kīǰaγam S. Hollow bamboo whistling in the wind. തടിച്ച കീചകന്‍ ChVr. N. pr. of a prince, the son of Kēkaya. കീചര്‍മ്മ No M. (T. കീചറൈ contr. of കീചക ന്‍മുറൈ Winsl. fr. കീചകന്‍ S.) കീ. കാണി ക്ക to behave or act shamelessly. എന്നെ കീചര്‍മ്മക്കാരന്‍ ആക്കിക്കളഞ്ഞു = താഴ്ത്തിക്ക ളഞ്ഞു.

čind/?/ T.M. (Tdbh., സിന്ധു) A poetical measure. ചി. പാടുക to hum a tune of a rustic song, ചിന്തും പാട്ടും കേട്ടു RS. ചിന്തുകള്‍ പാടു ന്നതും ചന്തമായാടുന്നതും Bhr. പന്തടിച്ചു ചിന്തു ഗീതങ്ങളും DN. ചി. പ്രകാരം അറിക (huntg.); ചിന്തുരാഗം also a song of R. Cath. oarsmen.

čīr 1. (C. Te. ചീരു scratch = കീറു, C. Te. ജീര്‍, ശീര്‍ line) A line. ഒരു ചീര്‍ പാടുക Palg. to chant a line. — ചീര്‍വാലന്‍ a striped royal tiger. 2. T. Tdbh., ശ്രീ good condition, stoutness, increase. ചീരൊത്തമുലകള്‍ Bhr., ചീര്‍മി കും RC. well favored. ചീര്‍ അഴിഞ്ഞു പോയി Palg. he looks disfigured. ചീര്‍ക്ക, ര്‍ത്തു 1.To swell, bloat, to become stout. കൊങ്കകള്‍ ചീര്‍ത്തു CG.; ചീര്‍ത്ത വേദന Bhr.; ഉഗ്രവാതം മേലെല്ലാം ചീര്‍ത്തിരിക്കും a med.; ചീര്‍ത്തൊരു നിദ്രയെ പൂണ്ടാര്‍ CG.; ചീര്‍ത്തതപം Bhg. 2. = ചീറുക f.i. ഉന്പര്‍ ആര്‍ത്തനര്‍ അ രക്കര്‍ ചീര്‍ത്തനര്‍ RC. ചീര്‍പ്പന്‍ stout in ചീര്‍പ്പന്‍കിഴങ്ങ് No. = തടിച്ച പൊടിക്കിഴങ്ങ്. CV. ചീര്‍പ്പിക്ക to increase. VN. ചീര്‍മ്മ a M. (T. splendour, gracefulness; decorum) ചീര്‍മ്മ ഉള്ളവന്‍, ചീ. ചേര്‍ കര ങ്ങള്‍ RC. (see ചീര്‍ 2.)

tēr̀uγa T. M. C. Te. Tu. (തിറം, തെറി, also related with തേള്‍). 1. To be strengthened, thrive തേറുന്ന ഭക്തി, തേറിന മോദം Mud. ശരീരം തേറീട്ടില്ല (= തടിച്ചില്ല), തേറി വന്നു. 2. to mend, recover, (Nasr. to be converted). തേറരുതാതോളം അത്തല്‍ RC incurable grief. വാക്കു കേട്ടു വേദന വേറിട്ടു തേറിനാര്‍ CG. were comforted. എന്നെ നീ പേടിക്കാതേ തേറുക മ നോഹരേ CG. take courage! 3. v. a. to believe, തേറുകേ വെണ്ടു ഞാന്‍ ചൊന്നതെല്ലാം CG. എന്നതു തേറുമാറു RC. so as to believe. ചതി എന്നു തേറിനാള്‍ RC. concluded, knew. ജയി പ്പാന്‍ പണി തേറു നീ Bhr. believe me, we cannot conquer തേറിനാര്‍ Bhr. resolved. — തേ റിയോനേ മാറല്ല മാറിയോനേ തേറല്ല prov. trust. എനിക്കവരെയും അവര്‍കള്‍ക്കെന്നെയും മ നക്കുരുന്നില്‍ തേറരുതു Bhr. we can no more trust each other. VN. I. തേറല്‍ 1. clearness, thriving; certainty, thought. 2. (T. = കള്‍ palmwine), nectar, perh. = തേന്‍ f. i. ഓമന വായ്മലര്‍ത്തേറല്‍വീ ണേററവും CG. bewitching words of a child ദേവിയാം പൂമലരില്‍ താവുന്നോരാനന്ദത്തേ റല്‍ മാനസമാകിയ വണ്ടുണ്ടുണ്ടു CG. 3. trust, reliance, പൈന്തേറല്‍ തേറുമവര്‍, തേ. വിളി പ്പിത്താന്‍ അഴകെഴു പുഷ്പകം അന്നേരം RC. II. തേററം 1. firmness, ശരീരത്തേ. convalescence V2., constancy. 2. faith, trust തേ' ത്തോടെന്നും തൊഴുന്നേന്‍ Anj.; ചൊല്ലിനാന്‍ തേററം വരുംവണ്ണം അമ്മെക്കു; തേ. വരു ത്തിയ നിങ്കളവു CG. തേററുക v. a. to clear, make strong.

