koḷḷụ 1. So. Corner, nook, = കൊല്ലി. 2. a kind of mud-wall (വരന്പു, ഇട്ടല്‍). പട്ടര്‍ പറന്പിന്‍റെ പടിഞ്ഞാറെ കൊളളിന്മേല്‍ ഇരു ന്നു വിരോധിച്ചു TR. കൊളളുമ്മേല്‍ നിന്നു MR. 3. T. M. (H. kulthi) horsegram, Glycine tomentosa, മുതിര. — കൊളളും പയര്‍ Sk. 4. VN. of Previous page Next page

tāḷi T. M. (താള്‍) 1. A creeper, the leaves of which are used in cleansing the head before bathing or in washing off the oil rubbed on the body, താ'യും തേച്ചു തല ഒലുന്പി, താ'ത്തരി തട്ടി TP. esp. ഏച്ചില്‍ത്താ. 2. നാലു താളി or 4 തോല്‍ plants used as signs of an interdict, തിരു മുടിത്താളി വെച്ചു വിരോധിച്ചു TR.; വെള്ളില etc. 3. S.( താലം, താലി) Corypha umbraculifera (C. താളെ, Te. താഡു). Kinds: ഞണ്ണന്താളി Cymbidium ovatum, ഉത്തമ ത്താ. V1., എരിമത്താളി q. v., ഏച്ചിത്താളി Convolvulus striatus (ഏ. നീരും പഴന്താളിയും a. med.), കരുന്താ. (= കരിന്തകാളി), കാട്ടുതാളി Rhynchoglossum obliq., കുറവന്താ., കൈത്താ. (see കൈതത്താളി), ചെറുതാ. Convolvulus gemellus, ചെറുപ്പെറുകത്താ. a. med., തിരുതാ. Convolvulus maximus (GP 65. തിരുതാളികള്‍ രണ്ടും, prh. with വെന്തിരുതാളി a white-blossomed variety), തിരുമുടിത്താ. (see above 2. a Convolv.), തേവതാ. & ദേവതാ. Andropogon serratus. (തേ. ഇടിച്ചു പിഴിഞ്ഞ നീര്‍ a. med.), ത്രിപന്തിത്താ. a three-ribbed Convolvulus-leaf, നറുന്താ. GP 65., നൂലിത്താ. Antidesma alexiteria, നെല്ലിത്താ. Aeschynomene Ind., പണി ത്താ. (serves to rub cows with), പാടത്താ. GP 65., പൂത്താ. (= ആന്പല്‍), പെരുന്താ., വട്ട ത്താ. Rottlera dicocca, വെട്ടിത്താ. q. v., വെണ്‍തി രുതാ. Ipomœa setosa, വേരില്ലാത്താളി (= ത ലനീളി). Hence: താളിപ്പന (3) the Talipot tree, താളിയോ ല its leaf. താളിപ്പുല്ലു Tradescantia malab. or Commelina nudiflora. താളിമാതളം (S. ദാസിമം) pomegranate GP 67., a. med., താ. ഏഴിലന്പാലയും KR. (mod. ഉറു മാന്പഴം).

nimḃam S. (C. Tu. Te. lime tree). Melia azadirachta. നിംബാദികഷായം (നി ന്പാതി MM.) a medicine with വേപ്പിന്തോള്‍ etc. (നി): നിയതം S. (part. of യമ്) Restrained, regulated. അതും നി'മല്ല നിണക്കെടോ Anj. not lawful. ഒരു ശാസ്ത്രത്തിങ്കലും നി'മല്ല KeiN., ചതുരശ്രമായിട്ടിരിക്കമത്രേ എന്നു നി. Gan. fixed by rule. എനിക്കു നി. has surely becomo mine. — adv. certainly (ശകടകൃതം അതു നി. Mud.), also continually V1. നിയതി S. fixed order, destiny. നി. കൊണ്ടുള്ള Bhr. destined. നീ രാമനു നി. ബാന്ധവന്‍ AR. feeling of obligation or duty. അവനു ഭയമകൃത്യത്തില്‍ നി. കൃത്യേഷു KR. നിയന്താവു = നിയാമകന്‍ q. v. നിയമം S., (Tdbh. നേമം) 1. restriction, rule അന്ത്യസ്ഥാനം തുടങ്ങൂ എന്നുള്ള നി. വേണ്ടാ Gan.; തീര്‍പ്പു സര്‍ക്കാര്‍ നി'ത്തിന്നും നേരിന്നും എത്രയും വിരോധമായി MR. 2. necessity, regularity; adv. നിയമം പോകും പോലേ med. habitually (regular evacuations); so നിയമേന Instr. 