tiṇar (&ചി —, fr. തിണ്‍) Swelling, ദേഹത്തിങ്കല്‍ വട്ടത്തി. ഉണ്ടായാല്‍ ശീതപിത്തം Nid.; തല്ലിന്‍റെ തി. = പിണര്‍പ്പു. v. n. തിണര്‍ക്ക To swell, to rise as the skin from a blow, വയററിന്‍റെ പുറത്തൊരു പശു വിന്‍ വാലു പോലേയായ്തിണര്‍ത്തിട്ടു വരുന്നനനതു UdaraNid. Previous page Next page

tunnal (T. തുന്‍റല്‍ to be close together, see തുന്നം S.) Sewing. തുന്ന (ല്‍)ക്കാരന്‍ a tailor; also തുന്നന്‍ V1. തുന്നണ a stitched pillow, കാല്ക്ക ഒരു തു. വെ ച്ചു TP. തുന്ന (ല്‍)പ്പണി needle-work. തുന്നുക to sew, stitch ദ്രവ്യം കുപ്പായത്തില്‍ വെച്ചു തുന്നിക്കെട്ടി തുന്നലുണ്ടാക്കി തന്‍ദേഹത്തില്‍ ഇട്ടുംകൊണ്ടു PT.; also തുന്നിക്കുത്തുക. CV. തുന്നിക്ക 1. to get clothes made, also തു ന്നിച്ചു നോക്കുക. 2. B. to make a hole in a jack-fruit to ascertain whether it is ripe (denV. fr. തുന്നം) = ചൂലുക.

ter̀i T. M. Snappish, dashing, clashing. തെ. കാട്ടുക TP. to behave insolently, തെ. വാക്കു offensive, mischievous, indecent words V1., No. chiefly to abuse in anger, (diff. fr. ചൊറിവാക്കു). തെറിക്ക T. M. 1. v. n. to rebound, reooil, fly in pieces ശൃംഗങ്ങള്‍ പൊട്ടിത്തെറിക്ക Nal., (from heat etc.) TP., so പാത്രം (over the fire). to fly out, as sparks. തെററിത്തെറിച്ചുപോയി he lost himself altogether. ഒരു തുള്ളി തെറി ച്ചിതു ദേഹത്തിന്മേല്‍ Mud. 2. to splash, sputter ചേററില്‍ അടിച്ചാല്‍ നീളത്തെറിക്കും prov.; തൂവുകകൊണ്ടു നീര്‍ തെ. 3. v. a. to make to fly off ചക്രം എറിഞ്ഞു കഴുത്തു തെ. Bhr. തല തെ. V1. to cut off the head. വെ ട്ടുകള്‍കൊണ്ടു തലകള്‍ തെറിക്കയും Mud. കി ന്നരം തെ. V1. to play the lute. CV. തെറിപ്പിക്ക to make to bounce or splash, to cut off with one stroke, ശിരസ്സുകള്‍ വെട്ടി ത്തെറിപ്പിച്ചീടുവന്‍ KR. അവിടേനിന്നു തെ' ച്ചു got him dismissed. കൈ തെ'ച്ചു പാഞ്ഞു TR. escaped from their hands. മുണ്ടില്‍ ചോ ര തെ. TP. തെറിയന്‍an insolent, indecent person.

tyaǰikka S.To quit, abandon, divorce ഭ്രപനേ ത്യ'ച്ചു മണ്ടി Sah. അറിഞ്ഞ സത്യത്തേ ത്യ'രുതു KR. deny. ദേഹം, ശരീരം ത്യ. SiPu. to die, chiefly by one's own hands. part. ത്യക്തം forsaken. CV. ത്യജിപ്പിക്ക Genov. ത്യാഗം 1. Desertion, dismissal. 02oyyoj) ദുര്‍മ്മാഗ്ഗത്യാ ഗം Nasr. leaving the wrong way. ദേഹത്യാഗം etc. 2. giving up; liberality. ത്യാഗശീലന്‍, ത്യാഗി ready to give & to bring sacrifices. ത്യാജ്യം 1. to be relinquished or avoided (ത്യാജ നാമവനെങ്കിലും PT.); objectionable, (opp. ഗ്രാഹ്യം). 2. the inauspicious time under each asterism.

