ഒക്കയും ചോര ഒലിയുന്നു (jud.)— VN. ഒലിവുളള വെളളം running water; fountain V1. ഒലിവുളള നീററിന്ന് അശുദ്ധി ഇല്ല Anach. CV. ഒലിപ്പിക്ക as രക്തം ഒ.. B. to bleed. പെണ്ണു ങ്ങള്‍ കണ്ണുനീര്‍ ഒലിപ്പിച്ചു പാരം SG. PT. KR. shed tears.

kaḍakka 5. (Te. ഗഡ) 1. To pass over തോടും പുഴകളും ചാടി ക. Nal. മതില്‍ കടന്തു ചെന്നാര്‍ RC. മറുകുന്നിന്നു കടന്നാല്‍ (huntg.) of game. തലക്കടന്നിരന്നു RC. begged with outstretched head. 2. to enter രാക്കുററില്‍ കുടികളില്‍ കടന്നു കവര്‍ന്നു TR. broke into — ബാലത്വം കടന്നപ്പോള്‍ KR. 3. to pass out നാ ടു കടന്നു പോയി, also simply കുടികള്‍ ഏറക്കട ന്നു പോയി TR. deserted the country. കട ക്കൊല്ല എന്‍റെ വചനം Bhr. പിതൃവാക്യത്തെ കടക്കയില്ല KR. transgress — fig. ഞാനായിട്ടു കടക്കയും നിരൂപിക്കയും ചെയ്യുന്നതു TR. act or devise anythingby myself. 4. to surpass കാററിനെ വേഗംകൊണ്ടു കടപ്പവന്‍ RC. എല്ലാ മധുരത്തെയും കടക്കും etc. CV. കടത്തുക T. M. 1. to make to pass തോണി കടത്തുന്ന കൈവര്‍ത്തന്‍ Bhr. സംസാരവി ഭ്രമതോയകരത്തെ ക. Bhg. സ്ത്രീകളെ രാ ജ്യത്തിങ്കന്നു, വസ്തുവകകള്‍ ഓരോ ദിക്കില്‍ കടത്തി TR. transported, removed; നാടു ക. to banish; കടത്തിപറക to insult. 2. to insert, introduce. 2nd CV. കടത്തിക്ക f. i. അരിമൂട കടത്തിച്ചു വ രുന്നു TR. to get transported — പീടികക്കല്‍ കടത്തിച്ചു തന്നേക്ക MR. VN. I. കടത്തു transporting, conveying. കടത്തു കാരന്‍ boatman, കടത്തുകൂലി freight (= ക ടവു). II. കടപ്പു 1. passage. അങ്ങുമിങ്ങും കടപ്പില്ലാഞ്ഞു Sk. no passage or opening in the opposed army. 2. passing the bounds of propriety, transgression ചാണക്യന്‍റെ കടപ്പുകള്‍ ഒ ട്ടും പൊറുക്കുമോ Mud. — കടപ്പു കാട്ടൊല്ല ക ഴിവുണ്ടാക്കുവന്‍ Bhr. don't despair. ക. വാ ക്കു harsh, insulting words. 3. കടപ്പുകാരന്‍ V1. debtor (കടം). III. കടത്തല്‍ = അതിക്രമം f. i. വിഷ്ണുമായയെ ക. നീക്കി Bhg. encroachment.

kar̀i T. M. C. (കറു II.) Hot condiments; meats, vegetables. Kinds chiefly 4: എരിച്ചക., ഉപ്പുക., പുളിങ്ക., മധുരക്കറി;; then പച്ചക. of vegetables, പയറ്റുക. pulse-curry. — അരിക്കും കറിക്കും കൊടുത്താല്‍ KU. to Brahmans; ക. വേ വിക്ക to cook it, കൂട്ടുക to eat it (with rice). കറിക്കലം കഴുകീട്ടുള്ള ചോറു Si Pu. കറിക്കായി plantains for car̀i. കറിക്കാല്‍ brass support for plates to eat from, tray V1. കറിക്കോപ്പു ingredients = കറിസാധനം,, So. കൈക്കറി. കറിത്തേങ്ങ, — മുളകു, — ചക്ക annual contributions from the tenant to the Janmi's table. കറിവേപ്പു a tree with aromatic leaves (ക'പ്പില) used for car̀i, as of കറിക്കൊടി etc. — കറിശൂല a disease കീഴ്വയറ്റില്‍ വാഴക്കാ പോ ലെ ഉണ്ടാം a med. I.