3. a vow, religious observance നി. കഴിച്ചുണ്ണും VetC. (= ഊത്തു etc.); വേണ്ടും നി'ങ്ങളും മുടിത്തു RC.; നി. മുട്ടിക്ക CrArj. to interrupt the libations (സന്ധ്യാ നി.). മുട്ടിയ നി. ചെയ്ക Anj. 4. an agreement, contract. അന്യോന്യം ലിംഗനി. ചെയ്താര്‍ Bhr. exchanged the sexes. 5. = ഇ ന്ദ്രിയനിഗ്രഹം Bhg 11. നിയമനിഷ്ഠ (3) a pious practice regularly observed KU. നിയമംചെലവു TR. (& -മച്ചെ-). (2) regular expense, ordinary item (opp. അടിയന്തരം). നിയമവെടി (2) the morning & evening gun KU. & നേമ —; (തിരുതവിളി 456). നിയമാദികര്‍മ്മങ്ങള്‍ religious duties, നി. കഴി ച്ചു KU. നിയമി an observer of rules. നിയമിനാം ഹൃ ദയനിലയനന്‍ AR. God as dwelling in the hearts of such. denV. നിയമിക്ക to order, appoint, dedicate, devote. നിയാമകന്‍ 1. a steersman. 2. a charioteer = നിയന്താവു. നിയുതം S. (series) A million CS. നിയുക്തം S. (part. of യുജ്) Enjoined, commanded സാക്ഷാല്‍ ഭഗവാനാല്‍ നി'നായി Bhg. നിയോഗം 1. injunction, precept ദേവനി. Bhg. 2. an embassy. നി'ത്തെക്കൈക്കൊണ്ടു Bhr. undertook the mission. 3. inspiration, possession നായര്‍ക്കു പരദേവതേടെ നി. ഉ ണ്ടായി TR. (= ദര്‍ശനം, വെളിച്ചപ്പാടു). കാ വിലേ നിയോഗം No. = വെളിച്ചപ്പെട്ടിട്ടുള്ള കല്പന. നിയോഗി a servant, guard, കംസനി. കള്‍ CG. denV. നിയോഗിക്ക to order, delegate ദൂതനെ നി'ച്ചാല്‍ അപ്പോഴേ വരുവന്‍ AR.; എന്നുടെ അരികത്തു ദാസിയെ നി'ച്ചു Bhr. despatched (= നി'ച്ചയക്ക). നിയോജ്യന്‍ liable to be ordered, a slave കീ ഴ്ജാതികള്‍ക്കു നി. KR.; (also messenger V1.) Genov.

nēr T. M. Te. C. (Tu. നെര്‍ = നികര്‍, നി ര, നെറി) 1. Straightness, as നേരലകു a straight blade; direction ആന പോയെങ്കിലേ ആ നേരേ വാലും വരും KU.; direct എന്‍റെ നേരൈങ്ങളേ, നേര്‍ പെങ്ങളേ TP. next brother, sister (of the same mother). 2. truth, justice. ഇപ്രകാരം ആണ് എന്‍റെ നേര്‍ MR. my true statement. ഇവിടത്തേ നേരുകള്‍ ഒക്കയും the real merits of our case. ഉണ്ടായ നേര്‍ അന്വേ ഷിക്ക TR. what really happened. കൊന്നതു നേരോ (jud.). നേര്‍ പറക to speak truth, തെളിക the truth to come to light. നേര്‍ ന ടത്തുക to execute justice. അവന്‍റെ പക്കല്‍ നേര്‍ പോരായ്കയാല്‍ TR. not innocent. നേരൊ ഴിഞ്ഞേതുമിനിക്കില്ല Mud. 3. what is even or like. നേര്‍ തരേണം give me half. മാമലയി ന്നേര്‍; adv. വാരികള്‍ ചൊരിയുമന്നേര്‍ ചൊരി ന്തനന്‍ RC.; നേരില്ലയാതൊരു കാന്തി, നേരററ, നേരകന്ന CG. incomparable. കന്നല്‍നേര്‍ മിഴി യാള്‍, മതിനേര്‍ മുഖിയാള്‍ etc. 4. agreement (ഇടുക, പെടുക). 