araǰaǹ T. M. C. Te. (രാജാ) King, also അരശന്‍ KR. അരയന്‍ vu. അരചന്‍ വീ ണാല്‍ പടയോ prov. after checkmate. അരചവംശം, — മക്കള്‍ Royal family. അരചം, അരചു 1. Royalty (അരചാണ്ടു തുടങ്ങി Bhr. began to reign ഇളയരശായിട്ടഭിഷേ കം KR. co-regency. അരചു ചൊല്ക, വെക്ക V1. give check, അരചുവാഴ്ച reign. 2. constitution അരചിടുക, വരുത്തുക to order, settle, അ. അഴിഞ്ഞു, ഒഴിഞ്ഞു to be without head or order V1. 3. അരചു = അരയാല്‍, അരശപാദപം CCh. (hence പൂവരചു Hibiscus populneus). അരചിപ്പുല്ല് a grass (S. ഗര്‍മ്മുല്‍).

āyudham S. (യുധ) 1. Weapon, arms (ഖഡ്ഗശ്രലേഷു ചാപപ്രാസതോമരമുല്ഗ ര യഷ്ടിശക്തിചുരികാദികള്‍ AR 6.) ആയുധം എടുക്കത്തക്കവര്‍ TR. the adult males. ബ്രാഹ്മണ രെ കണ്ടാല്‍ആ. വഴങ്ങെണം KU. present arms. ആയുധത്താണ Kum K. by my bow! 2. tool ആ. എടുക്കല്‍ installation by a sword conferred on each successive head of a family (also ഇ ണക്കു.) ആയുധക്കത്തി Nāyer's war-knife കൈക്ക് ആ. കൊണ്ടു മുറിഞ്ഞു TR. (ഏറാട്ടരക്കത്തി mod. മാപ്പിള്ളക്കത്തി.) ആയുധക്കാരന്‍ (sword-bearer, soldier. ആയുധക്കോപ്പു armour, preparation for fight ആ' പ്പോടെ പോക TP. ആയുധപാണി 1. fighting man. 2. title of the 36000 armed Brahmans, who performed Cshatria duty in Kēraḷa KU. ആയുധപൂജ (= നവരാത്രി) feast in honour of the tools, which procure one's livelihood സരസ്വതിപൂജയുംഅയുധം വെച്ചപൂജയും (8th Kanni) TR. ആയുധശാല arsenal. ആയുധാഭൃാസം fencing exercise, taught by Paṇikkar (see കുരുപ്പു). Of 18 kinds (വ്വവിദൃ പഠിക്ക TP.) viz. 1. ഓതിരം 2. കടകം 3. ച ടുലം 4. മണ്ഡലം 5. വൃത്തചക്രം 6. സുകങ്കാളം 7. വിജയം 8. വിശ്വമോഹനം 9. തിര്‍യങ്മണ്ഡ ലം (അന്യോന്യം) 10. ഗദയാഖേടഗഹ്വരം 11. ശത്രുഞ്ജയം 12. സൌഭദ്രം 13. പടലം. 14. പുരാജയം 15. കായവൃദ്ധി 16. ശിലാഖണ്ഡം 17. ഗദാശാസ്രതം 18. അനുത്തമം. Popular names are ആനമുകംവെച്ചും ചന്തംവെച്ചും കുതിരമുകംവെച്ചും കൂന്തല്‍വെച്ചും etc. TP.

uṇḍa 5. (= ഉരുണ്ട? C. Te. Tu. also ഗുണ്ടു) Ball, globe, clot, bullet, ഉ. ഉരുട്ടേണം TP. make balls. മുല്ലതന്‍ തേനുണ്ട CG. globule of nectar. ഉണ്ടയും മരുന്നും കെട്ടിച്ചു KU.(for war). ഉണ്ടക്കൊള്‍ gunshot-wound. ഉണ്ടനൂല്‍ good thread. ഉണ്ടപ്പാച്ചല്‍ distance of gunshot. ഉണ്ട മുറിക്ക, ഇടിക്ക to make bullets TP. ഉണ്ടവല small fishing net. നന്പൂരിക്ക് എന്തി നു ഉ. prov. ഉണ്ടവില്ലു pellet bow. ഉണ്ട വെക്കുക to coagulate. ഉണ്ടറുതി see under ഉണ്ണുക.