nī/?/am T. M. C. (നീടു) 1. Length. നീ.ഇ ല്ലായ്കയാല്‍ CG. not being tall enough. ആനെ ക്കു ൧൨ യോജന നീളം, ഇടം പാതിയും ഉണ്ടു Bhr.; മൂക്കു തൊടുവാന്‍ നാക്കു നീ. പോരാ prov.; നീ. വരുത്തുക = നീട്ടുക. — നീ. വെക്ക to be drawn out. കാലം നീ. ചെന്നാല്‍ നേ൪ താനേ അറിയാം. 2. distance നീളത്തില്‍ കേള്‍്ക്കാകുന്നു; നീളം ഇട്ട വക an object of pursuit. v. n. നീളുക 1. To extend itself, grow long. വാല്‍ നീണ്ടു കൊണ്ടു ഒടുക്കം വരായ്കയാല്‍ Bhr. (of a wonderful tail). ചാണ്‍ വെട്ടിയാല്‍ മുളം നീളും prov. it grows to ell length. നീണ്ടു നി വി൪ന്നുള്ള പാരസികന്മാ൪ Mud. tall & straight. കാല്‍ നീണ്ടിട്ടാകുന്നു വീണതു jud. the legs stretched. നീണ്ടുള്ള വീ൪പ്പുകള്‍ CG. long sighs. നീണ്ടു തടിച്ച, നീണ്ടു മെലിഞ്ഞ etc. 2. to be delayed, protracted. — (see നീണ്‍). Inf. നീള, നീളേ, നീളവേ 1. far. നീ. നടക്ക to walk over the whole of it. നീ. പ്പരക്ക to spread abroad. നീള പ്രസിദ്ധം every where known. ഗ്രാമനഗരങ്ങള്‍ നീളക്കാ ണായിതു Brhmd.; നീളനാള്‍ RC. for a long period. 2. aloud നീള വിളിക്ക CG. 3. fem. to നീളം in നീളയായുള്ളൊരു നാരി CG. a tall (conceited?) woman. നീള്‍, നീഴ് aM. = നീടു (നിഴ്) length in Cpds. നീണാള്‍ etc. (q. v.). നീഴ്ക്കണ്ണാ൪ CG. large eyed. നീഴ് കൊണ്ട കൊണ്ടല്‍, നീഴ ചായ ലേ Voc., നീഴ്മിഴി, നീഴ്മിഴിയ മൈതിലി, കാ൪നീഴ് മിഴിയാള്‍ RC. VN. നീളല്‍ growing longer.