5. thin, delicate (നേരിയ). Hence: നേരങ്കം V1. a face-to-face fight. നേരലര്‍ (4) enemies, നേ. കാലന്‍ Bhr.; (mod. the vicious). നേരസ്ഥന്‍ (mod.) true, honest സിദ്ധാന്തം കൂ ടാതേ ുള്ള നേ'ന്മാര്‍ MR. നേരാക (1) to become straight, direct. കാല്‍ നേരായ് വന്നു PT. was healed. (2) നേരായി ച്ചോല്ലുക to speak rightly, നേരാം വണ്ണം. (3) to equal (നാന്മറ p. 542.), കാലനു നേരായ കംസന്‍, നേരായോരില്ല ഇപ്പാരിലാരും CG.; അവന്‍റെ നേരായ്നില്പാന്‍ ആരും ഇല്ല KU. none to match him. (4) നേരായ് വരായ്കയാല്‍ TR. not coming to terms — (v. a. നേരാക്ക). നേരിച (T. a tune). നേ. യെന്നു നീ ചൊന്ന ത് ഒക്കും Pay. solution of riddles? നേരിടയാള്‍ (5) aM. a fairy figure, നേരിട യാട വാരണിക്കൊങ്ക RC. നേരിടുക (1) to face, meet, oppose എന്നുടെ നേ രിട്ടു നില്ക്കുന്നതാര്‍ KU.; വീരന്മാര്‍ തങ്ങളില്‍ നേ. കൊല്ലും, വായ്പോരുള്‍ കൊണ്ട് അവര്‍ നേരിട്ടു നിന്നു CG.; അല്ലെങ്കില്‍ വല്ല സങ്കടം നേരിട്ടേനെ So. would have happened. — (4) to agree, concur അന്യായക്കാരന്‍ അതു ജന്മി പക്കല്‍നിന്നു നേരിട്ടു വാങ്ങി, നേരി ട്ടുകൊടുത്തു (on കാണം), ദേവസ്വത്തില്‍നി ന്നു നേ. കാണം വാങ്ങി, നന്പ്യാരുമായി ഉണ്ട റുതി ആധാരത്താല്‍ നേ. MR.; നേരിട്ടു (= ഇ ണക്കം പറഞ്ഞു) എഴുതിക്കൊടുക്ക No. CV. ജന്മിയോടു നേരിടുവിച്ചു MR. നേരിയ (5) fine, thin, as cloth, flour, (n. നേ രുതു V1.); also met. നേരിയ സലാം tender greeting. നേരില്ലാത്ത (2) untrue. പരഞ്ഞ വാക്കിന്നു നേ' ത്താളുകള്‍ ChVr. promise breakers; (3) unmatched. നേരുകാരന്‍ an honest, trusty person; a simpleton. നേരുകേടു (2) untruth, losing one's innocency. നേ. കാട്ടുക TR. rebellion. നേ'ടായിപ്പറയും Mud. — നേരുകേടുകാരന്‍ a liar, cheat. നേരും ഞായവും the ends of Government, കുന്പ ഞ്ഞിന്നു നേ. വിസ്തരിക്കും, വിചാരിക്കും; also നേരും ഞായം നാട്ടില്‍ നടത്തിക്ക TR. just administration. നേരും നിലയും truth & right. നല്ല നേരു നിലയുള്ളവന്‍ VyM. thoroughly honest. നേരുള്ളവന്‍ trustworthy. നേ'നും നീരുള്ളവ നും കൊടുക്കാവു KU. lend to those that have a character & property. നേരേ (1) straight. വാല്‍ നേ. ആകയില്ല prov. നേരേ തല ഇതാ വെട്ടീടുക Mud. നേരേ തടുത്തു directly. — against തേരിന്നു നേരേ കൂട്ടിനാന്‍ ആനയേ Brhmd.; കണക്കുകള്‍ ഞങ്ങളെ നേ. ഉണ്ടാക്കി TR.; ഞങ്ങള്‍ക്കു നേ. ൦രംര്‍ഷ്യത MR.; നമ്മുടെ നേ. വക്കാണത്തിന്നു വന്നു CrArj.; അതിന്നേ. Bhr. — നേ. നില്ക്ക to stand upright. നേ. വിരോധം directly contrary. — നേരേ അനുജന്‍ (തന്പി നേ. കു ബേരനു KR.), നേ. ഇളയ next, youngest (opp. ജ്യേഷ്ഠന്‍ 409) — sometimes = പിന്നേ

nyāyam S. (നി + ഇ), Tdbh. ഞായം 1. Rule, manner of proceeding ഗണിതന്യാ., ത്യ്ര ശ്രക്ഷേത്രന്യാ. etc.; ഇങ്ങനേ സാമാന്യന്യാ. കൊ ണ്ടു വന്നിരിക്കുന്നു Gan, solved by the common rule. 2. reason, right, esp. logic ന്യാ. പറ ക to shew reason. ഏറിയ ന്യാ'ങ്ങള്‍ തീര്‍പ്പില്‍ എ ഴുതി കാണുന്നു MR. arguments. 3. justice ന്യ. വിസ്തരിക്ക, കേള്‍ക്ക, വിധിക്കetc.,ന്യാ. ന ടത്തുക KU. to judge, an invention of the Kali ago, a middle between നേര്‍ & നേരുകേടു, as it is done for a reward (1/3 of the disputed property). 