dattụ Tdbh. fr. prec. Adoption. ദത്തവകാ ശം the right of adoption. ദ. എടുക്ക, വെക്ക to adopt. ദ. കയറുക, പൂകുക to be adopted, enter on property assigned. ദ. നീങ്ങുക, പിഴുകുക, ഒഴിക adoption to be relinquished. പാല്‍ തു പ്പിയാല്‍ ദത്ത് ഒഴിഞ്ഞു Anach. ദത്താക്കുക to adopt. ൨ ദേഹത്തെദ' ക്കി എടുത്തു TR. അന്യഗോത്രത്തില്‍നിന്നു ദത്തെടുത്തു സ്വീകരിച്ചു VyM. ദത്തുകൊള്‍ക id. ദത്തുകൊള്ളാതേ ഒരു സ്വരൂപ ത്തിങ്കല്‍നിന്നു പിന്നേ ഓരിടത്തു ചെന്നു കീ ഴ്നാളില്‍ ഇങ്ങനേ കേട്ടിട്ടു ഇല്ല — ദത്തുകൊ ള്ളേണ്ടതിന്നു പുറമേയുള്ള സ്വരൂപത്തില്‍നി ന്നു ചിലരും ചില വൈദികന്മാരും കൂടി അ റിഞ്ഞിട്ട് ആയ്തിന്നു വേണ്ടുന്ന ക്രിയകളും മ ൪ര്വാദാകളും കഴിക്ക TR. ദത്തുസംബന്ധം ഉണ്ടാക്ക id., chiefly by giving milk to drink, instead of the ജന്മനീര്‍. Anach. ദത്തോല a deed of adoption.

dēham S. (ദിഹ്) 1. Body; the human body, said to weigh 100 പലം. ദേഹവും ദേഹിയും വേര്‍വ്വിടുന്നേരത്തു Anj. In phil. 4 kinds ,സ്ഥൂലം, സൂക്ഷ്മം, കാരണം, സാമാന്യം Adw. S. 2. (hon.) person അദ്ദേ. ആര്‍ എന്നു Nal.; ഇദ്ദേ. I.; കോട്ട യകത്തേ ദേ. the king of K. രാമങ്ങലത്തു ദേ. TR. the prince that resides at R. ദേഹത്യാഗം giving away the body, (opp. ദേഹ ധാരണം living) Bhg. ദേഹനാശംവരുത്തി VetC. = മരിച്ചുകളഞ്ഞു. ദേഹദണ്ഡം bodily labour, ദേ. ചെയ്തുണ്ടാക്കും ദ്രവ്യം Nid. ഒട്ടേറ ദേ'ങ്ങള്‍ ചെയ്കില്‍ Nid. work too hard. — Also Tdbh. ദേഹണ്ഡം, f. i. ദേഹണക്കൂലി TR. (in coining); ദേഹണ്ണ ക്കാര്‍ (loc.) Brahman cooks. ദേഹഭോഗം, see ഭോഗം 2. ദേഹാത്മശുദ്ധി cultivating inward & outward cleanliness, ദേ'ദ്ധ്യാവസിക്ക SiPu. (Instr.) ദേഹാന്തത്തില്‍ മുക്തിവരും Bhg. death. ദേഹാഭിമാനം over-valuing the body or the person, ദേ. കളക AR. ദേഹാവസാനം SiPu. death. I.

piḍ/?/a S. (fr. പിഴി). 1. Pressing, squeezing. 2. pain, suffering. മനഃപീ. sorrow. ഭ്രതവീഡാപഹം SiPu. delivering from demoniac visitations. ദേതാപീഡെക്ക് എഴുതിക്കെ ട്ടുക Mantr. പീഡനം S. oppression സല്‍പ്രജാപീ.ചെ യ്യുന്നു SitVij. denV. aപീഡിക്ക S. 1. v. n. to be oppressed, suffer സുതനില്ലാഞ്ഞിട്ടധികം പീ'ച്ചു, കേടേട ത്രീ.യും, മന്ദന്മാരെപ്പോലേ പീ. യായ്ക KR. do not give way to despair. 2. v. a. to afflict ആര്‍ക്ക് എന്നേ പീഡിച്ചു കൂടും AR. ഓടിയണഞ്ഞ് അവന്ദേഹത്തെ പീ'ച്ചുഗാഢം പിടിച്ചു ഞെരിച്ചു. CG. squeezed. part. pass. പീഡിതന്‍ oppressed, afflicted. CV. പീഡിപ്പിക്ക to oppress പീ'ച്ചീടുന്നാകില്‍ പേടിക്കും പ്രജകള്‍ Bhr. പീ'ക്കുന്ന നൃപന്‍ GnP. a tyrant. ലോകരെ പീ'പ്പാന്‍ PT.

puḷaγam S. 1. Horripilation, caused by delight നാസികകളില്‍പു. ഏലും മയിര്‍ RC. 2. insects or vermin, (ദേഹത്തില്‍ ഒക്കേ പു' ങ്ങള്‍ പുറപ്പെടും Nid 18. in a disease caused by heat). denV. പുളകിക്ക, part. പുളകിതം.