ēr̀u = ഏര്‍ T. Tu. Bullock; hence: ഏറാടു, ഏറനാടു the province of Calicut, with the original chief place നെടിയിരിപ്പു (Jew. Syr. doc.) ഏറാട്ടുകരേ, ഏറനാട്ടുകരക്കാര്‍, ഏ റനാട്ടുകരേയുള്ള മാപ്പിള്ളമാ൪ TR. ഏറനാടും പെരിന്പടപ്പും പണ്ടു തമ്മില്‍ പടയുണ്ടെല്ലോ KU. ഏറാടിമാര്‍ (in S. Ker. Mah. called ഗോപാലര്‍ cowherds) the family of the Calicut rulers, their palace called ആയന്പാടി KU. the 5th & 6th prince of the dynasty are called മൂത്ത, ഇളയ ഏറാടിതിരുമുല്‍പാടു. ഏറാട്ടുമേനോന്‍ Sāmūri's secretary with 5000 Nāyers KU. ഏരാളന്‍ (T. hero) in ഏ. കത്തി a war knife, also ഏറാട൯ കത്തി & ഏറാട്ടരക്കത്തി (see ആയുധം) inhabitant of the ഏറാളനാടു; ഏ റാള്‍പ്പാടു രാജാവ് TR. one of Sāmūri's family (ഏറാള്‍ മുല്പാടു the junior Rāja V2.) II.

ōδuγa T. M. C. Tu. 1. To recite, read as വേദം, മവുലുദ് ഓതിക്കൊണ്ടു Mpl., whisper as Mantrams. ശവം ഓതി ദഹിപ്പിച്ചു TP. പോ ത്തോടു വേദം ഓതിയാല്‍ prov. ഓതിപ്പഠിച്ചു കൊള്‍ക Anj. to learn. ഓതിഇറക്ക to expel poison by formulas, ഓതിതളിക്ക etc. നുതിവ ചനങ്ങള്‍ ഓതിനിന്നാര്‍ CCh. 2. to say (po.) sound കാഹളം ഓതിനാര്‍ CG. CV. ഓതിക്ക to teach, = അദ്ധ്യാപനം നന്മുനി മാരേയും ഓതിച്ചുപോരുന്ന നാന്മുഖന്‍ CG. ആമ്നായം ഓ. — part. fut. ഓതിക്കോന്‍ teacher, chiefly of Nambūtiris ഓട്ടം തുടങ്ങുന്നോന്‍ ഓതിക്കോ നല്ലല്ലീ CG. VN. ഓത്തു 1. reading, chiefly of Scriptures. ഓ ത്തു മുടിഞ്ഞതു CG. മുല്ലയുടെ കുടിയില്‍ ഓത്തു പഠിപ്പാന്‍ MR. (Mpl.) 2. using formulas ഓത്തുനീര്‍ consecrated water (ജപിച്ചുകൊ ടുത്തതു). See also ചിറേറാത്തു ഗുരിക്കള്‍. ഓത്തന്മാര്‍ 1. Vēda Brahmans, the instructors of their caste. 2. students at Tirunāvāi, T/?/šivapērūr, etc.

karaḷ (കരു, കരുതുക) 1. Lungs and heart, liver (C. Tu. bowels) കരളിടയില്‍ ഒരു വ്യാധി PT. also bowels കരള്‍ പുറത്തു വന്നു jud. = കുടല്‍. 2. heart, mind കരളില്‍ കരുതാ തെ Bhr. ഉള്‍ക്കരളില്‍ ഏറി കരുണ Mud. എന്നു കരളില്‍ നിശ്ചയം ഉണ്ടു KR. കരളേകം, കരളവേകം Aristolochia Indica = ൦രംശ്വരമുല്ല.