4. custom അങ്ങനേ പറയുന്നു ന്യാ. or ഞായം q. v. they use to say. Hence: ന്യായക്കാരന്‍ a logician, lawyer; just person. ന്യായക്കേടു injustice, impropriety, also ന്യായ ത്തെററു Ti. ന്യായദാതാവു a lawgiver, judge. ന്യായപുഛ്ശം indication or bit of evidence രൂ പം ഇല്ലാഞ്ഞാല്‍ ന്യാ'ങ്ങള്‍ ഉണ്ടോ എന്നു സൂ ക്ഷിക്കേണം VyM. ന്യായപ്രമാണം a law-book. ന്യായരഹിതം unjust ന്യാ'മായ തീര്‍പ്പു, ന്യാ'മാ യ്ക്കല്പിച്ചു MR.; ന്യാ'മായ നടപ്പു jud. ന്യായവിധി an award, decree. ന്യായവിരോധം unjust. ന്യായവിസ്താരം judicial procedure. ന്യായവൃത്തി just government, തന്‍ രാജ്യത്തില്‍ ന്യ. യെ നടത്തേണം VCh. ന്യായശാസ്ത്രം 1. logic; the Nyāya system of Gautama, also ന്യായവിദ്യ. 2. a law-book. ന്യായശാസ്ത്രി = നൈയായികന്‍ see prec. ന്യായാധികാരം administration of justice ന്യാ' രസ്ഥലങ്ങളില്‍നിന്നു കല്പിപ്പാന്‍ MR. courts of law; also ന്യായസ്ഥലം. ന്യായാധിപതി a judge. ന്യായാസനം a tribunal. ന്യായ്യം regular, proper.

pandi T. M. C. Tdbh. of പങ്ക്തി 1. A row, esp. of feast-guests. പ. യില്‍ ഇലവെക്ക Bhr. പ. യില്‍ ഇരിക്ക to eat in company. അസുരകള്‍ നടുപ്പന്തിയില്‍ വെച്ചിരിക്കും സുരാകുംഭം Bhg. പ. ആയി dinner ready! 2. a range of buildings. പട കണ്ട കുതിര പ. യില്‍ അടങ്ങാതു a stable. കരികള്‍ കുതിരകള്‍ക്കുള്ള പ. വേണം Bhr.; ആനപ്പ. കള്‍ വെട്ടിയും കുതിരപ്പ. കള്‍ ‍ചുട്ടും KU. (attribute of a victorious prince). 3. arrangement, order. ചിന്തിച്ചവണ്ണം തന്നേ പ. ഞാന്‍ കൂട്ടുന്നുണ്ടു Bhr. arrange matters. അതു പ. യായി വരേണം, ഒരുപ. യായി വരാഞ്ഞാല്‍, പ. യാക്കിത്തീര്‍ക്ക, പന്തിയായ് കഴികയില്ല TR. to get in order, be settled ഒരു പ. വെച്ചു ത രിക, നികിതിയുടെ പ. യാക്കിത്തരിക TR. settle about my taxes (= ഭാഷ, കൂപം), also pl. കാ൪യ്യത്തിന്‍റെ പ. കള്‍ ഒക്കയും അക്കി TR. — ഒരു പ. എല്ലാവരും എത്തി TR. nearly all. നിന്‍റെ പ. യിലുള്ളവര്‍ of like appearance, (thy like). മരിച്ച പ. യില്‍ കിടന്നു (= പ്രകാരം). പന്തിക്കാര്‍ the company at dinner. പന്തികേടു (3) irregularity. പന്തിക്കൊട്ടില്‍ V2. (elephant) stables. പന്തി പിടിക്ക to keep a row; (3) to retaliate, detaining some article for another. പന്തിപിരിക്ക to class, range. പന്തിബോജനം eating together, esp. with Brahmans, a right which Sūdra Rājas acquire by ഹിരണ്യഗര്‍ഭം. പന്തിയാക്ക to put in order; make neat. പന്തിയും കൂറും ഉണ്ടാക്കുന്നവന്‍ V1. who manages to seat the Brahmans in their proper places. പന്തിയും പന്തലും (എററും മാററും) വിരോധി ക്ക to exclude from caste. പന്തിരണ്ടു (see പത്തു) 12. പന്ത്രണ്ടു നടപ്പുകൂ ലിച്ചേകം KU. പന്തീപടി = പതിററടി the four o'clock flower (മഞ്ഞപ്പ. B. the marvel of Peru). — പന്തീരാണ്ടു a Jupiter year, 12 years (in prov. മാണിക്കക്കല്ലു പ. കുപ്പയില്‍ കിട ന്നാലും etc.), ൩ പ. ചെല്ലുന്പോള്‍ Bhr. — പന്തീരായിരം 12,000 Bhg. — കളളര്‍ക്കായിരം വി കളളര്‍ക്കായിരം ഉടയോര്‍ക്കു പന്തീരായിരം No. a playful call when planting cocoanut plants. (പന്തീരായും ചീതുപണം KU. prh. 12,005?).