pu/?/aṇṇuγa (= മുഴങ്ങുക). To crash, rumble, echo വൃക്ഷങ്ങള്‍ എല്ലാം പുഴങ്ങി വീ ണു KR. പുഴങ്ങി വീഴുന്ന മരങ്ങളോടു CC. തി ങ്ങിമുഴങ്ങിപ്പുഴങ്ങി പ്രപഞ്ചവും AR. from the noise of battle. പുടപുഴങ്ങവേ Bhr. VN. പുഴക്കം an echo. പുഴക്കുക to make to crack (trees) വൃക്ഷം ഒന്നം ഗദന്‍ പുഴക്കിനാന്‍ KR. മരനിര കുത്തിയും പുഴക്കിയും ഞെരിച്ചൊടിലും ചീന്തിത്തിന്നും Bhg 8. elephants in jungle. വേര്‍ ചുവരടി യില്‍ പാഞ്ഞു തടിച്ചു തറയെ പുഴക്ക to rend; മരത്തെ ഇളക്കിട്ടു പുഴക്കി എടുക്ക to root up, even മൂലങ്ങള്‍, കിഴങ്ങുകള്‍ palg.

pū & പൂവു 5. (fr. പു. root of പുതു, പുല്‍? but C. pubbu, C. Te. puvva to show, Tdbh. of പുഷ്പം). 1. Flower, blossom പുവിനുവനം പുക്കാന്‍ Bhr. — pl. പൂക്കള്‍ & പൂവുകള്‍ CG. പൂ പറിപ്പാന്‍ CG. & പൂവു; ചില ഫലം പൂവില്‍ കൊഴിഞ്ഞു പോം Bhr. in the blossoming stage; also = crop ഒരു പൂ, ഇരിപ്പൂ, മുപ്പൂ or കന്നി —, മകര —, മേടപ്പൂ see പൂപ്പു. — പൂവും നീരും see നീര്‍ 4. 2. the comb of a cock, കോഴിപ്പൂ ചൂടുമാറോ prov.; the gills of a fish, white marks on a cow's tail; film, speck on the eye കണ്ണില്‍ പൂ വരിക V1. കണ്ണിലേപ്പൂവു പോം a. med.; the point of a knife, saw-tooth, etc. flowers on cloth കരപൂവുള്ള തുണി. 3. a very high number പൂവു 100,000 millions, മഹാപൂവു one million of millions CS. 4. menses. Cpds. പൂ ഉറുമാല്‍ a gay coloured hand-kerchief പൂ. കഴിച്ചു TP. പൂക്കച്ച Sk. a zone, girdle, വെററിലപ്പാട്ടിയും പൂ. യും (of a woman; song). പൂക്കണ്ണന്‍ (2) one who has a speck on the eye. — പൂക്കണ്ണി 1. fem. of prec. 2. = പൂങ്കുരല്‍ a flower-bunch. പൂക്കണ്ണി കുത്തുക to begin to flower. v. n. പൂക്ക 1. To blossom വസന്തം വന്നിങ്ങു മരങ്ങള്‍ പൂത്തു KR. പൂത്തമരം a tree in blossom. പൂത്തത് ഒക്ക മാങ്ങയല്ല prov. പൂ വാത്ത, പൂക്കാത്ത bearing no blossom, prov. 2. to bud, expand പൂത്ത ചോകിന്‍ കൂട്ടം RC. increasing host, 3. to menstruate പൂത്തിരിക്കുന്നവള്‍; തൃപ്പൂത്തിരിക്ക (goddesses, queens, etc.). 4. to become mouldy. നാവു പൂത്തു തടിച്ചു Nid. furred. പൂത്തു പോയി spoiled as fruits. പൂത്തമരം decayed wood (= പുഴുത്ത & പൂതലടിച്ചമരം). VN. I. പൂക്കല്‍ flowering; നാപ്പൂക്കല്‍ sore mouth. II. പൂപ്പു 1. growing; ഇളന്പൂപ്പു (loc.) = അന്നു ണ്ണിഫലം annual vegetables. 2. a crop കൊല്ലത്തില്‍ മൂന്നു പൂപ്പു prov. sowing & reaping thrice (Kanni, Maγara, Mēḍa) also പൂവല്‍ & പൂ. 3. mould, verdigris, moss പൂ. പിടിക്ക Vl. 4. menses. CV. പൂപ്പിക്ക to cause to blossom മററുള്ളൃ തുക്കളും തന്മരം തന്മരം പൂപ്പിച്ചു CG.