kalašam S. (കലം) 1. Pot, censer ചാ മുണ്ടിക്കു ക. വെക്ക to sacrifice for injuring enemies. ക. കഴിപ്പിക്ക KU. to purify temples. പുണ്യക., ശുദ്ധിക്ക. purification by pouring water. 2. cover of breast കുചകലശമതില്‍ ഇഴുകും Nal. 3. = ഉതി Odina pinnata, Rh. കാ ട്ടുക.. Earinga pinnata, ചെങ്ക B. വെണ്ക Bursera serrata. കലശ large vessel അന്നക്കലശയില്‍ കൊണ്ടുവന്നു Mud. Hence: കലശക്കുടം waterpot in temples. കലശപ്പാനി a pitcher. കലശമാടുക to anoint, with Acc. ഇന്ദ്രനെ ക'ടീടിനാര്‍ KR. at coronation: തിരുമുടിയി ലേ ക'ടിയ മധുദധിഘൃതം ഇവ തിരുമെയ്യില്‍ അണിഞ്ഞു KR കലശാദികള്‍ ജപിച്ചാന്‍ Bhr. in blessing a fosterchild (see preced.). കലശാബ്ധി, കലശോദധി ocean (po.)

ka/?/ambụ S. കളംബം, No. കാന്പു 1. Stalk of vegetables, potherbs in ഇലക്കറി. 2. So. pulp of fruit, pith, essence V1 മാതള്‍ നാരങ്ങയുടെ ക. മധുരം GP. ക. എടുത്താല്‍ തൊ ണ്ടു prov. 3. B. importance (= കഴമ, കഴകം 4.).

kāmam S. (കമ്) Desire, കിട്ടാത്തതില്‍ കാ. ആധിക്കു മൂലം Ch Vr. love; personified: കാമന്‍ Amor, or കാമദേവന്‍. പകല്‍ കൂടി കാ മം അനുഭവിക്ക KR. to spend even the day in pleasure. In comp. ഗ്രാമകാമന്‍, വനകാമന്‍ etc. Bhr. liking to stay at home, to rove in the forest. Hence: കാമകുരു (loc.) comedones. കാമഗം going where one likes കാ'മായ രഥം KR. കാമചാരം walking according to one's own wish. കാമചാരിണികള്‍ f. pl. Bhr. from കാമചാരി. കാമജം arising from lust. കാമദം granting what is desired. കാമധുക, കാമധേനു a cow from which all wishes can be milked. കാമനാശനന്‍ AR. Siva. കാമപാല്പശുപാലന്‍ CC. C/?/shṇa. കാമരൂപം പൂണ്ടു AR. in any shape he chooses. കാമരൂപി 1. handsome. 2. assuming any form at pleasure കാ'കളാം വാനരന്മാര്‍ KR. കാമല jaundice, also കാമില. കാമലാഭം obtaining the wish കാ'ഭേന ചെന്നു AR. went gratified. കാമശാസ്ത്രം പഠിച്ചീടോലാ SiPu. ars amandi. കാമസിദ്ധി id. കാമസിദ്ധ്യര്‍ത്ഥം AR. that his desire be fulfilled. കാമാന്തം as far as wished കാ. ദാനങ്ങള്‍ ചെ യ്തു AR. കാമി, f.- നി lover മോക്ഷകാമികള്‍ AR.; lascivious. den V. കാമിക്ക to wish, love. കുലം കാമിച്ചു Bhr. desiring progeny. ഉത്സവം തുടങ്ങുവാന്‍ കാ മിച്ചു Mud. = കാംക്ഷിക്ക. കാമില Tdbh. കാമല 1. jaundice പിത്തകാ., കുംഭകാ., മഞ്ഞക്കാ.. Nid. 2. No. purblindness, white film over the eye. കാമുകന്‍ lover. (ഗംഗാകാ. Siva) f.- കി lascivious. കാമ്യം desirable, lovely കാ'മായുള്ള ഈ മുഖം CG. കാമന്ത്, കാമന്തി (E. command?) Master, leader.

ku/?/il l. = കുയില്‍ q. v. 2. പൂങ്കുഴില്‍കൂ ട്ടം പൂങ്കുരല്‍തോറും നടന്നു SiPu. bees? butterflies? In T. കുഴു = കൂട്ടം; hence perhaps: കുഴുമ, പെരിങ്കുഴുമ a plant = മധുപര്‍ണ്ണിക S. കുഴെക്ക see കുഴ.