pūrvam S. (പുര & പുരാ). 1. The forepart, front, East. 2. former, old. 3. In Cpds. accompanied or preceded by: നമസ്കാര പൂ. ചൊന്നാള്‍ SiPu. with a bow. മതിപൂ'മ ല്ലാഞ്ഞാല്‍ ക്ഷമിക്കേണം KR. ആദരപൂ. Mud. (മനഃ —, ബുദ്ധി — intentional). പൂ൪വ്വകം S. id. — (2) പൂ൪വ്വകന്മാര്‍ (So. പൂ൪വ്വിക ന്മാര്‍) V1. predecessors. — (3) ഭക്തിപൂ. വീ ണു VilvP. വിധിപൂ'മായി KR. according to law. വിശ്വാസപൂ. VetC. trustingly. പൂ൪വ്വകാലം S. old time. പൂ൪വ്വകാലേ once; lately. പൂ൪വ്വഖണ്ഡം S. the eastern, hilly part of Malabar. പൂ൪വ്വജന്‍, — ജന്മാവു S. an elder brother. ത്വല്‍പൂ൪വ്വജന്മാര്‍ CC. പൂ൪വ്വജന്മം S. a former birth പൂ'ന്മസ്നേഹബ ന്ധേന മേവിനാര്‍ SiPu. a love that seems the effect of having belonged to eaoh other in former births. പൂ൪വ്വദേവന്‍ S. an original God; Asura പൂ'ന്മാ രോടു ദേവകള്‍ നിരക്കേണം Bhg. — പൂ'വാ രതി AR. Rāma. പൂ൪വ്വധനം the capital (money) പൂ'മായി വെ ച്ചുകൊണ്ടു Arb. പൂ൪വ്വന്മാര്‍ the ancestors, predecessors. പൂ. വാ ണു Bhr. MR. പൂ൪വ്വന്മാര്‍ കാലമേ from generations. പൂ൪വ്വപക്ഷം S. the fortnight of the increasing moon (opp. അപര — ). പൂ൪വ്വപദം S. the first member of a compound word. gram. പൂ൪വ്വവല്‍ S. as before VetC. പൂ൪വ്വവൈരം S. old hatred (കുടിപ്പക) പൂ. ഉ ദിച്ചു നൃപനു Brhmd. പൂ൪വ്വശത്രു S. a hereditary enemy, sworn enemy. പൂ൪വ്വശിഖ S. the forelock of the Kērala Brahmans, മങ്കുടുമ KM. പൂ൪വ്വാംഗം S. the face. പൂ. വീണു Vil. prostrated himself. പൂ൪വ്വാചാരം S. ancient customs. പൂ൪വ്വാചികം V1. fate? (prob. പൂ൪വ്വാര്‍ജ്ജിതം S. obtained by former works). പൂ൪വ്വാനുഭവം S. time-sanctioned possession (VyM. limited to 3 generations = 105 years). പൂ൪വ്വാപരം S. 1. East & West, Brhmd. 2. the former & latter പൂ'രവിരോധം പറക V1. to contradict oneself. പൂ൪വ്വാഹ്നം better — ഹ്ണം S. forenoon (6 Nā/?/iγa after പ്രാഹ്ണം). പൂ'ത്തിങ്കല്‍ സാക്ഷ്യം ചോ ദിക്കേണം രാജാവു VyM.