pūńńa 1. The hump of a bull (fr. കൂ ഞ്ഞു, So. പൂഞ്ഞക്കുററി) 2. muscles of the nape of the neck, the size & strength of which mark the born king തടിച്ച പൂ.യുള്ളവന്‍. An insect is called പൂഴിക്കാപ്പൂഞ്ഞ. പൂഞ്ഞാന്‍ (T. പൂഞ്ചാന്‍ a grass) a pastil, cake of perfume V1., benzoin V2. (പൂഞ്ഞാന്‍ കട്ട).

bhēri S. A kettle-drum = പെരിന്പറ, with അടിപ്പിച്ചാന്‍ Bhr. താക്കി, തല്ലുന്നു, മുഴക്കിച്ചു CG. തടിച്ച ഭേ. അടിച്ചു KR. — also പേരിക V1. Compar. ഭേരി കോരും മൊഴിയാള്‍, ഉരുപേരി കിളര്‍ ചൊല്ലാള്‍, ഭേരിമേന്‍ചൊല്ലാള്‍ RC. ഭേരിനാദം (പൂരിച്ചെങ്ങും CG.) & ഭേരീരവം Bhr. the sound of a kettle-drum.

mār̀ụ 5. (മറു). 1. A change മാറുമാറസ്ത്രം ചൊരിഞ്ഞു നടക്ക Nal. again & again. 2. old മാര്‍വ്വു T. the chest മണങ്കിളര്‍ തുടം ഇണങ്ങും മണിമാര്‍വ്വില്‍ പൂണ്ടു RC. മാര്‍വ്വത്ത് ഒന്പതു മര്‍മ്മം MM. മാറു മറെപ്പാന്‍ തുണി, മാറില്‍ മറ ഇല്ല സ്ത്രീകള്‍ക്കു Anach. മാറെഴുതിയ പൊന്‍ nuptial ornament of Māpḷichis. അമ്മാറു കണ്ടാല്‍ CG. (of K/?/šṇa). മാറത്തടിച്ചു Mud., മാറത്ത് അലെക്ക TP. to beat the breast, mourn. 3. the measure of a man with extended arms (across the chest), a fathom മാ. വെച്ചിട്ടളന്നു, മാ. വെച്ചു വെള്ളം വലിക്ക TP. ഒരു മാ. നീളമുള്ള വേലിത്തണ്ടു etc. മാ. പിരിക്ക (No. fisher-men) to twist 3 — 6 strands (6 — 12! long) together. മാറടപ്പു asthma. മാറടിപ്പു 1. beating the chest. 2. contention So. മാറളവു (3) a fathom. മാറാടുക So. T. to derange, invert; animals to copulate B. മാറാട്ടം 1. deranging, trick. ഉരുപ്പടി മാ. ചെയ്യു ന്നവര്‍ VyM. counterfeit. പേരുമാ. change of name. ജന്മിമാ. dispute about lands. 2. copulation of animals. മാറാപ്പു (T. a belt fastened round a porter's chest), a bundle, load തലമാ., തോള്‍മാ. etc. മാ. കാരും Nal. hawkers. അവനെ പിടിച്ചു മാ'പ്പായി കെട്ടി VetC. മാ'പ്പാക്ക to embale. മാ. കെട്ടുക to set out on a journey. ൧൧ മാ'പ്പില്‍ ൧൧൨ കെട്ടുകള്ളപ്പുകയില TR. മാ റാപ്പഴിച്ചു കാട്ടീടേണം Mud. മാറാം വെക്ക to put into one's place or office. മാറിടം the chest വന്മാ. തന്നിലേ CG. ഏററം വിരിഞ്ഞൊരു മാര്‍വ്വിടം SiPu. മാറിടുക 1. to dispute. 2. to undertake. മാറുതാലി, മാര്‍താലി (2) a strong leathern breast-plate used by I/?/avars when they climb palm-trees, Palg. മാറുപതക്കം, മാര്‍പതക്കം (2) the breast-plate of the Jewish high-priest (Script.). മാറുപാടു So. change, perverseness, confusion. മാറൊത്തകൊങ്ക VilvP. befitting.