kākka T. M. Crow, Corvus splendens = കാകന്‍, f. കാക്കച്ചി. kinds: നീര്‍ക്കാക്ക & ക ടല്ക്കാക്ക Cormoran, shag (നീര്‍ക്കാകന്‍), കാട്ടു കാ. blue jay, Coracias. മലങ്കാക്ക കരഞ്ഞാല്‍ വിരുന്നു വരും prov. അന്തങ്കാക്ക Corvus culminatus. D. കാക്കക്കണ്ണു seeing with one eye; B. squinting. കാക്കക്കുറവന്‍ (f. — റത്തി) a low caste eating crows. ഏങ്കളുടെ ജന്മമതു കാക്കയാര്‍ കല ത്തില്‍ (Cur. pāṭṭu). കാക്കക്കൊടി (വെളുത്ത) Echites macrophylla, Rh.; വട്ടകാക്കക്കൊടി Asclepias volubilis. കാക്കത്തന്പുരാന്‍ V1. കാ'ട്ടി B. the king crow, Dicrurus, called also the Cutwal of the crows. കാക്കത്തിന്നിപ്പനിച്ചി & കാക്കപ്പനിച്ചി Diospyros tomentosa. കാക്കത്തുടരി Scopolia aculeata. കാക്കത്തൂവല്‍ (കൊണ്ട് അന്പുകെട്ടിയാല്‍ prov.) crow's feather. കാക്കപ്പൂ Torenia asiatica. കാക്കപ്പൊന്നു talk, gold leaf. = അഭ്രകം. കാക്കമുല്ല Pedalium murex, Rh. കാക്കമുള്‍ Cæsalpinia or Guilandina paniculata, Rh. കാക്കവള്ളി (& കക്ക) Negretia gigantea. പെ രും — Entada scandens, Rh. കാക്കവിളക്കു an iron lamp. II.

kuḍaγu T. M. (C. Tu. കൊഡഗു prh. from കൊടു steep. T. കുടകു = west & identical with കൊങ്ങു) N. pr. of Coḍagu or Coorg country കൊടകിലേപാലേരിവീരരാജേന്ദ്രഉടയോര്‍ TR. letter of Coorg Rāja; often കൊടുമലെക്കു ചെല്ലുക TR. കടകന്‍ 1. a Coorg man — f. കൊടവത്തി TP. (a Coorg f.) 2. the Coorg Rāja. 3. = കുടക പ്പാല f. i. കുടകന്‍ നന്നു ബുദ്ധിക്കു GP. കുടകം 1. = കുടക; കുടകാചലത്തില്‍ കാട്ടുതീ പിടിപ്പെട്ടു Bhg. 2. Hydrocotyle Asiatica Rh. (So. കടങ്ങല്‍ B.) കുടകപ്പാല S. കുടജം Echites pubescens; the seed കുടകപ്പാലയരി MM. കുടപ്പായല്‍ Pistia stratiodes. കുടമുല്ല Jasminum roseum (on mountains). കുടന്പുളി Gambogia garcinia.