mūruγa T. M. Tu. (T. C. മുരി = മുറി q. v.). 1. To cut, cut up a hog etc. മുല മൂര്‍ന്ന മൂലം AR.; to tap a palmtree for toddy (= ചെ ത്തുക). 2. to reap വിരോധിച്ച നെല്ലു മൂര്‍ന്ന തിന്നു ശിക്ഷയില്ല TR. മൂര്‍ന്നു മുറിച്ചു കൊണ്ടവന്ന നെല്ലു No. മൂര്‍ക്കുക to sharpen മൂര്‍ക്കുന്ന, മൂര്‍ത്തുള്ള ബാണങ്ങള്‍ CG. കൂര്‍ത്തു മൂര്‍ത്തിരിക്കുന്ന നഖം Bhr. VN. മൂര്‍ച്ച 1. sharpness, edge മൂ. യേറീടുന്ന കോല്‍ CG. ആയുധങ്ങളെ മൂ. കൂട്ടുവിന്‍ ഊട്ടുവിന്‍ ChVr. whet your swords! മൂര്‍ച്ചയില്ലാത്ത കത്തി a blunt knife. 2. keen sharp wit മൂ. ചാര്‍ച്ച അറിയാ prov. 3. time of reaping നേല്‍മൂര്‍ച്ച കൂടുന്നു harvest is near. മൂര്‍ച്ചക്കത്തി (3) No. a sickle. denV. മൂര്‍ച്ചിക്ക to become sharper ദീനം മൂ'ച്ചു, ഉള്‍ക്കാന്പില്‍ മദനമാല്‍ മൂ'ച്ചു Bhr. (S. മൂ ര്‍ഛിക്ക to grow vehement). മൂര്‍പ്പു So. sharpness — മൂര്‍പ്പിക്ക to whet.

mōḍaγam (T. മോടു = മേടു, മുകുടു). Fragræa Zeylanica, Rh. മോടകത്തില, — ത്തിന്‍ തൊലി അരച്ചു a. med. — വള്ളിമോ. Anoistro- cladus? മോടന്‍ CrP. (& മോടം) hill-rice = പറന്പത്തു നെല്‍, വയനോക്കി f. i. തറയിലുള്ള പാരും മോടനും ഒക്ക വിരോധിച്ചു TR. — Kinds: വെള്ള, കറുത്ത, അരി, പൊററ, കല്ലാര്‍മോടന്‍ Palg. Exh. വലിയ, ചെറിയ മോടന്‍ Er̀.

vittụ T. M. C. Tu. (വിത) 1. Seed; esp. grain kept for seed (dried 10 days, the rice for use നെല്ലു only 2 days). കോഴിക്കു നെല്ലും വി.൦ ഒക്കും, വി. കുത്തി ഉണ്ണാം prov. seed sown. കണ്ടത്തില്‍ ഇടുന്ന വിത്തു മുടക്കുക, കൊത്തി മറെക്ക, വി.൦ വിളയും വിരോധിക്ക TR. to prevent cultivation. കന്നു പൂട്ടി വി. മാറി MR.; to sow കണ്ടം വിത്തൂട്ടുന്നു TP. (കൂട്ടുന്നു), വി. എ റിയുക (ചേററുവിത); പൊടിയുക 710, ഇരുപൂ വില്‍ ആക 695 to spoil; ചാല്‍വിത്തു 359. — fig. അധര്‍മ്മവി. മുളയാതേ Bhr. 2. semen; race പിതാ മകനായ വിത്തു വിതെച്ചാന്‍ Anj. —cause മൂലപ്രകൃതിക്കു വിത്തായ കൃഷ്ണന്‍ Bhr. 3. S. (vid) knowing വേദവിത്തുകള്‍ etc. വിത്തര So. rent or tax amounting to half the quantity of seed sown (similar വിത്തു കാല്‍). വിത്തിടുക to sow. വി'ടും ചാല്‍ ഉഴവാക്കി MR. prepared the field for sowing. വിത്തുകെട്ടല്‍ moistening seed for sowing. വിത്തുപാടു quantity of ground sown. വിത്തുപാട്ടം rent equal to the amount of the seed sown. വിത്തുപാതി agreement by which the proprietor allows the cultivator half the seed and receives half the produce. വിത്തുമാററം harrowing after sowing. വിത്തുവല്ലി expenses of cultivation, seed & labour ഏറിയ വി. ചെലവിട്ടു MR. (വിത്തും വല്ലിയും കഴിച്ചു TR. to be deducted in assessing). (വി): വിത്യാസം Tdbh. of വ്യ — vu.; വാക്കുകള്‍ അന്യോന്യവി'ങ്ങളായി MR. contradictory. വിതസ്തം S. (part. of ത്രസ്) terrified. — വി'ന്‍ m., വിതസ്തയാം f. VetC. — വി'പ്പെണ്ടു മണ്ടി, വി'ചിത്തന്മാര്‍ Bhr. വിദഗ്ദന്‍ S. (part pass. of ദഹ്) experienced, clever, shrewd ചോറു വെപ്പാന്‍ വിദഗ്ദ ത്വം Nal. വിദഗ്ദവൈദ്യര്‍ ഉണ്ടു KR. വിദഗ്ദി S. being cooked, digested പി ത്തവി. യില്‍ Nid 29. വിദര്‍ഭ N. pr. a country; വി. ജ Damayanti. Nal. വിദളം S. dividing; work of split bamboos. വിദാനം, see വിധാനം. വിദാരണം S. rent, split. — ബാണവിദാരിത ന്മാര്‍ AR. (wounded). — (part; ദര്‍). വിദിക S. = മൂല f. i. ദിക്കുവിദിക്കുകള്‍ എല്ലാം KR.