mūḷuγa Te. M. (see മുരളു, മുഴങ്ങു). 1. To groan, moan, mumble കുമന്മാര്‍ മൂളും CG. വ യററില്‍ or വയര്‍ മൂ. Nid. rumbling of bowels. ചെവി മൂ. ears to tingle V2.; to buzz, as bees Bhg.; to hum a tune, as palankin-bearers, രാഗം മൂ. = ആലാപിക്ക (Brahmans). മൂണ്ടുപാ ടുക Palg. = വഴിപ്പാട്ടു. ആന മൂ. to bellow. ജാ തി ചാപല്യംകൊണ്ടു വാലെടുത്തടിച്ചുടന്‍ മൂളി യും KR. Hanuman, to give indistinct sounds. 2. = ഹുങ്കാരം assent with a 'hem' അനുവാദം മൂളി agreed, gave leave with a hem or nod. വരുണന്‍ വഴി മൂളാഞ്ഞളവു വില്ലു വാങ്ങി UR. not to give way. ഇന്നു പെരുവഴി മൂളുന്നതില്ലെ ങ്കില്‍ AR. ശകുനി എന്തു മൂളാഞ്ഞു സകലം സമ്മ തമല്ലേ CrArj. why did S. alone withhold his consent. നിനക്ക് ഒക്ക മൂളരുതെങ്കില്‍ പാ തി രാജ്യം പകുത്തു കൊടുക്ക Bhr. ലേലം മൂളുക = വിളിക്ക, മൂളി or മൂണ്ടുകേട്ടു Palg. listened attentively. VN. മൂളല്‍ 1. a hum, groan, whizzing noise. 2. a hem, as mark of content കട്ടവനോടു കട്ടാല്‍ മൂന്നു മൂളല്‍ prov.; also മൂളക്കം. CV. മൂളിക്ക to cause to grant leave. അഗ്രജ നെക്കൊണ്ടു മൂളിച്ചില്ലതിന്നു Bhr. could not persuade. നിന്‍ തല പത്തും മൂന്നാളകം മൂ ളിപ്പന്‍ RS. I shall get them off.

vaṇṇa (No. മ—, fr. വണ്ണം 2.). 1. The calf of the leg കാല്‍വ. നോവും Nid. എളിയ വന്‍റെ വ. വലിക്കും prov. വിശന്നു വണ്ണ കഴെ ക്ക Trav. (through fasting). പശി എടുത്തിട്ടു വ ണ്ണെക്കു കയര്‍ കെട്ടുക Palg. കാല്‍ വ. തടിച്ച