kuṇḍu T. M. (Te. ഗുണ്ടു, C. കുണ, Tu. കുട) 1. What is hollow & deep, low. കുണ്ടു കണ്ണു V2. sunk eyes. കു. ചട്ടി V1. porringer. എത്രയും കണ്ടുള്ള ഒരു കൂപം PT. കുണ്ടുനീളവും CS. depth & diameter of an Iḍanga/?/i. 2. hole, pit. കുണ്ടും കുഴിയും. — തൈക്കണ്ടു of 3 kinds ചതുരക്കു. square, വട്ടക്കു. round, അമ്മിക്കു. oblong. പന്നിക്കുണ്ടാക്കി the weaver put his feet into the കാല്ക്കീഴ്ക്കുണ്ടു. — കുണ്ടില്‍വീണു CC. കുണ്ട 1. No. the connected roots & stems of plantains planted in one pit, വാഴക്കുണ്ട, കായ്ക്കുണ്ട. f. i. ൫ കുണ്ട വാഴ വെച്ചു MR. ആ കുണ്ടയില്‍ വാഴ കുലെക്ക ഇല്ല prov. 2. So. stack of straw, ഒരു കണ്ടപ്പുല്ലു, പുല്ക്കു. hay- rick. 3. slave V1. 2., dirty woman; fish-basket B. കുണ്ടകുരണ്ടം Nal. a certain flowerbush. കുണ്ടക്കം മണ്ടക്കം നടക്കം So. to trudge along. കുണ്ടണി, കുണ്ടാമണ്ടി So. backbiting കുണ്ട ണ്ടധികന്‍ (sic.) നാരദന്‍ SiPu. കുണ്ടന്‍ Tu. C. Te. M. 1. cripple (S. കുണ്ഠന്‍) മിണ്ടുവാനരുതാതെ കുണ്ടനായി വശംകെടും VCh. invalid. 2. a young, weak, bad workman. 3. (comp.) deep. — also N. pr. കുണ്ടനാടിക്ക to cripple? or to enslave? outvie. തൊണ്ടിയെ കു'ച്ച നിന്‍വായി Stuti. എച്ചി ല്ക്കു കുണ്ടാടിനില്ക്കും ദശാസ്യന്‍ RS. കുണ്ടപ്പണി low, mean work. കുണ്ടപ്പുല്‍ Choloris barbata. കുണ്ടം = കുണ്ടു, കുണ്ഡം small pit. അതിര്‍ക്കക ത്തുള്ള രു. അടമാറിയോടു കൂടി MR. കുടല്‍ തിരകളുടെ കുണ്ടത്തില്‍ MM. pit of stomach. തീക്കു. V1. = കുണ്ഡം. കുണ്ടറ cellar, dungeon. അന്ധതമിസ്രസമാന മാം കു. തന്നില്‍ ഇട്ടീടുക Mud. കുണ്ടലി Palg. T. = മിടാവ്. കുണ്ടാടുക see കുണ്ടനാടിക്ക. കുണ്ടി T. M. C. Tu. 1. posteriors, anus; bottom of a vessel. പന്നിയുടെ കുണ്ടിയും കുടലും പ ട്ടില്‍ പൊതിഞ്ഞു തിരുമുല്ക്കാഴ്ച വെച്ചു TP. penis. — കുണ്ടിക്കുണ്ടു (obsc.) Sodomy. — കു ണ്ടിയിടുക to break, tear in the middle (as clothes, vessels). — കുണ്ടിയാട്ടി loc. = ഊര യാടിപക്ഷി. 2. കുണ്ടിക്കായി Cashew fruit without the nut & other analogies (kidneys). തേങ്ങയുടെ കുണ്ടി opp. മൊത്തി.

kurukkụ (കുരു III.) 1. Young fruit കു രുക്കുത്തിമുല്ല (T. കുരുകു & കുരുക്കത്തി) Gærtnera racemosa, കുന്ദം S. 2. (= കുടുക്കു) entanglement, ropeknot B., hence കുരുങ്ങുക = കുടുങ്ങുക.

koḍanna (കൊടുക്ക ?) = പൊടന്ന Both hands-ful. മുല്ലപ്പൂവെല്ലാം പറിച്ചു കുടന്നയില്‍ (sic.) മെല്ലവേ കാട്ടി CG.