viruppụ T. aM. (വിരയു). 1. Desire. 2. So. = വിരിപ്പു 2. f. i. വി. മുണ്ടകം ഈ ൨ വിള MR. വിരുന്പുക T. aM. to wish മേലൊന്നു വി'ന്നരി താമോതരന്‍ RC. (വി): വിരൂക്ഷകന്‍ S. addressing roughly, a reviler V1. വിരൂപം S. deformod, ugly. — രാക്ഷസിയെ വിരൂപണം ചെയ്തു KR. Bhg. mutilated, maimed. — ബന്ധുക്കളെ വിരൂപിക്ക വധത്തി ന്നു തുല്യം (to deform by singeing the beard). വി'ച്ചയച്ചു Bhg. = വിരൂപനാക്കി വിട്ടു CC. — വിരൂപത (opp. ഭംഗി) ugliness. വിരേകം S. purging ഛര്‍ദ്ദിവി'ങ്ങള്‍ Nid. വിരേചനം id. വി. പോം, ഏററം പോകില്‍; എന്നാല്‍ വി. നടന്നു പോം a. med. evacuation. denV. വിരേചിപ്പാന്‍ മരുന്നു, also മഹോദര ത്തിന്നു വിരജിപ്പാന്‍ മരുന്നു a. med. VC. വിരേചിപ്പിപ്പതുത്തമം Nid. to administer a purgative. വിരോചനന്‍ S. illumining, the sun. വിരോധം S. (രുധ്). 1. Opposition. വി. പറക to speak against. വി. ചെയ്ക to hinder. പോകേണ്ടതിന്നു വല്ല വി. ഉണ്ടായിരുന്നുവോ jud. what prevented him from going? സത്യ വി. വരുത്തുക Bhr. to break my word. 2. enmity വിപ്രന്മാരോടു വി. തുടങ്ങരുതു Bhr. ന മ്മോടു വി'ത്തിന്നു വരുന്ന ആളുകള്‍ TR. whoever attacks me. 3. check, restraint. അവ ന്‍റെ വക വി. തീര്‍ക്ക TR. attachment by law.

saṇgaḍam 5. (സം). 1. Narrowness, straits, difficulty ഭവാനതിനില്ല എങ്കില്‍ if you don't mind it = വിരോധം. ജീവനുണ്ടാക്കു വാന്‍ എന്തൊരു സ. Bhr. ഉറുപ്പിക പിരിഞ്ഞു

sabha S. (സ, ഭാ). 1. Assembly ശുദ്ധിയു ള്ളൊരു സഭ ദുര്‍ല്ലഭം Bhg.; a court, council. ബ്രാ ഹ്മണര്‍ സഭകൂടുക KU. to meet in solemn assembly. സ. കൂട്ടുക to call together. സഭ in രാജധാനി is called പ്രതിഷ്ഠിതം, in Grāma ച ല, in Tāluks മുദ്രിക, by royal delegates ശാ സിക VyM. ധര്‍മ്മസ. a Panchāyat. സഭേക്കു പുറത്താക്ക = പന്തിയും പന്തലും ഏററും മാറ്റും വിരോധിക്ക vu. 2. congregation (Nasr. പ ള്ളി). സഭയോടു, — യില്‍ ചേരുക to join a church (by baptism or otherwise); സഭേക്കു പു റത്താക്ക = തള്ളുക; സഭാചരിത്രം, — ഛിദ്രം, — കര്‍ത്തൃത്വം, — ഭ്രഷ്ടു. 3. a council-hall ഒരു സ ഭ നിര്‍മ്മിച്ചു Bhg 10. സഭക്കാരന്‍ (2) a church-member. സഭവട്ടം the assembled authorities സ. or ത വവട്ടം അറിക (doc.). ഇപ്പടിക്കു സ. സാക്ഷി യായി കൊണ്ടാന്‍ MR. സഭാകന്പം S. bashfulness in speaking in public, before the judge etc. സ. തീര്‍ന്നു. സഭാക്രമം (2) church-rules. സഭാമൂപ്പന്‍, — ശുശ്രൂഷക്കാരന്‍ (2) a churchwarden, elder. സഭാശിക്ഷ (2) നടത്തുക church-discipline. സഭാസത്തു S. (സദ്) an assistant at an assembly സ'ത്തില്‍ ഒരുത്തമന്‍ VyM.; also സഭാവാ സികള്‍ VyM. സഭാസ്വം (2) church-property. സഭ്യന്‍ S. 1. = സഭാസത്തു. 2. an umpire, second തടസ്ഥന്‍, മദ്ധ്യസ്ഥന്‍ VyM. 3. one who has access at court, is fit for an assembly, refined, polite. സഭ്യവാക്ക (opp. അസഭ്യ). സഭ്യത politeness. സമ S. (സമം). A year സമകള്‍ അനവധികള്‍ അവഗതകളായിതു VetC.