pōkkuγa T. M. 1. v. a. To make to go. പോക്കാവോന്നല്ല Bhr. irremoveable. ൪തി ങ്കള്‍ പോക്കി RC. passed. സ്വര്‍ണ്ണാഗ്രഹം കൊ ണ്ടു ജീവനെ പോക്കുന്നു VetC. to venture, sacrifice life. ൨൦ നായന്മാരെ ൪൦ കണ്ടം പോ ക്കി TP. cut in pieces. 2. to remove, ശത്രു ബാധാദികളെ പോക്കുവാന്‍ Mud. to abolish, remedy ദോഷം, പാപം, സങ്കടം പോ. etc.; മന്ത്രങ്ങള്‍ ചൊല്ലി വിഷയത്തെ പോക്കി CG. VN. പോക്കല്‍ 1. removing. 2. = പക്കല്‍ passing over മൃത്യുവിന്‍ പോ. അകപ്പെടും ഏവ നും Bhr. in the power of. പത്രം അവന്‍ പോ. ആശുനല്കീടിനാന്‍ Mud. gave him the letter. പത്തിപോ. ആക്കി Bhg. — പോ ക്കല്‍നിന്നു used for the Abl. ആചാര്യന്‍ പോക്കല്‍നിന്നു കേട്ടു Bhg.; രാഘവന്‍ പോ' നിന്നു ജ്ഞാനം ലഭിച്ചു AR.; ദേഹത്തിന്‍ പോ'നിന്ന അന്യനായി AdwS.

vyābikka S. (ആപ്). 1. v. n. To pervade, spread നീളെ വ്യാപിച്ചെഴുന്ന ചന്ദ്രി ക VetC. മറെറാരുത്തന്‍റെ നിലത്തില്‍ വ്യാ'ച്ചി രിക്കുന്ന ശാഖാഗ്രങ്ങള്‍ VyM. 2. v. a. ആത്മാ വു കാഷ്ഠത്തിങ്കലേ അഗ്നിയെപ്പോല് ദേഹത്തെ വ്യാ'ച്ചു വര്‍ത്തിക്കുന്നു AdwS. സൂര്യരശ്മികള്‍ ജഗ ത്തെല്ലാം വ്യാ'ച്ചു നിറയുന്നു, നാഡികള്‍ ദേഹം ഒക്കയും വ്യാ'ച്ചിരിക്കുന്നു VCh. CV. പിത്തത്തെ ഞരന്പുകളില്‍ വ്യാപിപ്പിക്ക Nid. part. pass. വ്യാപ്തം 1. pervaded സര്‍വ്വാശാവ്യ., ജഗത്തു ദേവിയാല്‍ വ്യാ. DM. 2. pervading സര്‍വ്വലോകവ്യാപ്തനായി Bhr.; Višṇu is വ്യോമവദ്വ്യാപ്തന്‍ AR. all-pervading. വ്യാപ്തി 1. pervading, permeation. മന്ദമാരുത വ്യാ. VetC. breezes spreading. വ്യാ. യില്‍ ഉര ചെയ്ക Bhr. diffusely= പരപ്പില്‍. 2. obtaining anyhow, cunning, deceit. വ്യാ. യാ യ തെളിവു a false proof. ആ പുക്കവാറു വ്യാ. എന്നു ബോധിക്കും a counterfeit. വ്യാ. കള്‍ക്ക് ഇട ഉണ്ടു MR. for defraudation. (V1. has വ്യാബുദ്ധി, Beschi വിയാപുത്തി for distracted /?/ /?/nd (?). വ്യാപൃതി = വ്യാപാരം: സ്വപ്നകാലത്തിങ്കല്‍ വ്യാ. ചെയ്യാതു AdwS. വ്യാമം S. A fathom, = മാറു. വ്യാമോഹം S. Inordinato lust, also = ഭ്രമം. വ്യായാമം S. Athletic exercise. വ്യാവര്‍ത്തനം S. Turning away, encircling. വ്യാവൃത്തം chosen, praised (part. pass.). വ്യാവൃത്തി choice; exception. വ്യാസം S. 1. Extension, diffusion. 2. the diameter = വിട്ടം, f. i. വ്യാ. കൊണ്ടു വൃ ത്തം വരുത്തുക Gan., വ്യാസാര്‍ദ്ധം the radius. വ്യാസന്‍ arranger of Vēdas; N. pr. a sage വെദവ്യാസന്‍ Bhg. വ്യാഹൃതം S. (part, pass.) Explained, spoken വ്യാ'ത്തേക്കാള്‍ ശ്രേയസ്സാകുന്നതു അവ്യാ. Bhr. denV. വ്യാഹരിക്കുന്നു കുമാരിമാര്‍ Nal. tell. വ്യാഹാരം, വ്യാഹൃതി speech, word. വ്യാളം S. 1. Malicious. 2. a beast of prey; a snake. വ്യാളഗ്രാഹി one who handles snakes= കുറവന്‍. വ്യാളഭൂഷണാകൃതി SiPu. Siva; വ്യാളാളിഭൂഷ ണസേവിതന്‍ Sah. Višṇu adored by Siva.