koṭṭa 1. T. M. C. (Tu. ഗൊട്ടു) Kernel of fruit, chiefly of cocoanut, castor-oil seed. — കൊ ട്ടെണ്ണ castor-oil for burning (loc.) — കൊട്ടത്തേ ങ്ങ a dried cocoanut GP 69. കൊ'ങ്ങ തച്ചുപൊ ളിച്ചു TP. also പച്ചെക്കോ കൊട്ടെക്കോ for a fresh or dried cocoanut? കൊട്ടക്കാ V1. & കൊട്ടടക്ക entire, unboiled Areca-nut. രണ്ടു കൊട്ടടക്ക വെച്ചു KU. (as tribute). കൊട്ടയാടുക to shake as a dry cocoanut (So. to be tormented. കൊട്ടയാട്ടുക to torment B.) 2. (= കൂട) basket, അവര്‍ കൊട്ടയിലും പാള യിലും ആയി children in cradles, etc. kinds: അടിക്കൊട്ട for sweepings, building with mud. കിളി-, ചാലി-, പൂട്ടു- all these of palm leaves, മരക്കൊട്ട bucket in a boat, ചൂരല്‍-, പൂഴി-, വട്ട etc. നെയ്ക, മെട യുക V1. to make baskets. Hence: കൊട്ടക്കോരിക B. bucket. കൊട്ടത്തടം stone floor of a bath, place to hold water, to wash rice, etc. ആട്ടം മുട്ടിയാല്‍ കൊ'ത്തില്‍ prov. കൊ'ത്തില്‍ ഒരു മുല്ലമരം TP. കൊട്ടത്തളം the same. കൊട്ടപ്പാടു 1. a basket fall of earth. 2. B. ground between a road and wall. കൊട്ടമണ്ണു carrying sand as punishment. കൊട്ടയാടുക see under 1.

čāliyaǹ T. M. (C. Te. സാ —from S. ജാലിക spider?) A weaver (ഇടങ്കര്‍ & വല ങ്കര്‍ see ഇടം & വലം), also ശാലിയര്‍ TR.; f. ചാ ലിയത്തി PT.; ചാ'ര്‍ തിരുമുല്ക്കാഴ്ച വെച്ചു, ചക്ക കണ്ട ചാ., ചാ'ന്‍റെ ഓടം prov.— ചാലിയമുണ്ടു MR. common cloth (opp. Europe article).

čēmandi (C. ശാവ —, fr. ചെവ്വ — T. M.) Chrysanthemum Indicum. കാമന്നുള്ളില്‍ പ്രേമം തഴപ്പിക്കും ചേ. പ്പൂ CG. — also ചേമ ന്തിക Anj. ചേമന്തികേ നല്ല പൂമരങ്ങള്‍ക്കു സീ മന്തം നീ CG. Oh C/?/shṇa, thou art the chief of flower-trees! — Kinds: കാട്ടുചേ. (Rh. has കാ ട്ടുചെത്തി) an Artemisia, മുല്ലചേ. a Tagetes?, വെള്ള —, മഞ്ഞ —, നീലച്ചേ. etc.

= തിരി, തൃ Tdbh.; ശ്രീ T. M. aC. 1. Lakshmi. തിരുമകളാകിയ സീത RC. good fortune. തിരുപെരുകിയ ഭവനങ്ങള്‍ KR. old famous buildings. 2. blessed, whatever refers to Gods & kings, as തിരുതാളി, നിന്തിരുപ്പാദം Bhg. etc. (often തൃ q. v.). തിരുക്കനി a present to a Rāja. തിരുക്കാല്‍ = തൃക്കാല്‍; നിന്തിരിക്കാല്‍ CG. തിരുക്കാഴ്ച V1. = തിരുമുല്‍ക്കാഴ്ച. തിരുക്കൈ = തൃക്കൈ; തി. നീട്ടം കൊടുക്ക Arb. kings to give a present. തിരുതീര്‍ക്ക (1) to ascertain the 4 quarters before laying the foundation of a building, (= to make sure of luck).