vaḷar (വള്‍ = വല്‍). 1. Great, strong ആ ണു പോകാത വ. കപ്പലുകള്‍ Bhr. വ. പള്ളി യറ പൂവാന്‍ RC. majestic. വ. ഗംഗ Anj. 2. a large beam; a smaller beam put on the main beam of a roof. 2. a big stick പച്ച വ. ഒന്നു കൊത്തി TP. ആനക്കാരന്‍റെ വ. MC. longer than തോട്ടി with an iron head. ആന യെ വിററാല്‍ വളരും വില്ക്കേണമോ prov. വ. മാമല പോലേ തടിച്ചു KR.; also a weapon വ. ശൂലങ്ങള്‍ RC. (or = 1). 4. a jungle-squirrel. 5. a boat larger than വഞ്ചി. വളര്‍ത്തടി (3) or വളതടി q. v. KR 3. വളര്‍പ്പട്ടണം N. pr., S. വൃദ്ധിവുരം KM. residence of Kōlattiri after Māḍāy had been forsaken വളര്‍ഭട്ടത്തു കോട്ട KU. വളര്‍വട്ടത്തു കോയി ലകം TR. വളോടത്തു കോട്ടയില്‍ വാണവ രും വാണവരേ അനന്തരവന്മാരും (are yearly cursed by the officiating priest at Pāyāwūr); now ruins. വളര്‍വട്ടക V1. a spittoon (& വളയര്‍വ. — B.) വളരുക T. M. Tu. C. 1. To grow, increase വളര്‍ന്തതോല്പരം RC. വാലിന്മേല്‍ വളര്‍ന്ന തീ പിടിപ്പിച്ചു KR. large. കാഞ്ഞു വളരുക 238. — Inf. വളര, വളരേ much, many, very. അവ ര്‍ക്കു വ'രേ കണ്ടുള്ള സങ്കടം TR. 2. auxV. to become ഋണപാതകന്മാരായ്വ'ം ജനങ്ങള്‍ VCh. = തീരുക. v.a. വളര്‍ക്ക 1. To bring up, foster, rear, train പെററുവളര്‍ത്തുള്ളൊരമ്മ CG. അവന്‍റെ വളര്‍ത്തമാതാവു CC. എടുത്തു വളര്‍പ്പൂതും ചെയ്തു KU. adopted. എച്ചില്‍ കൊടുത്തുവളര്‍ത്ത കാകന്‍ Bhr. വളര്‍ത്ത (vu. വളത്ത) കാടു jungle left to grow. 2. to augment ആയാസം, ആനന്ദ ത്തെ വളര്‍പ്പവന്‍ Anj. വളര്‍ത്തുക id. 1. to raise, rear കുഞ്ഞനെ വള ര്‍ത്തി TR. അഗ്നിവളര്‍ത്തിപ്പതിക്കും Sk. 2. to indulge, augment ദുഷ്കൃതം, മോഹത്തെ വള ര്‍ത്താതേ VCh. VN. I. വളര്‍ച്ച growth, tallness, stature. വ. യില്‍ എത്താത്ത കന്നു No. vu. not full-grown. രണ്ടു വയസ്സിന്‍റെ വ. കാണുന്നു seems to be 2 years old. — So വളര്‍മ്മ. — II. വളര്‍പ്പു & വളര്‍ത്തല്‍ bringing up. വളവളാ എന്നു T. M. (Onomat.) The sound of babbling.

vēγa T. M. (C. Tu. bēyu fr. വെ) & വേകുക, വേവുക 1. v.n. To burn വേവു ന്ന പുര prov. പുരം വേകും നേരം, വേകാതു ള്ളവര്‍ Bhr. നെഞ്ഞു വെന്തില്ല (in burning the corpse of a wicked person). വീടു വെന്തു പോ യി vu. അറ വെന്തവിഞ്ഞുതു RC. burnt wholly. 2. to seethe, boil തേങ്ങാ വേവേണം for the oil. കല്‍ വെന്തില്ല (with the rice). 3. to be hot, grow heated, spoil. നെല്‍കുണ്ട തടിച്ചാല്‍ തമ്മില്‍ തൊട്ടു തിങ്ങി വെന്തു പോകാതേ ഇരി ക്കേണ്ടതിനു ഇരിഞ്ഞു കളയുന്നു No. 4. the heart to burn, boil സന്തതി ഇല്ലാഞ്ഞു വെന്തു വെന്തു CG. വെന്തു വെന്തഴന്ന ചിന്ത, വേകും മനസ്സോടേ കണ്ണുനീര്‍ വാര്‍ത്തു Bhr. from grief. വേദന പൂണ്ടെങ്ങള്‍ വേകുന്നു CG. അകം വെ ന്തു വെന്തു Mud. revenge; വേംവഴി hastily (വേഗം). VN. വേവു 1. combustion. 2. boiling ഇവ വേ വു വെച്ചു a. med. 3. heat വേവുററ കാവി ലും CG. suffocation. വേവെടുക്കുന്നു sultry, spontaneous ignition, (വെറും) പറന്പിനു ഒരു വേവു കഴിയാന്‍ ഉണ്ടു No. (പുതു മഴ പെ യ്തിട്ടു) = തണുക്കേണം. വേ. മാറി the lusts of youth. ചോരി കോരിന വെവോടെന്‍ ഉള്ളം തുള്ളുമാറു RC. inward heat, grief, rage. ഇന്നും ഉണ്ടുള്ളത്തില്‍ വേ. പാരം CG. 4. dry rot. വേവുപടി a board to prevent the decay of beams. വേകുരം, വേവുരം aM. passion, rage (T. വേകരം) V1.