Ar. sulṭān, King സു. പക്കീറാ യാലും prov. സുവ (?) The capstan of a ship. (സു): സുവദന S. f. handsome. ChVr. (Voc. സു'നേ). സുവര്‍ണ്ണം S. of good caste or colour, gold സു'സ്തേയി AR. സുവഹം S. patient; easy to be borne. സുവാര്‍ത്ത S. good news പറയുന്നു സു. കള്‍ Genov. സുവിനീതം S. well trained, very modest. സുവിശേഷം S. the Gospel V1.; സു'കന്‍ an Evangelist. സുവ്രതന്‍ S. strictly virtuous. f. സുവ്രതകള്‍ Bhr.; also സുവ്രതികള്‍ m. pl. keeping vows. സുശാസിതം well governed; സുശാസ്യം governable. സുശീലന്‍ S. good-natured, തന്‍റെ സുശീലയാ കുന്ന ഹോമധേനുവെ വിളിച്ചു KU. സുശ്ലിഷ്ടം S. well connected, as a plan പ്ര യോഗം Mud. സുശ്രീമാന്‍ S. glorious, beautiful. Brhmd. സുഷമം S. All equal; അളകസുഷമ AR., ത നുസുഷമത Nal. beauty. സുഷിരം S. (ശൂഷ്) The hole of a snake, ant, etc. PT.; ദന്തസു. a. med. സുഷീമം S. (ശീ). Cold, pleasant. സുഷുപ്തന്‍ S. (സുപ്ത) fast asleep. സുഷുപ്തി, — പ്ത്യവസ്ഥ profound sleep, insensibility KeiN. സുഷുപ്തിയിങ്കലേ ദേഹത്തിന്നു കാര ണദേഹം എന്നു പേര്‍ AdwS. സുഷുമ്ണ S. an artery. സു. ാദികള്‍ V1. the veins, arteries. സുഷ്ഠു S. (സ്ഥാ) excellent, very well അവനു സു. വായുളളതിരിക്കയില്ല KR. — സുഷ്ഠുത്വം excellence. സൌഖ്യ സു. അവള്‍ക്കേറും VetC. സുസന്നദ്ധന്‍ S. quite ready സു'ന്മാരായ പട യാളികള്‍ KR. സുസഹം easily borne. സുസേവിതന്‍ well served. സുസ്ഥം S. healthy, happy. — സുസ്ഥത weal. സുസ്ഥലം a good place ഈ സ്ഥലം നിങ്ങള്‍ക്കി രിപ്പാന്‍ സു. KR. സുസ്ഥിതം S. settled, അവങ്കല്‍ സു. ഇവള്‍ ചിത്തം KR. സുസ്ഥിരം S. lasting ഹരീപദം സു. AR. സുസ്വപ്നം S. a good dream. സുഹിതം S. fit, proper, satisfied. സുഹൃല്‍ S. friend, സുഹൃത്തോടു ചോദിച്ചു PT1. സുഹൃദറുകുല Mud 7. സുഹൃന്മരണം Mud 8.; pl. സുഹൃത്തുക്കള്‍; സുഹൃല്‍ഭേദം separation of friends. സുഹൃല്ലാഭം PT. gaining friends (2nd Tantra). സുഹൃദയന്‍ S. good-hearted.

hrasvam S. (G. cheirōn). Short, as vowels (gramm.), ഹ്രസ്വത; ദേഹത്തെ അതി ഹ്ര. ആക്കി opp. വര്‍ദ്ധിപ്പിച്ചു KR. contracted; Superl. ഹ്രസിഷ്ഠം. ഹ്രസ്വന്‍ a dwarf, also ഹ്രസ്വാംഗന്‍. ഹ്രാസം S. 1. decrease. വൃദ്ധിഹ്രാസങ്ങള്‍ തിക യുന്നു Gan. the more or less. 2. = ഹ്രാദം (under ഹ്രദം).