sāram S. (സര; L. sal, serum). 1. Juice, sap, cream. 2. essence, substantial, best സാ. അറിയുന്നവന്‍ സര്വ്വജ്ഞന്‍ prov.; സാരന്‍ an excellent, wise, real man (in Cpds. ക്ഷമാസാരന്‍ Brhmd. ready to pardon, സാരധര്‍മ്മിഷ്ഠന്‍ Nal. really righteous). എന്നുള്ള സാ. പഠിപ്പിച്ചു Bhg. idea, principle. സാരമായ കാര്യത്തില്‍ പരസ്പര വിരോധം പറഞ്ഞു MR. on an important point. സാരകഥകള്‍ ഉരചെയ്തു ChVr. & സാരമായൊ രു കഥ VetC. ദിവ്യസാരങ്ങള്‍ PP. mysteries. സാരഗ്രഹണംചെയ്ക to extract, compile. സാ രംഗം S. variegated; a deer PT 2.

svar S. (L. sol = സവിതാ sun, light). Heaven, സ്വര്‍ന്നദി etc. Bhg. സ്വര്‍ഗ്ഗം S. ചുവര്‍ക്കം RC. 1. Heaven, sky ഭൂ മണ്ഡലവിസ്താരം ചൊല്ലി സ്വ'വും ഇതിര തന്നേ വിസ്താരം ഉണ്ടു Bhg 5. 2. Indra's paradise സ്വ. പുക്കു KU. അത്ര നാളെക്കു സ്വര്‍ഗ്ഗവാസം ഉ ണ്ടു Bhr. അന്നു വാഴുന്ന മനുഷ്യര്‍ സ്വ'വാസിക ള്‍ക്കു തുല്യം പോല്‍ KU. Celestials (=സുരര്‍); also Brahmans (opp. ഭൂവാസി = അന്പലവാസി). സ്വര്‍ഗ്ഗതന്‍ S. gone to heaven തപസ്സിനാല്‍ സ്വ'നായി KR. — സ്വര്‍ഗ്ഗതി S. reaching heaven. സ്വ.വരുത്തുവാന്‍ ആധാനം ചെ യ്ക KR. to secure bliss. സ്വ. വിരോധത്തെ ചെയ്ക KR. to prevent. സ്വര്‍ഗ്ഗസ്ഥം, സ്വര്‍ഗ്യം, സ്വര്‍ഗ്ഗീയം heavenly. സ്വര്‍ഗ്ഗാരോഹണം going to heaven. ഇന്നേത്തേ ദിവസം നമ്മുടെ അമ്മാമന്‍റെ സ്വ. തിരു നാള്‍ TR. the anniversary of the king's death. സ്വ'നാള്‍ (Christ's) ascension-day. സ്വര്‍ഗ്ഗികള്‍ the celestials സ്വ. ആരേലും CG. സ്വര്‍ധ്വനി a kind of Lethe സ്വ. തന്നിലേ മുങ്ങു ക മര്‍ത്യന്‍ ഒന്നുള്ളൊരു ഭാവം പോവാന്‍ CG. സ്വര്‍പ്പദം S. = സ്വര്‍ഗ്ഗതി (സ്വ. തന്നില്‍ ആശയി ല്ല CG. do not wish for heaven). സ്വര്‍ലോകം heaven. സ്വ'ത്തിന്നു യാത്രയാക്ക UR. = to kill. സ്വര്‍വ്വധുമാര്‍ Bhg., സ്വര്‍വ്വേശ്യമാരായ ഉര്‍വശി etc. CG. nymphs of heaven, also സ്വര്‍സ്ത്രീ കള്‍ CG. സ്വര്‍ണ്ണം S. = സുവര്‍ണ്ണം Gold. സ്വ'മയം golden. സ്വ'സ്തേയം VyM. theft. സ്വ'സ്തേയി AR. സ്വര്‍ണ്ണദി = സ്വര്‍നദി the heavenly river. സ്വര്‍ണ്ണാരിയന്‍ vu. ചൊര്‍ണ്ണാലി 394.